III SA/Łd 195/14

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej postanawia odmówić przyznania C. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych R.A. III SA/Łd 195/14 Uzasadnienie Pismem z dnia 14 stycznia 2014 r. C. P. (dalej wnioskodawca) wniósł skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. W treści skargi sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wyniaka, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Osiąga dochody z tytułu działalności gospodarczej (usługi transportowe – taxi) w wysokości ok. 5.000 - 6.000 zł. Zgodnie z oświadczeniem nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Z uzasadnienia wniosku wynika natomiast, że ponosi koszty wynajmu mieszania w kwocie ok 1.300 zł, opłaca – jak to określił – rachunki na kwotę ok. 100 - 150 zł oraz ponosi koszty wyżywienia w kwocie ok. 1.000 zł. Wskazał również na koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, na które składają się: rata kredytu za samochód w kwocie 1.500 zł, eksploatacja pojazdu – ok. 500 zł, marża dla operatora firmy taksówkowej – 450 zł, koszty paliwa – ok. 1.200 – 1.800 zł oraz ubezpieczenie pojazdu – ok. 210 zł miesięcznie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). W tej sytuacji referendarz sadowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący osiąga dochody w wysokości ok. 5.000 – 6.000 zł. W ocenie Referendarza sądowego rozpoznającego wniosek, fakt osiągania dochodów we wskazanej wysokości w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych na tym etapie postępowania (wpis od skargi w kwocie 100 zł) oraz faktem, iż ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie, dają asumpt do stwierdzenia, że poniesienie kosztów postępowania w sprawie nie doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy. Nie mogą tego faktu zmienić podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności wskazujące na fakt ponoszenia kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wskazane koszty (ubezpieczenie, pojazdu, zakup paliwa, eksploatacja pojazdu) są immanentną cechą prowadzenia działalności gospodarczej tego rodzaju i nie można z faktu ich ponoszenia czynić argumentu na rzecz uznania, że wnioskodawca nie posiada środków na pokrycie innych należności, w szczególności o charakterze publicznym - związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym. Wskazać też należy, w związku z podniesionymi powyżej ustaleniami, na fakt wynikający z zawartych w oświadczeniu majątkowym wnioskodawcy informacji o uzyskiwanych dochodach w kontekście ponoszonych wydatków, że skarżący w praktyce wydaje większe sumy pieniędzy niż faktycznie uzyskiwane dochody. Logika oraz doświadczenie życiowe podpowiadają, że osoba, która jak twierdzi nie dysponuje środkami na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, w szczególności kosztów użytkowania mieszkania, wyżywienia wydaje środki pieniężne większe niż faktyczne jej dochody. W tej sytuacji powstaje pytanie o faktyczne źródło tych dodatkowych dochodów, które posłużyły na pokrycie tych wydatków. Ponadto stwierdzić należy, że osoba która posiada środki na pokrycie zwiększonych kosztów wydatków (ponad faktycznie uzyskiwane dochody) w ramach swojego gospodarstwa domowego (m.in. rat kredytu) jest również w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Kwestią wyboru strony pozostaje czy uiści ona koszty sądowe, czy pokryje inne swoje wydatki nie związane z koniecznym utrzymaniem. W tym kontekście wskazać nakazy na fakt regulowania przez wnioskodawcę rat kredytu za samochód w kwocie 1.500 zł miesięcznie. W tej sytuacji stwierdzić należy, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, czy też związanych z prowadzoną działalnością (opłacanie rat za pojazd służący prowadzeniu działalności gospodarczej), nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa. W podobny sposób wypowiadała się już Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05. Ponadto zauważyć należy, że skoro wnioskodawca reguluje opisywane należności w postaci we wskazanej wysokości, to – w ocenie referendarza – jest także w stanie ponieść koszty sądowe, tym bardziej, iż jak wskazano uprzednio, na tym etapie postępowania sprowadzają się one do opłacenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Przedmiotowe informacje mogą świadczyć o tym, że wnioskodawca dysponuje bieżącymi środkami pieniężnymi, a przedmiotowe ustalenie nie może pozostać bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a ich uiszczenie spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.