III SA/Łd 198/16
WyrokWSA w Łodzi2016-05-13
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenia lekarskie, na których opierają się decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, muszą zawierać szczegółowe uzasadnienie diagnozy i odnosić się do aktualnych standardów medycznych, a nie jedynie do zaleceń Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku?Ratio decidendi
Orzeczenia lekarskie stanowiące podstawę decyzji administracyjnych w sprawach o choroby zawodowe muszą być szczegółowo uzasadnione i odpowiadać wymaganiom stawianym w art. 84 § 1 K.p.a. Nie mogą opierać się wyłącznie na zaleceniach Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku, które nie stanowią wiążących przepisów prawa. Organ administracji ma obowiązek ocenić te orzeczenia, a w przypadku ich niejasności lub rozbieżności, żądać uzupełnienia lub dodatkowej konsultacji.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc, wskazując na wieloletnią pracę w narażeniu na pył azbestu. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia choroby, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na brak zmian radiologicznych zgodnych z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku. Skarżąca zarzuciła, że orzeczenia te są nierzetelne, niepełne i nie uwzględniają aktualnych standardów medycznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. i przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 roku sprawy ze skargi B. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2) przyznaje radcy prawnemu M. K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy al. [...], kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i 40/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej B. C. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu M. K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Decyzją z dnia [...], znak: [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r., nr 212, poz. 1263, ze zm.), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1367) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [....], znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u B. C. choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Na podstawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej Przychodni Konsultacyjno - Diagnostycznej WOMP w Ł. z dnia 10 lipca 2014r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia u B. C. choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że B. C. była zatrudniona w latach 1973 - 1978 i 1983 - 1990 na stanowisku pleciarza sznura azbestowego w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładach Uszczelnień i Wyrobów Azbestowych "A" w Ł. Od 1999r. strona przebywa na emeryturze.
Z karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 6 sierpnia 2014r. wynika, że strona była narażona na pył azbestu przekraczający okresowo normatywy higieniczne (NDS mg/m3 i w 1988 NDS wł/cm3). Skarżąca została poddana dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia, tj. w Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej WOMP w Ł. oraz w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W wyniku przeprowadzonych badań skarżąca uzyskała dwukrotnie orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc, tj. orzeczenie WOMP w Ł. nr [...] z dnia 18 listopada 2014r. i orzeczenie lekarskie IMP w Ł. nr [...] z dnia 30 marca 2015r.
W orzeczeniu WOMP w Ł. z dnia 18 listopada 2014r. wskazano, że w wywiadzie chorobowym skarżąca zgłosiła częste infekcje dróg oddechowych, duszności, okresowo występujący kaszel, chrypkę, nawracające zapalenie zatok i przebyte w roku 2013 zapalenie płuc. Z powodu ww. dolegliwości od 6 lat skarżąca pozostaje po stałą opieką poradni pulmonologicznej, a od roku 2011 corocznie jest poddawana badaniom profilaktycznym w ramach Programu Amiantus obejmującego byłych pracowników zakładów przetwórstwa azbestu wymienionych w załączniku nr 2 i 3 do ustawy z dnia 19 czerwca 1997r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., nr 3, poz. 20).
W orzeczeniu z dnia 30 marca 2015r. IMP w Ł. wskazał, że w przeprowadzonym podczas hospitalizacji w Klinice IMP w Ł. w badaniu nie stwierdzono zmian osłuchowych nad polami płucnymi. Wykonane natomiast spoczynkowe badanie spirometryczne wykazało zaburzenia wentylacji pod postacią łagodnej obturacji. W badaniu gazometrycznym stwierdzono częściową niewydolność oddechową. W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego poddano ocenie radiologicznej zdjęcia klatki piersiowej wykonane w latach 2011-2014. W polach płucnych stwierdzono obecność drobnych, nielicznych cieni smużkowatych, zmiany pozapalne w dolnym polu płuca lewego oraz zgrubienia opłucnej w szczelinach międzypłatowych. Warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc jest istnienie zmian radiologicznych zgodnych z klasyfikacją radiologiczną Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). Stwierdzane na zdjęciach radiologicznych zmiany w płucach i opłucnej nie spełniają radiologicznych wymogów dla pylicy azbestowej płuc zgodnie z wytycznymi Międzynarodowego Biura Pracy z 1980r. (stopień 0/1s, a1a1).
W piśmie z dnia 4 maja 2015r. skarżąca złożyła wyjaśnienia wskazując, że uzasadnienia wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich są lakoniczne, nierzetelne, niepełne i nie spełniają wymagań, o których mowa w art. 84 § 1 K.p.a., tzn. nie mają charakteru opinii biegłego. Skarżąca podała, że klasyfikacja pylic wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zawiera przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terenie Polski, ma jedynie charakter zaleceń, a nie wiążących reguł. Wydane orzeczenia lekarskie nie uwzględniają całokształtu okoliczności sprawy zarówno w sferze medycznej, jak i prawnej.
W piśmie z dnia 25 maja 2015r., stanowiącym odpowiedź na pismo skarżącej z dnia 4 maja 2015r., IMP w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w orzeczeniu lekarskim z dnia 30 marca 2015r. wskazał, że podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980r. Stwierdzone u skarżącej zmiany (tj. 0/1 s, a1a1) nie upoważniają do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc, do stwierdzenia której przyjmuje się zmiany odpowiadające kategorii 1/1 lub wyższej.
Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. nie stwierdził u B. C. choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc.
Od powyższej decyzji B. C. złożyła odwołanie. Wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nierzetelne i niepełne informacje, a powołana w orzeczeniach klasyfikacja radiologiczna Międzynarodowego Biura Pracy z 1980r., nie zawiera przepisów prawa bezwzględnie obowiązującego na terenie Polski, lecz ma jedynie charakter zaleceń, a nie wiążących reguł. Podniosła również, że ostateczne zmiany w najnowszej edycji Klasyfikacji zostały zakończone w 2011 r. (ILO 2011) i wymagane jest, aby organy nadając odpowiednie nazewnictwo zaobserwowanym zmianom odnosiły się do aktualnej klasyfikacji obrazu RTG przedstawionej w znowelizowanej wersji wytycznych. Powołując się natomiast na "Klasyfikację" jednostki orzecznicze powinny wskazać, w jaki sposób zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane zmiany i wykazać z jakich przyczyn - czy z powodu ich wielkości, kształtu, ilości - nie można stwierdzonych zmian zdiagnozować jako chorobę zawodową pod postacią pylicy azbestowej płuc.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2015r. PWIS w Ł. wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wyjaśnienie wydanego orzeczenia w kontekście zaleceń MOP ILO, tj. czy stanowią wystarczającą podstawę do samodzielnego definiowania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc.
W piśmie z dnia 7 września 2015r. IMP w Ł. wyjaśnił, że podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej w pozycji tylno - przedniej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy. Zmiany te mogą odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Diagnostyka odbywa się poprzez porównanie wykonanych radiogramów badanego pacjenta ze standardami radiologicznymi rozpowszechnianymi przez ILO, zawierającymi wytyczne dotyczące rozpoznawania pylicy płuc i stosowania międzynarodowej klasyfikacji pylicy. Do prawidłowej oceny radiograficznych zmian pyliczych w obrębie narządów klatki piersiowej wykorzystywana jest Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy, która jest uzupełniona zestawem standardowych radiogramów. Klasyfikacja ILO pozwala na kodyfikację zmian radiologicznych w taki sposób, aby mogła ona być w sposób ujednolicony stosowana w celach orzeczniczych. Zmiany pylicze w obrazie radiologicznym klatki piersiowej przedstawiają się jako zmiany miąższowe lub opłucnowe. Klasyfikacja radiologiczna zmian miąższowych obejmuje zacienienia okrągłe bądź nieregularne - różnie rozmieszczone i ukształtowane w zależności od rodzaju narażenia. Zmiany te, zwane małymi, mają przewidzianą kategorię gęstości (czyli ocenę ich koncentracji dokonywaną przez porównanie z radiogramami standardowymi). Wyróżniamy 4 kategorie opisywanej gęstości, od 0 (brak zacienień bądź ich liczba jest mniejsza niż w kategorii 1) do 3 (stopniowo 1, 2, 3 w zależności od wzrastającej liczby małych zacienień). Klasyfikacja radiologiczna ILO przewiduje kategorie pośrednie gęstości zmian radiologicznych dla zacienień małych: 0/-, 0/0, 0/1, 1/1, 1/2, 2/1, 2/2, 2/3, 3/1, 3/2, 3/3, 3/+. Zaawansowane zmiany pylicze przybierają natomiast obraz rozległych i guzowatych, zwanymi zacienieniami dużymi. Aktualnie do oceny radiogramów pylic powszechnie wykorzystywana jest krótka klasyfikacja ILO obejmująca zacienienia małe (okrągłe-p, q, r - lub nieregularne - s, t, u), duże (A, B, C - w zależności od średnicy) oraz kategorie gęstości (0,1, 2, 3). Do opisu opłucnej według ww. klasyfikacji stosuje się opisanie zgrubienia i zwapnienia opłucnej. Aby rozpoznać pylicę płuc pochodzenia zawodowego w opisywanych radiogramach zacienienia małe powinny występować z gęstością co najmniej 1/1.
W przypadku skarżącej oceniane radiogramy płuc nie wykazują obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc jako choroby zawodowej zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności treść orzeczeń lekarskich i uzyskane przez PWIS w Ł. wyjaśnienia IMP w Ł. nie pozwalają na odmienne wnioski, niż stwierdzenie, że brak jest podstaw do uznania, z co najmniej wysokim stopniem prawdopodobieństwa, że u skarżącej wystąpiła choroba zawodowa pod postacią pylicy azbestowej płuc. Można natomiast przyjąć z wysokim stopniem prawdopodobieństwa, że występujące schorzenia mają etiologię pozazawodową. O rozpoznaniu choroby zawodowej decyduje nie tylko praca w narażeniu na czynniki szkodliwe (w tym przypadku azbest), ale i charakterystyczne skutki zdrowotne wywołane jego działaniem. Ten warunek w rozpatrywanym przypadku nie został spełniony, albowiem z ustaleń jednostek orzeczniczych wynika, że obraz radiologiczny klatki piersiowej nie wykazuje zmian charakterystycznych dla wieloletniej ekspozycji na pył azbestu, który ma udowodnione działanie zwłókniające na tkankę płucną, w oparciu o Międzynarodową Klasyfikacje Pylic (ILO), która w medycynie pracy została przyjęta do klasyfikowania zmian w płucach widocznych w obrazie radiologicznym płuc. Według klasyfikacji obraz radiologiczny płuc i opłucnej skarżącej oceniono na stopień 0/1 s, a1a1), podczas gdy do rozpoznania zawodowej pylicy płuc upoważnia dopiero stopień 1/1 lub wyższy.
W analizowanym przypadku nie jest wystarczające, że skarżąca przez wiele lat pracowała w warunkach narażenia na pył azbestu. W świetle literatury przedmiotu ("Choroby Zawodowe" pod red. Kazimierza Marka wyd. PZWL w Warszawie i "Azbest" wyd. IMP w Łodzi) podstawą rozpoznania azbestozy jest badanie radiologiczne, tj. pełnowymiarowe zdjęcie płuc wykonane w pozycji tylno-przedniej. Początkowe zmiany pylicze pojawiają się po kilkunastoletnim narażeniu, w postaci nieregularnych zacienień umiejscowionych obustronnie w dolnych polach płuc. W miarę postępu choroby zmiany te mogą doprowadzić do częściowego lub całkowitego zatarcia rysunku płuc, łącznie z zatarciem obrysów sylwetki serca. Typ i kategorię ilościową zmian pyliczych w płucach kwalifikuje się w oparciu o Międzynarodową Klasyfikację Płuc (ILO). W Polsce do rozpoznania azbestozy, jako minimum przyjmuje się kategorię 1/1.
W ocenie PWIS w Ł. zebrany w sprawie materiał, a przede wszystkim treść przekonująco uzasadnionych orzeczeń lekarskich, w tym orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. IMP w Ł. i uzyskanych wyjaśnień IMP w Ł., które stanowią podstawowy dowód w sprawie, wskazuje bez żadnych wątpliwości i sprzeczności, że brak jest podstaw do uznania z co najmniej wysokim stopniem prawdopodobieństwa, że u skarżącej wystąpiła choroba zawodowa pod postacią pylicy azbestowej płuc. Natomiast można przyjąć z wysokim stopniem prawdopodobieństwa, że schorzenia występujące u B. C. mają etiologię pozazawodową.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymując argumentację przedstawioną w toku postępowania administracyjnego podkreśliła, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o orzeczenia jednostki orzeczniczej I i II stopnia, które w istocie stanowią gołosłowne powtórzenie tej samej argumentacji, bez merytorycznego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia badań, które odpowiadałyby aktualnym standardom badań, tj. według najnowszej klasyfikacji, uwzględniającej zmiany wprowadzone w 2011r.
W odpowiedzi na skargę PWIS, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym zatytułowanym "Uzupełnienie skargi" pełnomocnik skarżącej, ustanowiony w ramach prawa pomocy, uzupełniając stanowisko strony zawarte w skardze na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 84 § 1 K.p.a. poprzez oparcie się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji na orzeczeniach jednostek organizacyjnych służby zdrowia nie odpowiadającym wymaganiom stawianym w ramach ww. przepisu, a w szczególności nie zawierającym szczegółowego uzasadnienia postawionej diagnozy,
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy organ, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2, winien był uchylić zaskarżoną decyzję i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych poprzez oparcie decyzji o braku podstaw do rozpoznania u strony skarżącej choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc na orzeczeniach lekarskich pozbawionych należytego uzasadnienia,
- art. 2351 k.p. poprzez niezakwalifikowanie choroby skarżącej jako choroby zawodowej, pomimo spełnienia ustawowych przesłanek dla takiego uznania.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także w oparciu o brzmienie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wydanej w dniu [...] przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając jednocześnie, że nie zostały one zapłacone w całości ani w części.
W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że skarżąca domagała się stwierdzenia u niej pylicy azbestowej płuc, która jest ujęta w pozycji 3.5 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych, a jej praca uznana została przez inspektora sanitarnego, jako wykonywana w narażeniu zawodowym. Odmowa stwierdzenia pylicy azbestowej płuc wynikała z braku rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej, wymienionej w § 5 powołanego rozporządzenia.
W ocenie strony skarżącej żadne z wydanych w sprawie orzeczeń nie odpowiada wymaganiom stawianym w art. 84 § 1 K.p.a. Są one bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie mogą z całą pewnością służyć za podstawę wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. Orzeczenie Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno - Lecznicze w Ł. uzasadniało brak możliwości rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc w powołaniu na brak u badanej zmian radiologicznych upoważniających do rozpoznania choroby zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy ILO z 1980 roku. Jednocześnie jednak nie wskazano, jakie zmiany w obrazie RTG są wymagane dla stwierdzenia tego schorzenia. Z kolei orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł. nie zawierało żadnego uzasadnienia.
Ponadto pełnomocnik wskazał, że posługiwanie się dla sklasyfikowania objawów występujących na pełnowymiarowym standartowym zdjęciu RTG zaleceniami wydanymi w 1980 roku przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalnia placówek diagnostycznych od szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia wydawanego orzeczenia. Natomiast powołanie się przez organy inspekcji sanitarnej w wydanych decyzjach na zalecenia Międzynarodowej Organizacji Pracy ILO, jako na obowiązujące kryteria diagnostyczno - orzecznicze, narusza zasadę praworządności wynikającą z art. 6 K.p.a. Choroba zawodowa pylicy azbestowej płuc nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów, czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej. Po myśli art. 237 § 4 k.p. jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno - orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych jest minister właściwy do spraw zdrowia. Minister ten został upoważniony do wydania aktu wykonawczego zawierającego uregulowanie tej problematyki. Do chwili obecnej przepisów takich brak. Nie zastępują ich zdecydowanie zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy. Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem od chwili jej założenia, a to od 1919 roku jest również Polska, zgodnie z treścią art. 10 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy ma charakter organu wykonawczego, dlatego też nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym.
Oznacza to, że wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" nie zawiera przepisów prawa bezwzględnie obowiązujących na terenie Polski. Ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł. Celem wydanej w 1980 roku klasyfikacji było wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów choroby pylicy takich jak zaciemnienia, zagęszczenia drobnoguzkowe itp. Nie służy ona natomiast tworzeniu prawnej definicji choroby pylicy płuc (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt IVSA/GI 1162/11).
Powołując się na "Klasyfikację" lekarze orzecznicy wskazać powinni, w jaki sposób, zgodnie z nią, zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane u skarżącej zmiany. Wykazanie z jakich przyczyn - czy z powodu ich wielkości, kształtu, ilości itp. nie można tych zaobserwowanych zmian w płucach badanej zdiagnozować, jako pylica wymaga starannego uzasadnienia z powołaniem na wiedzę medyczną, co poddane musi być kontroli organu wydającego decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Tymczasem pismo Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł. z dnia 7 września 2015 roku, stanowiące dodatkowe wyjaśnienia w zakresie wydanego w tej sprawie orzeczenia ograniczyło się jedynie do przedstawienia teorii, nie wskazując w jaki sposób zaobserwowane u skarżącej zmiany zakwalifikowano do kategorii 0/1s, a1/a1 ani z jakich przyczyn nie można było zdiagnozować ich jako pylica. Co więcej, pomimo nałożonego przez Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny obowiązku odniesienia się przez Instytut Medycyny Pracy do utrwalonego orzecznictwa sądowego dotyczącego pylicy płuc (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2012 roku, sygn. akt IV SA/GI 1162/11), według którego powoływanie się przez jednostki orzecznicze w wydanych orzeczeniach na klasyfikację MOP ILO, jako na obowiązujące kryteria diagnostyczno - orzecznicze jest nieuprawnione, bowiem klasyfikacja ta zdaniem orzecznictwa nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania jednostki chorobowej, jaką jest pylica, ograniczono się jedynie do luźnego stwierdzenia, że "uzurpowanie sobie przez Sąd prawa do arbitralnego dokonywania oceny sposobu kwalifikacji pylicy płuc, szczególnie wówczas, kiedy do ustalenia takiego związku niezbędna jest wiedza medyczna, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie znajduje żadnego uzasadnienia", z którym to stanowiskiem organu skarżąca nie może się zgodzić.
Reasumując pełnomocnik skarżącej stwierdził, że przedstawione orzeczenia nie dawały organom inspekcji sanitarnej możliwości skontrolowania słuszności stanowiska lekarzy, ze względu na brak precyzyjnego opisu obecnych w płucach skarżącej zmian.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2014, poz. 1502 ze zm.) dalej k.p. oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (j.t. Dz.U. z 2013r., poz. 1367).
Przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej określa art. 2351 k.p. Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Pojęcie "choroby zawodowej" jest więc pojęciem prawnym, posiadającym ustawową definicję. Z powołanego przepisu wynika, że dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Choroba zawodowa jako pojęcie prawne odnosi się zatem do zachorowania pozostającego w związku przyczynowo - skutkowym z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, a na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych.
Stosownie do treści art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Zdaniem sądu, wydane orzeczenie Przychodni Konsultacyjno - Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...]., jak i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...], uzupełnione pismami z dnia 25 maja 2015 r. oraz z dnia 7 września 2015 r. nie zostały poddane wnikliwej analizie z punktu widzenia tego, czy w istocie odpowiadają wymaganiom określonym w treści art. 84 § 1 K.p.a., w tym znaczeniu, czy nie są pozbawione należytego uzasadnienia i jako takie mogą służyć za podstawę wydania decyzji. To bowiem na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia. Organ inspekcji sanitarnej, a nie placówka orzecznicza stwierdza bowiem chorobę zawodową lub odmawia takiego stwierdzenia. Zadaniem organu administracji jest więc uzyskać takie dane, na podstawie których można wyprowadzić i uzasadnić wniosek, czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej, czy pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową, czy też rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia.
Wprawdzie z treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wynika, że organ sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, a więc jest związany wnioskami wynikającymi z orzeczeń jednostek orzeczniczych, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bez wnikliwej analizy. Skoro bowiem omawiane orzeczenia są opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a., to podlegają weryfikacji tak, jak każdy inny dowód w sprawie, zatem zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 K.p.a., powinny być ocenione w odniesieniu do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Dysponując orzeczeniem lekarskim (opinią) niewyjaśniającym w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u osoby badanej jednostki chorobowej, organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji zgodnej z przywołanymi wyżej przepisami procedury administracyjnej. Kryterium, którym powinien kierować się organ dokonując oceny materiału dowodowego jest zachowanie jego wszechstronności.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca pracowała w narażeniu na czynniki szkodliwe - pył azbestu. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że w latach 1973-1978 i w latach 1983-1990 skarżąca była zatrudniona w Zakładach Uszczelnień i Wyrobów Azbestowych "A" w Ł. bezpośrednio przy przetwarzaniu azbestu. Zatrudniona była w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pleciarka sznura. Łączny okres narażenia zawodowego skarżącej na pył azbestu wynosił 12 lat.
Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma to, że skarżąca z powodu dolegliwości od 6 lat pozostaje pod opieką poradni pulmonologicznej. Ponadto postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej zostało wszczęte na podstawie zgłoszenia Przychodni Konsultacyjno - Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia 10 lipca 2014 r.
Pomimo powyższych ustaleń obie jednostki orzecznicze stwierdzają brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc. Zawarta w obu orzeczeniach diagnoza oparta została na ocenie obrazu radiologicznego płuc przeprowadzonej zgodnie z Klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. (nowelizowaną w roku 2000 i 2011).
Zdaniem sądu, posługiwanie się zaleceniami wydanymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska ujętego w ich opiniach.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2116/13 wskazał, że Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem jest również Rzeczpospolita Polska, w świetle art. 10 Konstytucji tej organizacji, ma charakter stałego sekretariatu i nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Sporządzona przez ten organ "Klasyfikacja" jest więc jedynie zbiorem zaleceń, a nie wiążących reguł i nie może być podstawą do tworzenia prawnej definicji choroby pylicy.
Powyższe stanowisko sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podzielił. W sensie normatywnym Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II OSK 442/14).
Jednocześnie podkreślić należy, że choroba zawodowa "pylice płuc" -wymieniona w pkt 3 załącznika - zatytułowanego "Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" - do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - nie jest w tym wykazie ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów, czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej. Zgodnie z art. 237 § 4 K.p. jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych, uwzględniając w szczególności rodzaj choroby oraz czynniki szkodliwe i uciążliwe wywołujące choroby, jest minister właściwy do spraw zdrowia, który został upoważniony do wydania aktu wykonawczego zawierającego uregulowanie tej problematyki.
Zatem powoływanie się na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów, nie zmienia faktu, że sama jednostka orzecznicza zobligowana jest wypowiedzieć się w sposób wyczerpujący, co do charakteru zmian w płucach stwierdzonych u strony, ustosunkować się do ewentualnych wyników innych badań oraz podać z jakich przyczyn nie można ich zdiagnozować jako choroby zawodowej odwołując się w tym zakresie do wiedzy i literatury medycznej.
Przedstawione przez IMP w Ł., jako uzupełnienie treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...], wyjaśnienia zawarte w pismach z dnia 25 maja 2015r. i z dnia 7 września 2015r. oprócz przedstawienia jedynie ogólnych zasad Klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy, ograniczają się jedynie do stwierdzenia, że aby rozpoznać pylicę płuc pochodzenia zawodowego w Polsce opisywane radiogramy powinny mieć gęstość, co najmniej w stopniu 1/1, natomiast u skarżącej obraz kliniczny nie daje podstaw do rozpoznania pylicy płuc pochodzenia zawodowego. Stwierdzono zaś pola płucne z obecnością nielicznych cieni smużkowatych, zmiany pozapalne w dolnym polu płuca lewego, zgrubienia opłucnej w szczelinach międzypłatowych, sylwetkę serca o powiększonej lewej komorze, przeponę i kąty przeponowo-żebrowe wolne, według klasyfikacji radiologicznej Międzynarodowego Biura Pracy oceniono na stopień 0/1 s, a1a1.
W ocenie sądu, również w rozpoznawanej sprawie posługiwanie się przez jednostki orzecznicze, dla sklasyfikowania objawów występujących u skarżącej, zaleceniami wydanymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalniało placówek diagnostycznych od szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia wydawanego orzeczenia. Za słuszny należy uznać zarzut skargi, że powołując się na "Klasyfikację", lekarze orzecznicy wskazać powinni, w jaki sposób, zgodnie z nią, zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane u skarżącej zmiany. Wykazanie z jakich przyczyn - czy z powodu ich wielkości, kształtu, ilości itp. - nie można tych zaobserwowanych zmian w płucach badanej zdiagnozować jako pylicy azbestowej, wymagało od jednostek orzeczniczych starannego uzasadnienia z powołaniem na wiedzę medyczną. Tymczasem z orzeczeń nie wynika, jakie kryterium zadecydowało o stwierdzeniu, że radiogramy skarżącej mają gęstość w stopniu 0/1 s, a1a1, a nie w stopniu 1/1.
W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że organy administracji nie poczyniły rozważań w kwestii wyjaśnienia, jakie zmiany należy uznać za "dostateczne" dla stwierdzenia pylicy azbestowej płuc. Odwołanie się natomiast tylko do standardów klasyfikacji pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy z 1980r. należy uznać za niewystarczające dla uzasadnienia stanowiska organu. Wbrew zatem ciążącemu na organach obowiązkowi nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy.
Należy zatem wyjaśnić, z jakiego względu, z powołaniem na wiedzę medyczną, stwierdzone u badanej objawy nie mogą być uznane za charakterystyczne objawy choroby pylicy azbestowej płuc, tj. dlaczego nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w poz. 3.5 wykazu chorób zawodowych, nie ograniczonej żadnymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi.
Skarżąca bezspornie pracowała przez wiele lat w narażeniu na pył azbestowy, a zatem stwierdzenie zmian radiologicznych w stopniu 0/1s, a1a1 winno wynikać z przekonywujących i logicznych ustaleń medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lekarskim. Tego rodzaju rozważań nie zawierają jednak wydane w sprawie orzeczenia, pomimo że orzeczenie IMP było dwukrotnie uzupełniane. Powyższe prowadzi do wniosku, że ocena zdjęć radiologicznych, w jaki sposób zaobserwowane u skarżącej zmiany zakwalifikowano do kategorii 0/1s, a1/a1, budzi wątpliwości.
Dodać należy, że organy administracyjne nie dysponują klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy. Jest ona również niedostępna w Internecie.
Ponadto stwierdzić należy, że orzeczenia WOMP w Ł. i IMP w Ł. są rozbieżne. WOMP ustalił pasmowate zacienienia o charakterze zwłóknień pozapalnych w lewym dolnym polu płucnym oraz zrosty przeponowo - opłucnowe na lewej kopule przepony i stwierdził (bez określenia w stopniach) brak typowych zmian charakterystycznych dla narażenia na pył azbestu zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Pylic ILO z 1980 r.
Natomiast IMP w swoim orzeczeniu nie stwierdził zmian osłuchowych nad polami płucnymi. Ponadto wskazał, że badanie spirometryczne wykazało zaburzenia wentylacji pod postacią łagodnej obturacji. W badaniu gazometrycznym stwierdzono częściową niewydolność oddechową. W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego poddano ocenie radiologicznej zdjęcia klatki piersiowej wykonane w latach 2011-2014. W polach płucnych stwierdzono obecność drobnych, nielicznych cieni smużkowatych, zmiany pozapalne w dolnym polu płuca lewego oraz zgrubienia opłucnej w szczelinach międzypłatowych. Na podstawie powyższego IMP stwierdził, że zmiany w płucach i opłucnej nie spełniają radiologicznych wymogów dla pylicy azbestowej płuc zgodnie z wytycznymi Międzynarodowego Biura Pracy z 1980r. i określił w stopieniu 0/1s, a1a1).
Porównanie powyższych orzeczeń prowadzi do wniosku, że są one niespójne. Jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła bowiem pasmowate zacienienia o charakterze zwłóknień pozapalnych w lewym dolnym polu płucnym, bez określenia stopnia gęstości stwierdzonych zmian radiologicznych. Natomiast IMP - jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła w polach płucnych obecność drobnych, nielicznych cieni smużkowatych, co należy zdaniem sądu rozumieć, że w obu płucach skarżącej występują zacienienia oraz określiła stwierdzone zmiany radiologiczne w stopniu 0/1s,a1a1 według klasyfikacji radiologicznej Międzynarodowego Biura Pracy.
W ocenie sądu, są to istotne rozbieżności stanowisk jednostek orzeczniczych, które zostały wydane w krótkich odstępach czasu, bowiem orzeczenie WOMP jest z dnia [...], a orzeczenie IMP z dnia [...]. Rozbieżności co do stwierdzonych przez lekarzy ilości cieni (pasmowate zacienienia - drobne, nieliczne, smużkowate), w obu polach płucnych, w jednym dolnym polu płucnym organy orzekające przyjęły bezkrytycznie. Tymczasem rozbieżności te powinny zostać wyjaśnione przez organy administracyjne. Tym bardziej, że w uzasadnieniu decyzji sam organ II instancji, powołując się na literaturę przedmiotu, wskazuje, że początkowe zmiany pylicze pojawiają się po kilkunastoletnim narażeniu, w postaci nieregularnych zacienień umiejscowionych obustronnie w dolnych polach płuc.
Decydujące zatem znaczenie dla rozpoznania pylicy azbestowej płuc ma prawidłowa ocena przez lekarza specjalistę medycyny pracy zdjęcia radiologicznego klatki piersiowej. Załączone w rozpoznawanej sprawie orzeczenia pozwalają zaś stwierdzić, że powyższa ocena może być różna, nawet z powołaniem się na Klasyfikację Międzynarodowego Biura Pracy, co potwierdza, że Klasyfikacja ma jedynie charakter zaleceń, a jej celem jest wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów pylicy, takich jak zacienienia, zagęszczenia. Medyczna wiedza specjalistyczna w zakresie pylic płuc może więc prowadzić do różnego sklasyfikowania objawów występujących na pełnowymiarowych zdjęciach rentgenowskich, ale to nie zmienia faktu, że sama jednostka orzecznicza zobligowana jest wypowiedzieć się w sposób wyczerpujący co do charakteru stwierdzonych zmian w płucach skarżącej. Jest to o tyle istotne, iż u skarżącej stwierdzono zmiany w płucach i skarżąca pracowała w narażeniu zawodowym, zaś zaklasyfikowanie zacienień do odpowiedniego stopnia gęstości doprowadziło do odmiennych wniosków.
Podkreślić należy, że w przypadku braku szczegółowego uzasadnienia opinii jednostek medycznych, organ sanitarny powinien wezwać placówkę służby zdrowia do jej uzupełnienia z powołaniem się na § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Stosownie bowiem do treści § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Dopiero na podstawie uzupełnionych opinii, organ inspekcji sanitarnej będzie mógł prawidłowo ocenić materiał dowodowy w sprawie i podjąć rozstrzygnięcie. Sam fakt, że diagnoza została sporządzona w uprawnionej jednostce medycznej, nie zwalnia organu administracyjnego od jej oceny. Konieczność dokonania przez organ analizy orzeczenia lekarskiego jest niezbędna z uwagi na przywołane powyżej okoliczności, a podstawa jego działania w tym zakresie znajduje uzasadnienie w regulacji zawartej w art. 80 i art. 77 § 1 K.p.a. Uzasadnienie decyzji organu, oparte na prawidłowej opinii lekarskiej, musi sprowadzać się końcowo do jasnych wniosków wskazujących, czy istnieje choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, związek przyczynowo-skutkowy między środowiskiem pracy i jej powstaniem. Wydanie decyzji poprzedzić powinno wyjaśnienie istotnych okoliczności związanych z warunkami pracy, jak również rozważenie zastrzeżeń wskazanych przez strony postępowania. W przeciwnym razie postępowanie nigdy nie sprosta wymogom pogłębiania zaufania strony do organów administracji (art. 8 K.p.a.), a wątpliwości co do prawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego sprawy mogą być zasadne.
Tymczasem organ odwoławczy kontrolując postępowanie organu pierwszej instancji nie poddał ocenie stanowiącym podstawę wydania decyzji orzeczeń lekarskich, będących również środkiem dowodowym (czy są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione) oraz nie wyjaśnił istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wszystkich okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, odnoszących się do konkretnie zgłoszonych przez skarżącą wątpliwości.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie orzeczenia lekarskie, o tak niekonkretnej, rozbieżnej treści, nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji. Zatem sporządzone w sposób nieprecyzyjny orzeczenia lekarskie wobec podniesionych wątpliwości nie mogą być uznane za wiarygodne.
Ustalenia poczynione w oparciu o przywołane orzeczenia lekarskie, w których postawiono tezę nie popartą stosowną, pełną argumentacją należało ocenić jako wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Opierając się wyłącznie na nich oraz ustaleniach organów nie można jednoznacznie przyjąć, że stwierdzony u skarżącej obraz kliniczny nie daje podstaw do rozpoznania pylicy płuc pochodzenia zawodowego.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organy administracji konieczne będzie wyjaśnienie wszystkich okoliczności, które mogą stanowić podstawę stwierdzenia, bądź odmowy stwierdzenia istnienia choroby zawodowej z uwzględnieniem stanowiska sądu, mając na uwadze, że stosownie do § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. organ może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 4 i § 21 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805).
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło