III SA/Łd 2/07

WyrokWSA w Łodzi2007-09-19

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca przebieg granicy między nieruchomościami, wydana na podstawie wniosku o rozgraniczenie konkretnych działek, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ rozgraniczył całe nieruchomości, a nie tylko wskazane działki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji, rozgraniczając całe nieruchomości zamiast tylko wskazanych we wniosku działek, działał zgodnie z art. 29 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który nakazuje rozgraniczenie wszystkich lub niektórych granic nieruchomości z przyległymi nieruchomościami. Skoro strony uczestniczyły w postępowaniu i nie zgłaszały zastrzeżeń co do przebiegu granicy, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej przebieg granicy między jego działkami a działkami małżonków K. Wniosek o stwierdzenie nieważności wynikał z twierdzenia, że postępowanie rozgraniczeniowe, zainicjowane wnioskiem o rozgraniczenie konkretnych działek, zostało rozszerzone na całe nieruchomości bez zgody strony, co stanowi rażące naruszenie prawa. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę J.K.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia przebiegu granic między działkami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 157 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – powołanej dalej jako k.p.a.(t.j. Dz.U.00.98.1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję tego organu z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej przebieg granicy pomiędzy działkami położonymi w C., oznaczonymi nr 1351 i 1293, stanowiącymi własność J.K., a działkami nr 1352 i 1294, stanowiącymi własność J. i M. małż. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 29 maja 2006 r. J.K. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej przebieg granicy wskazanej na gruncie przez uprawnionego geodetę dr inż. K.H. pomiędzy działkami nr 1351 i 1293 stanowiącymi własność J.K., a działkami 1352 i 1294 stanowiącymi własność J. I M. małż. K., położonymi we wsi C., z uwagi na rażące naruszenie prawa, bowiem w przedmiotowej sprawie organ wydał decyzję w innej sprawie niż wnioskowała strona i pozostaje ona w oczywistej sprzeczności z postanowieniem z dnia [...] nr [...] o wszczęciu postępowania i przedmiotem postępowania. W uzasadnieniu wniosku J.K. wskazał, iż postępowanie w sprawie wszczęte zostało w oparciu o wniosek J. i M. małż. K. o rozgraniczenie nieruchomości położonej we wsi C. stanowiącej działkę nr 1352 będącej własnością J. i M. małż. K. z nieruchomością nr 1351 stanowiącą własność J.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1351 i 1293 stanowiącymi własność J.K., a działkami nr 1352 i 1294 stanowiącymi własność J. i M. małż. K. W jej uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] zatwierdzająca przebieg granicy została wydana na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). Zgodnie z tym artykułem terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron po uprzedniej ocenie prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granicy nieruchomości przez geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. W wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności organ zwraca geodecie dokumentację do uzupełnienia (ust. 1 i 2). Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi (ust. 3). Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło również, iż na podstawie art. 5 pkt. 23 lit. e ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw. (Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) organem właściwym w sprawie rozgraniczenia nieruchomości był kierownik urzędu rejonowego. Dodatkowo organ podniósł, iż w niniejszej sprawie operat techniczny z rozgraniczenia gruntów został przekazany przez geodetę pismem z dnia [...] do organu prowadzącego postępowanie rozgraniczeniowe w dniu 8 lipca 1992 r. Z czynności ustalenia przebiegu granicy sporządzony został przez geodetę protokół graniczny podpisany przez J.K. oraz J. i M. małż. K., z którego wynika iż żadna ze stron nie zgłosiła zastrzeżeń co do przebiegu granic wskazanych przez geodetę i opisanych w tym protokole oraz, że obie strony wyraziły wolę trwałego osadzenia w punktach granicznych znaków granicznych. Na podstawie tych ustaleń decyzją z dnia [...] został zatwierdzony przebieg granicy pomiędzy nieruchomością będącą własnością J.K. oraz nieruchomością będącą własnością J. i M. małż. K. Strony nie kwestionowały tak ustalonej granicy, aż do 2002 r., kiedy to J.K. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 1992 r. Organ rozpoznający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wyjaśnił także, iż zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią od gruntu odrębny przedmiot własności. Organ zaznaczył, iż J.K. jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 4,94 ha, w skład której wchodzą między innymi działki nr 1351 i 1293, dla której w Sądzie Rejonowym w P. prowadzona jest księga wieczysta nr Kw [...], a małżonkowie K. są współwłaścicielami nieruchomości o powierzchni 5,16 ha, w skład której wchodzą między innymi działki nr 1352 i 1294, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr Kw [...] oraz, że jedna nieruchomość może składać się z kilku działek ewidencyjnych, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają w miarę potrzeby wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami, a nie części nieruchomości w postaci poszczególnych działek gruntu wchodzących w skład nieruchomości. Kolegium podniosło również, iż zarówno nieruchomość będąca współwłasnością małżonków K. jak i nieruchomość będąca własnością J.K. składają się z kilku działek ewidencyjnych, a postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, przeprowadzenie rozgraniczenia i wydanie decyzji o rozgraniczeniu dotyczyło tych samych nieruchomości. J.K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zgodził się ze stanowiskiem zajętym przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. W jego ocenie nie było możliwe rozgraniczenie całych nieruchomości w przypadku, gdy wniosek strony dotyczył rozgraniczenia tylko dwóch działek. Podniósł on, iż organ administracyjny powinien kierować się wolą stron, a gdyby chciał prowadzić postępowanie również w zakresie nieobjętym wnioskiem, winien uzyskać na to zgodę strony stosownie do art. 61 § 1 i 2 k.p.a. Poza tym przepis art. 29 § 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dopuszcza możliwość postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego jedynie niektórych granic nieruchomości. J.K. podkreślił także, iż dokonana przez organ rozszerzająca wykładnia złożonego wniosku stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż organ orzekł w sprawie nieobjętej wnioskiem, a przede wszystkim postanowieniem o wszczęciu postępowania, co wprowadza w błąd strony co do zakresu prowadzonego postępowania i uniemożliwia właściwą obronę. J.K. stwierdził ponadto, że nie podpisywał protokołu rozgraniczeniowego i jako pozbawione podstawy uważa stwierdzenia Kolegium jakoby nie zgłaszał zastrzeżeń do ustalonej granicy, bowiem w postępowaniu złożył stosowne dokumenty pozwalające ustalić granicę na podstawie dokumentów. M. i J. małż. K. odnosząc się do wniosku J.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy w piśmie z dnia 9 października 2006 r. stwierdzili, że strony brały udział w rozgraniczeniu nieruchomości, a J.K. osobiście umieszczał znaki graniczne rozgraniczające działki nr 1293-1294 oraz nr 1351-1352, a więc tym samym wyraził zgodę na takie postępowanie. Podpisał również protokół graniczny w ich i geodety obecności oraz nie odwołał się wówczas od wydanej decyzji, bo dokonane rozgraniczenie uważał za prawidłowe, co również świadczy o wyrażeniu zgody na takie postępowanie i jego akceptacji. Małżonkowie K. podkreślili również, iż J.K. zmienił zdanie dopiero po 10 latach, a treść jego wniosku jest niezgodna z prawdą i dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując ponownie sprawę zważyło, co następuje: Stosownie do treści art. 127 § 3 k.p.a. w przypadku wydania decyzji w I instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze, stronie niezadowolonej z decyzji zamiast odwołania przysługuje prawo zwrócenia się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Przedmiotem postępowania przed Kolegium Odwoławczym było rozpatrzenie wniosku J.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. zatwierdzającej przebieg granicy pomiędzy działkami położonymi w C., oznaczonymi nr 1351 i 1293, a działkami nr 1352 i 1294. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 33 ówcześnie obowiązującego Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 5 pkt. 23 lit. e ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw, po rozpatrzeniu opinii geodety. Z dniem 1 stycznia 1999 r. organem właściwym do ustalenia granic stał się wójt (burmistrz, prezydent miasta), w związku ze zmianą art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez art. 60 pkt. 26 lit. a ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U.98.106.668 ze zm.). Organ ponownie rozpatrujący sprawę wyjaśnił, iż przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji określone są w art. 156 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszenie przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W ocenie organu J.K. myli pojęcie "niektóre granice" z pojęciem "część granicy", a sformułowanie zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego odpowiadało temu, które zostało zawarte we wniosku J. i M. małż. K. Organ ponadto wskazał, iż żadna ze stron nie kwestionowała zakresu postępowania. Wszystkie też strony zaakceptowały protokół graniczny. Kolegium zważyło jednak, iż pewną komplikacją dla postępowania w niniejszej sprawie jest fakt, że protokół graniczny występuje jedynie w formie kserokopii. Jednak istnienie oryginału zgodnego z treścią kserokopii potwierdzają dotychczasowe akty administracyjne zapadłe w sprawie, a poza tym dokumenty organu administracyjnego zaakceptował Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 marca 2004 r. sygn. akt: I C 749/03 oraz ugoda zawarta między stronami przed tym Sądem w dniu 22 lutego 2006 r. sygn. akt: I C 448/05. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż jak wynika z powyższych ustaleń w rozpatrywanej sprawie nie można stwierdzić rażącego naruszenia prawa w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...], które uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Zdaniem organu nie występuje też żadna z pozostałych sześciu przesłanek tego artykułu uzasadniająca stwierdzenie jej nieważności. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] J.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący wnosił o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] nr [...] Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzucił błędną interpretację art. 29 § 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który stanowi, iż rozgraniczeniu podlegają wszystkie albo niektóre granice nieruchomości i nie oznacza to, że zawsze kiedy strona składa wniosek o rozgraniczenie konkretnych działek, należy rozgraniczać całe nieruchomości. Gdyby tak bowiem było organ administracyjny obowiązany byłby powiadomić o tym strony tego postępowania w postanowieniu o wszczęciu bądź później w innym odpowiednim piśmie, ale tego nie uczynił. Strony zostały bowiem powiadomione o wszczęciu postępowania tylko co do działek nr 1351 i 1352. Jeżeli organ prowadził inne postępowanie , to strony zostały wprowadzone w błąd skutkujący uniemożliwieniem im właściwego udziału w postępowaniu. Takie naruszenie prawa w ocenie skarżącego powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...]. Dodatkowo skarżący podniósł, iż nie podpisywał protokołu rozgraniczeniowego, a twierdzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosząc o oddalenie skargi podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga J.K. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz.1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć należy, iż rażące naruszenie prawa następuje wtedy gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Dotyczy to sytuacji gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie III S.A. 565/95 z dnia 17 kwietnia 1996r./Biuletyn Skarbowy nr 2 z 1997r. str.26/, w sprawie II S.A. 1531/94 z dnia 6 lutego 1995r./ONSA nr 1 z 1996r. poz.37/, w sprawie III S.A. 1705/93 z dnia 11 maja 1994r./Wspólnota nr 42 z 1994r. str.16/, w sprawie V S.A. 86/92 z dnia 21 października 1992r. ONSA nr 1 z 1993r. poz.23/ i w sprawie III S.A. 1425/96 z dnia 17 września 1997r./Lex nr 32626/. Zgodnie z treścią art.46 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty) jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Należy zaznaczyć, iż czynnikiem wyodrębniającym nieruchomość, w rozumieniu art.46 § 1 Kodeksu cywilnego, jest księga wieczysta. Przykładowo oznacza to, iż w sytuacji gdy dwie sąsiadujące ze sobą działki należą do tego samego właściciela i dla których prowadzona jest jedna księga wieczysta to obie działki są jedną nieruchomością. W przypadku zaś gdy każda z tych działek ma własną księgę wieczystą to każda z nich jest odrębną nieruchomością w rozumieniu art.46 § 1 kc. Księga wieczysta jest więc czynnikiem wyodrębniającym nieruchomość gruntową. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 26 lutego 2003r. w sprawie II CKN 1306/00 (Lex nr 83 961) i w postanowieniu z 30 października 2003r. w sprawie IV CK 114/02 (OSNC nr 12 z 2004r. poz. 201). W rozpoznawanej sprawie J.K. jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 4,94 ha w skład której wchodzi 7 działek w tym m.in. działki nr 1293 i 1351. Dla wszystkich tych działek jest prowadzona jedna księga wieczysta Kw [...]. M. i J.K. są natomiast współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 5,16 ha składającej się z 7 działek w tym m.in. z działek nr 1294 i 1352. Dla wszystkich tych działek jest jedna księga wieczysta Kw [...]. Zgodnie z treścią art.29 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 30 poz.163 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 15 maja 1992r., rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W myśl art.29 ust.2 wymienionej ustawy rozgraniczeniu podlegają w miarę potrzeby wszystkie lub niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Zgodnie z treścią art.30 ust.1 cytowanej ustawy terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Z wymienionych przepisów wynika, iż postępowanie rozgraniczeniowe dotyczy rozgraniczenia nieruchomości przy czym rozgraniczeniu podlegają wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami. Nie budzi wątpliwości co oznacza sformułowanie "wszystkie granice określonej nieruchomości". Jeżeli chodzi o pojęcie "niektóre granice określonej nieruchomości" to należy przez nie rozumieć nie wszystkie granice. Zakładając, iż określona nieruchomość ma kształt prostokąta, którego każdy bok sąsiaduje z inną odrębną nieruchomością, to rozgraniczeniu przykładowo może podlegać granica z 1-ą nieruchomością. W takim przypadku rozgraniczeniu podlega cała granica między oboma nieruchomościami a więc powierzchnia pomiędzy oboma nieruchomościami na takiej długości na jakiej się ze sobą stykają obie nieruchomości. Z przepisu art.29 ust.2 ustawy z 17 maja 1989r. nie wynika aby rozgraniczenie mogło dotyczyć tylko części granicy pomiędzy nieruchomościami np. tylko pomiędzy dwoma sąsiadującymi ze sobą działkami. Wymieniony przepis nie przewiduje takiej możliwości. Stanowi on o możliwości rozgraniczenia niektórych granic określonej nieruchomości z przyległą nieruchomością a więc całej granicy pomiędzy przyległymi nieruchomościami a nie jedynie części tej granicy. W sytuacji gdyby ustawodawca chciał dopuścić możliwość rozgraniczenia tylko części granicy między sąsiadującymi nieruchomościami to określiłby to wyraźnie w przepisie. Skoro w przepisie art.29 ust.2 cytowanej ustawy nie przewidziano możliwości rozgraniczenia części granicy dwóch nieruchomości to oznacza, iż rozgraniczeniu może podlegać tylko cała granica obu nieruchomości. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż działki o numerach 1293 i 1351, wchodzące w skład nieruchomości skarżącego, graniczą z działkami o numerach 1294 i 1352 będącymi częścią nieruchomości M. i J.K. W maju 1992r. uczestnicy postępowania złożyli wniosek o rozgraniczenie działek nr 1351 i 1352 i postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w P. wszczął postępowanie w tej sprawie. Postanowienie o wszczęciu postępowania odpowiada wnioskowi jaki złożyli M. i J.K. zaś decyzja z dnia [...] zatwierdziła przebieg całej granicy pomiędzy obiema nieruchomościami a dokładniej pomiędzy działkami nr 1294 i 1352 a działkami nr 1293 i 1351. Okoliczność, iż decyzja z [...] zatwierdziła przebieg granicy pomiędzy działkami 1293 i 1351 oraz działkami 1253 i 1351, podczas gdy postanowienie z [...] dotyczyło wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami 1351 i 1352, nie oznacza, iż decyzję o rozgraniczeniu wydano z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest, iż wniosek uczestników postępowania dotyczył rozgraniczenia działek nr 1351 i 1352 lecz obowiązkiem organu administracji było rozgraniczenie całej granicy pomiędzy obu nieruchomościami. Zobowiązanie takie wynikało z treści art.29 ust.2 ustawy z 17 maja 1989r. Organ administracji nie mógł przeprowadzić jedynie rozgraniczenia działek nr 1351 i 1352 gdyż rozgraniczeniu podlegałaby tylko część granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami. Stanowiłoby to naruszenie treści przepisu art.29 ust.2 wymienionej ustawy. Obie strony uczestniczyły w postępowaniu rozgraniczeniowym i zdawały sobie sprawę, iż rozgraniczeniu podlega cała granica pomiędzy obiema nieruchomościami a nie jedynie granica pomiędzy działkami nr 1351 i 1352. Wskazuje na to treść protokołu granicznego z [...]. W tym dniu geodeta K.H., za zgodą stron, wyznaczył przebieg granicy i utrwalał ją punktami granicznymi (punkty 1-5 na mapie protokołu granicznego). Jak zeznali to M. i J.K. w postępowaniu administracyjnym i co potwierdzili oni na rozprawie w dniu 12 września 2007r. J.K. i uczestnicy postępowania sami wkopywali punkty graniczne oraz po połowie ponieśli koszty postępowania . Przebieg granicy był ustalany na podstawie zebranych dowodów oraz zgodnie z oświadczeniami stron. Żadna ze stron nie zgłaszał zastrzeżeń co do przebiegu granicy. Skoro zatem, zgodnie z treścią art.29 ust.2 ustawy z 17 maja 1989r., Urząd Rejonowy w P. był zobowiązany do ustalenia przebiegu całej granicy pomiędzy nieruchomościami skarżącego i uczestników postępowania a nie jedynie pomiędzy działkami nr 1351 i 1352, strony uczestniczyły w tym postępowaniu i nie zgłaszały zastrzeżeń co do przebiegu granicy ustalonej przez geodetę w dniu [...], to brak jest podstaw do uznania, iż decyzję z [...] wydano z rażącym naruszeniem prawa. Strona skarżąca nie wykazała, iż decyzja ta jest dotknięta jedną z wad, o której mowa w art.156 § 1 kpa. Organ administracji słusznie zatem odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. W postępowaniu administracyjnym skarżący podniósł, iż nie podpisywał on protokołu granicznego z dnia [...]. Okoliczność ta pozostaje w sprzeczności z zeznaniami M. i J.K., którzy przyznali, iż w dniu [...] J.K. w ich obecności oraz obecności geodety podpisał protokół nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń do ustalonego przebiegu granicy.(k. 31-32 akt administracyjnych). Również na rozprawie w dniu 12 września 2007r. uczestnicy postępowania zeznali, że skarżący w ich obecności podpisał protokół graniczny. Należy zaznaczyć, iż J.K. po raz pierwszy podniósł, iż nie podpisywał protokołu granicznego dopiero w 2002r., w trakcie postępowania o wznowienie postępowania. Podniesienie tej okoliczności po raz pierwszy po upływie 10 lat od wydania decyzji rozgraniczeniowej rodzi wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia skarżącego w tej kwestii. W decyzji z dnia [...] zatwierdzono bowiem przebieg granicy wyznaczonej przez geodetę K.H. zaś z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż protokół graniczny podpisały, w obecności geodety, obie strony nie zgłaszając do niego żadnych zastrzeżeń. Skoro zatem, jak obecnie twierdzi skarżący, nie podpisał on protokołu to winien odwołać się od tej decyzji podnosząc, że nie podpisywał on żadnego protokołu. Skarżący takiego odwołania nie złożył. J.K. winien również zgłosić organom ścigania fakt sfałszowania jego podpisu. Sfałszowanie podpisu w protokole granicznym stanowi bowiem przestępstwo. Skarżący, jak sam przyznał na rozprawie, do chwili obecnej takiego zawiadomienia nie złożył i nie potrafił wyjaśnić dlaczego tego nie uczynił. W sytuacji kiedy decyzja rozgraniczeniowa byłaby rzeczywiście wydana w oparciu o sfałszowany, podstawowy dowód jakim jest protokół graniczny to rzeczą zrozumiałą jest, iż skarżący winien odwołać się od takiej decyzji podnosząc, że geodeta bądź uczestnicy postępowania sfałszowali jego podpis. Skoro zatem skarżący tego nie uczynił ani nie powiadomił organów ścigania o popełnieniu przestępstwa to podniesienie przez niego po upływie 10 lat faktu, iż nie podpisywał on protokołu granicznego nie jest wiarygodne. W ocenie sądu podnoszenie obecnie tej okoliczności jest wynikiem przyjętej przez niego linii obrony mającej na celu zmianę przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami, która została uzgodniona przez strony w dniu [...]. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż brak jest oryginału protokołu granicznego z dnia [...]. Oryginału tego nie posiada ani Urząd Gminy w C. ani Starostwo Powiatowe w [...]. Jak wyjaśnił to na rozprawie pełnomocnik organu, oryginał protokołu jeszcze w 2003r. znajdował się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. a zaginął on najprawdopodobniej w związku z toczącymi się postępowaniami przed sądami powszechnymi. Okoliczność, iż zaginął oryginał protokołu z [...] nie ma jednak decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przebieg granicy uzgodniony w tym protokole był bowiem akceptowany przez sądy powszechne. W sprawie I C 740/03 sąd dysponował oryginałem tego protokołu (uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 31 marca 2004r. w aktach administracyjnych) jak również w sprawie I C 448/05 strony w ugodzie zobowiązały się do zachowania się granicy ustalonej w postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym decyzją z dnia [...] (ugoda w sprawie I C 448/05 w aktach administracyjnych). W sytuacji zatem kiedy sądy powszechne dysponowały oryginałem protokołu granicznego i strony nie kwestionowały wówczas przebiegu ustalonej w nim granicy to brak obecnie oryginału tego protokołu nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Oryginał tego protokołu z pewnością pozwoliłby ustalić czy skarżący podpisał protokół. Zakładając hipotetycznie, że wiarygodna jest wersja J.K., iż nie podpisywał on protokołu to okoliczność ta stanowiłaby podstawę do wznowienia postępowania a nie do stwierdzenia nieważności decyzji z [...]. Reasumując sąd uznał, iż skarga J.K. nie jest zasadna. Mimo, że wniosek M. i J.K. dotyczył rozgraniczenia działek nr 1351 i 1352 to organ administracji, w myśl art.29 ust.2 ustawy z 17 maja 1992r., był zobowiązany do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami skarżącego i uczestników postępowania a nie jedynie części tej granicy dotyczącej działek 1351 i 1352. Obie strony uczestniczyły w postępowaniu rozgraniczeniowym, nie zgłaszały zastrzeżeń co do przebiegu granicy ustalonej w dniu [...] przez geodetę a więc zdawały sobie sprawę z zakresu postępowania. Przebieg granicy ustalonej [...] nie był także kwestionowany w postępowaniach cywilnych toczących się przed Sądem Rejonowym w P. Brak jest zatem podstaw do uznania, że decyzja z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę J.K. Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła podstawa stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji określona w art.156 § 1 pkt.3 kpa. W dniu 16 lipca 2002r. J.K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] i decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z 16 czerwca 2003r. skarżący wnosił aby jego wniosek z 16 lipca 2002r. uznać jako odwołanie od decyzji z [...]. W związku z czym decyzją z [...] SKO w P. rozpoznało to odwołanie zaś decyzja z [...] została uchylona. Z uwagi na to, iż decyzja z [...] została uchylona i przestała funkcjonować w obrocie prawnym to nie istniała przeszkoda do rozpoznania wniosku skarżącego z 30 maja 2006r., o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło