III SA/Łd 196/09

Dnia 17 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Żychlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku szkolnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku nr [...] odmawiającą przyznania uczniowi M.M. zasiłku szkolnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż J.M. wnioskiem z dnia 15 września 2008 roku zwróciła się do Dyrektora Zespołu Ekonomiczno-Administrcayjnego Szkół w Ł. o przyznanie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla swojej córki M.M. w formie zasiłku szkolnego. Wnioskodawczyni załączyła do tego pisma odpis skrócony aktu zgonu swego męża (zmarł w dniu [...] roku). Decyzją z dnia [...] roku organ I instancji odmówił przyznania M.M. zasiłku szkolnego ze względu na złożenie przedmiotowego wniosku po terminie. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła J.M., wskazując na trudne warunki materialne swojej rodziny oraz na niewiedzę w zakresie właściwego terminu do złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ II instancji w motywach swojej decyzji powołał przepis art. 90e i art. 90 f ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 roku Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz na treść § 8 ust. 7 Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Łodzi, stanowiącego załącznik do uchwały Rady Miejskiej w Łodzi Nr LXVII/1249/06 z dnia 17 maja 2006 roku (Dz. Urz. Województwa Łódzkiego z 2006 r. Nr 223, poz. 1728). Kolegium wskazało, iż zdarzenie losowe w postaci śmierci ojca uczennicy - upoważniające do otrzymania zasiłku szkolnego przez M.M. - miało miejsce w dniu [...] roku. Natomiast wniosek o przyznanie przedmiotowego zasiłku został złożony w dniu 15 września 2008 roku - a więc prawie pięć miesięcy od wystąpienia tego tragicznego zdarzenia. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy ocenił, iż J.M. uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku szkolnego, który stosownie do przepisu art. 90e ust. 4 powołanej ustawy jak i § 8 ust. 7 wskazanego Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Łodzi, wynosi nie dłużej niż dwa miesiące od daty wystąpienia zdarzenia uzasadniającego przyznania zasiłku. W skardze z dnia 18 marca 2009 roku J.M. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Opisała swoją trudną sytuację życiową i materialną oraz wskazała na brak winy w uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 90 b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty( t.j. z 2004 r nr 256 poz. 2572 ze zm. ) – uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub w budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Świadczeniami pomocy materialnej są stypendium szkolne i zasiłek szkolny. Zasiłek szkolny może być przyznany uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego. Jednym z warunków przyznania zasiłku szkolnego wynikającym z przepisu art. 90 e ust. 4 w/w ustawy jest zachowanie dwumiesięcznego terminu od dnia wystąpienia zdarzenia uzasadniającego przyznanie tego zasiłku dnia do złożenia wniosku o przyznanie takiego zasiłku. Termin ten jest terminem materialnoprawnym. Terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin w ustawie materialnej czy ustawie procesowej. (por. B. Adamiak , J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 287-289) Termin o którym mowa w art. 90 e ust. 4 cyt. ustawy jest terminem prawa materialnego, a więc takim którego ewentualne przywrócenie lub przedłużenie musi być przewidziane w ustawie. Przepisy ustawy nie przewidują przywrócenia lub przedłużenia tego terminu. Zdarzeniem losowym o jakim mowa w art. 90 e ust. 1 cyt ustawy jest śmierć ojca skarżącej, która nastąpiła w dniu [...] r. Matka skarżącej ( wówczas jeszcze niepełnoletniej ) złożyła wniosek o przyznanie zasiłku szkolnego po upływie prawie 5 miesięcy od śmierci ojca skarżącej, a więc po upływie terminu dwumiesięcznego warunkującego przyznanie zasiłku szkolnego. W ocenie Sądu zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca powołuje się na trudną sytuację materialną i na "sztywne" przepisy, które uniemożliwiają jej uzyskanie zasiłku szkolnego. Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie ma możliwości nakazania organom administracji spowodowania wypłacenia zasiłku szkolnego wbrew obowiązującym przepisom prawa. Sąd nie ma także możliwości zmiany przepisów prawa. Należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 90 e ust. 1 cyt. ustawy. Przez "zdarzenie losowe" o którym mowa w tym przepisie należy rozumieć jakiekolwiek zjawisko zewnętrzne w stosunku do uprawnionego , którego nie można było przewidzieć , ani mu przeciwdziałać ( np. klęska żywiołowa, śmierć lub choroba jednego z rodziców). Matka skarżącej wyjaśniła na rozprawie, iż zachorowała, ale nie posiada odpowiedniej dokumentacji medycznej, która mogłaby przedstawić organom administracyjnym. Jeśli zatem matka skarżącej uzyska taką dokumentację, córka będzie mogła się starać o uzyskanie zasiłku szkolnego z powodu choroby matki zachowując tym razem termin dwumiesięczny wymagany przepisami prawa. Skoro jednak taka dokumentacja medyczna nie została przedstawiona w postępowaniu przed organami administracyjnymi i skarżąca nie wystąpiła o zasiłek szkolny z powodu choroby matki, a jedynie z powodu śmierci ojca, Sąd nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji, gdyż nie można w takiej sytuacji zarzucić organom nieustalenie stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. bg