III SA/Łd 2/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 listopada 2023 r. nr BP.500.253.2022.2250.LD5.476072 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę. Decyzją z 7 listopada 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") uchylił decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "ŁWITD") z 29 sierpnia 2022 r. o umorzeniu postępowania w części i nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. 19 kwietnia 2022 r. ŁWITD przeprowadził kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy R.L. działającego pod firmą R.L. – Ax. Transport Międzynarodowy i Krajowy, ul. O. 21, [...] Ł. w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego, w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Kontrolą objęty został okres od 19 kwietnia 2021 r. do 19 kwietnia 2022 r. 20 czerwca 2022 r. sporządzono protokół z kontroli przedsiębiorstwa. Został on podpisany przez przedsiębiorcę 29 czerwca 2022 r. W okresie objętym kontrolą przedsiębiorca zatrudniał 40 kierowców, natomiast w ciągu sześciu miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał on średnio 32 kierowców. Zawiadomieniem z 29 czerwca 2022 r. ŁWITD poinformował stronę o wszczęciu wobec niej, w związku z przeprowadzoną kontrolą, postępowania administracyjnego z urzędu oraz o zakresie stwierdzonych naruszeń. Do kontroli nie okazano dokumentów (wykresówek/wydruków/kart dziennych), uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. 8 lipca 2022 r. strona wniosła wniosek o sprostowanie protokołu z 20 czerwca 2022 r. Poinformowała w nim, że opisane w protokole kontroli naruszenia pod lp. 2.15, 2.16, 2.17, 3.7, 6.6 i 6.7 kierowca M.R. popełnił pracując w innej firmie i na potwierdzenie powyższej tezy przedstawiła kopie umów zawartych z tym kierowcą - pierwszej zawartej na czas próbny 14 lutego 2022 r. – 10 maja 2022 r. oraz drugiej zawartej na czas określony od 11 maja 2022 r. do 31 maja 2023 r. Jak wynika z przedstawionych do kontroli danych aktywności pobranych z karty ww. kierowcy, wykonywał on w powyższych okresach przewóz drogowy pojazdami o numerach rej. [...] oraz [...]. Niniejsze pojazdy nie znajdowały się w wykazie pojazdów będących w dyspozycji podmiotu. Ponadto strona poinformowała, że opisane w protokole kontroli naruszenia pod lp. 3.1 oraz 5.1 dotyczące kierowcy D.D. zostały popełnione, gdy wykonywał on pracę u innego przedsiębiorcy. Na potwierdzenie tego przedstawiono kopię umowy zawartej z kierowcą D.D. na okres próbny od 18 stycznia 2022 r. do 17 kwietnia 2022 r. oraz kopię świadectwa pracy kierowcy D.D. potwierdzającą wykonywanie pracy przez ww. kierowcę w okresie od 18 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2022 r. Jak wynika z przedstawionych do kontroli danych aktywności pobranych z karty ww. kierowcy, wykonywał on w powyższych okresach przewóz drogowy pojazdem o numerze rej. [...]. Niniejszy pojazd nie znajdował się w wykazie pojazdów będących w dyspozycji podmiotu. W przesłanym piśmie strona nie odniosła się co do pozostałych naruszeń opisanych w załączniku do protokołu. Decyzją z 29 sierpnia 2022 r. ŁWITD umorzył postępowanie w części i nałożył na stronę karę pieniężną za naruszenie przepisów transportu drogowego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż przedsiębiorstwo transportowe ma obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby mogli oni przestrzegać przepisów, wydawać odpowiednie polecenia kierowcom i przeprowadzać regularne kontrole przestrzegania przepisów. Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek właściwego doboru współpracujących z nim osób, zachowania należytej staranności właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 180 ze zm. – dalej "u.t.d."). Przepisy u.t.d. przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Odbieranie od kierowców sporządzonych przez nich wydruków jest obowiązkiem przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tej czynności interes prawny podczas kontroli przedsiębiorstwa. Bezspornym jest fakt, że podmiot nie przedstawił wydruków uzasadniających niezastosowanie się kierowców do przepisów art. 6-9 rozporządzenia (WE) 561/2006 z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 – dalej "rozporządzenie 561/2006") co do naruszeń opisanych w załączniku do protokołu. Organ podniósł ponadto, iż sam fakt ewentualnego sporządzenia wydruku przez kierującego nie stanowi podstawy do uznania, że w danym przypadku może on niestosować przepisów rozporządzenia 561/2006. Art. 12 powyższego rozporządzenia stanowi o niektórych przypadkach, w których kierujący może niestosować przepisów rozporządzenia, lecz musi to zrobić w ściśle określonych warunkach. W związku z powyższym brak jest podstaw do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 92 b i art. 92 c u.t.d. W toku postępowania administracyjnego strona nie wykazała także, że do powstania naruszeń prawa doszło wskutek działania siły wyższej. Organ podkreślił, że decyzja administracyjna nakładająca karę pieniężną za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego ma charakter szczególny. Decyzja taka wydawana jest w ramach tzw. uznania związanego, które nie zezwala organowi administracji na odstąpienie od ściśle określonych kar pieniężnych określonych w załączniku nr 3 do u.t.d. Organ I instancji uznał wyjaśnienia strony zawarte we wniosku z 8 lipca 2022 r. o sprostowanie protokołu i umorzył postępowania w zakresie naruszeń wpisanych pod lp. 2.15, 2.16, 2.17, 3.7, 6.6 i 6.7, a dotyczących kierowcy M.R. oraz naruszeń wpisanych pod lp. 3.1 oraz 5.1, a dotyczących kierowcy D.D. Za stwierdzone naruszenia lp. 5.1, lp. 5.11, lp. 5.2., lp. 5.5 oraz lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. ŁWITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 17.200 zł. Ponadto organ I instancji nałożył na stronę karę w wysokości 5000 zł za niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (6.2.1.). Z zsumowania powyższych kar wynika kwota 22.200 zł. W toku kontroli przedsiębiorca wykazał, że w ciągu 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 32 kierowców. Na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 5 pkt 2 u.t.d. kwota kary pieniężnej została ograniczona przez organ do kwoty 20.000 zł. 14 września 2022 r. strona wniosła odwołanie od decyzji ŁWITD z 29 sierpnia 2022 r., wnosząc o uchylenie decyzji z 29 sierpnia 2022 r. i umorzenie kary nałożonej za stany faktyczne związane z pracą Ł.P., a także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchań świadków. Przywołaną na wstępie decyzją z 7 listopada 2023 r. GITD uchylił decyzję ŁWITD z 29 sierpnia 2022 r. o umorzeniu postępowania w części i nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Organ II instancji wskazał, iż odnośnie naruszenia lp. 5.1, lp. 5.11, lp. 5.2., lp. 5.5 oraz lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. organ I instancji zasadnie nałożył kary pieniężne o łącznej wartości 17.200 zł. Odnośnie zaś naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 GITD stwierdził, iż ŁWITD nieprawidłowo zakwalifikował dokonane przez stronę naruszenie i nałożył karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Opisany w sprawie stan faktyczny wypełnia bowiem dyspozycję z lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Tym samym zasadne jest zastosowanie w niniejszej sprawie lp. 6.3.5 i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Organ odwoławczy zważył, iż łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wyniosła 20.200 zł. Wobec treści art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. organ odwoławczy nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. W wyniku analizy stanu faktycznego stwierdzonych naruszeń organ II instancji umorzył postępowanie w zakresie: - lp. 5.11 – R.M. w dniu 6 października 2021 r. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 16 minut; - lp. 5.11 – R.M. w dniu 13 października 2021 r. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 18 minut; - lp. 5.11 – R.M. w dniu 26 października 2021 r. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 49 minut; - lp. 5.2 – D.D. w dniu 8 października 2021 r. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin o czas 1 godzinę i 50 minut; - lp. 5.2 – R.M. w okresie 12 października 2021 r. i 13 października 2021 r. o godz. 15:58, przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin o 17 godzin i 58 minut; - lp. 5.6 – D.D. w dniu 1 października 2021 r. nie spełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku o czas 25 minut; - lp. 5.7 – R.M. w dniu 3 października 2021 r. skrócenie wymaganego skróconego dziennego czasu odpoczynku o 16 minut; - lp. 5.7 – R.M. w dniu 12 października 2021 r. skrócenie wymaganego skróconego dziennego czasu odpoczynków o 4 godziny i 31 minut. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego rozbieżności we wskazaniach organu I instancji dotyczących wysokości nałożone kary, GITD podniósł, iż ŁWITD wprost wskazał w decyzji z 29 sierpnia 2022 r. wysokość kary i przepisy stanowiące podstawę ograniczenia jej wysokości, a także prawidłowo i wprost wskazał, iż nałożona przez organ kara wynosi 20 000 zł. Tym samym powyższy zarzut strony jest bezzasadny. Odnośnie zarzutu strony dotyczącego braku zastosowania art. 189f k.p.a. GITD wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 ,ust. 3 i ust. 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia wskazane w tym załączniku. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, a regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania w sprawie nie znajdą również przepisy art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie w art. 92c ust.1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Organ I instancji dokonał więc właściwej oceny w powyższym zakresie. Co do zarzutu dotyczącego nałożenia sankcji za stany faktyczne spowodowane przez kierowcę Ł.S.P., organ odwoławczy po ponownej wnikliwej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w toku niniejszego postępowania stwierdził, iż wskazany przez stronę przepis art. 92c u.t.d. nie znajduje w sprawie zastosowania. Organ podniósł, iż chociaż nie może kwestionować przedstawionych przez stronę dokumentów dowodzących stanu zdrowia kierowcy, to niezasadnym jest twierdzenie, że strona nie miała wpływu na popełnienie wskazanych w decyzji organu I instancji naruszeń. . Strona od 21 października 2021 r. wiedziała, iż kierowca wracając do kraju przejawia objawy załamania psychicznego, nie powinna więc dopuścić do kontynuowania przewozu. Przedsiębiorca powinien niezwłocznie wydać kierowcy polecenie zatrzymania pojazdu, wezwać na miejsce pomoc i udać się na miejsce celem przejęcia pojazdu. Strona mając świadomość złego stanu kierowcy nie powinna wydawać mu poleceń zachęcających do dojechania do miejsca przejęcia położonego na terytorium Polski. Takie zachowanie stanowi istotne ryzyko dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i samego kierowcy. Ponadto organ zauważył, że strona w toku kontroli nie przedstawiła stanowiska zawartego w odwołaniu. Ponadto nie wniosła uwag do protokołu kontroli oraz nie odniosła się do naruszeń dotyczących Ł.P. w złożonych w toku postępowania przed organem I instancji wyjaśnień. Wobec powyższego organ II instancji uznał, iż do naruszeń doszło w wyniku złej organizacji pracy prowadzonej w przedsiębiorstwie strony. Przedsiębiorca zignorował przesłanki świadczące o zmęczeniu kierowcy i skierował go w dalsze trasy – do wyznaczonego miejsca, w którym doszło do przejęcia pojazdu przez stronę. Tym samym w ocenie organu odwoławczego strona mogła zapobiec powstaniu naruszeń, właściwie nadzorując pracę kierowcy i wydając mu odpowiednie polecenia związane z koniecznością odpoczynku czy też natychmiastowym poleceniem zatrzymania. Argumentacja strony zawarta w odwołaniu nie ma zdaniem organu wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a w sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c u.t.d. 4 grudnia 2023 r. R.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję GITD z 7 listopada 2023 r. uchylającą decyzję ŁWITD z 29 sierpnia 2022 r. o umorzeniu postępowania w części i nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oraz nakładającą karę pieniężną w wysokości 20.000 zł, zarzucając jej naruszenie: 1. przepisu materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez niezastosowanie w sprawie, przejawiające się nałożeniem sankcji za stany faktyczne spowodowane przez Ł.S.P., podczas gdy były one wynikiem chorobowego stanu psychicznego kierowcy, potwierdzonego obiektywnie wieloma dowodami, jak również towarzyszące mu naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 75 §1, art. 76 §1, art. 77 §1 oraz art. 78 §1 k.p.a. poprzez nieobiektywną ocenę zabranego w sprawie materiału dowodowego, jak i przejawiające się nieprzeprowadzeniem wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchania świadka oraz korespondencji z jednostką Policji w S.; 2. przepisu materialnego, zapisanego pod Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnie przeprowadzonej wykładni, przejawiające się uznaniem przywołanej tu normy sankcjonującej za podstawę nałożenia kary w sytuacji, w której kierowca J.S., prowadził pojazd bez zalogowanej w urządzeniu rejestrującym karty kierowcy. Strona podniosła, że teza, zgodnie z którą w obowiązującym stanie prawnym za każdy stan faktyczny będący przejawem nielegalnego działania lub zaniechania kierowcy wykonującego przewóz w imieniu i na rzecz zatrudniającego go przewoźnika, odpowiada właśnie jego pracodawca, jest pozbawiona podstaw prawnych i nie znajduje oparcia w orzecznictwie. Na gruncie niniejszej sprawy skarżący nie może brać odpowiedzialności za zachowania kierowcy, które wyniknęły z zaistniałego stanu chorobowego. Do naruszeń doszło wskutek zdarzeń, na które skarżący nie miał wpływu i nie godził się na ich popełnienie. W chwili zatrudnienia kierowca miał ważne badania psychologiczne, potwierdzone stosownym wpisem do krajowego prawa jazdy. Skarżący jako pracodawca miał tym samym pełne prawo przypuszczać, że pod względem psychologicznym wskazany kierowca ma pełne kwalifikacje i stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu kierowcy. Stan kierowcy od 1 października 2021 r. pracownicy skarżącego przypisywali zmęczeniu zgłaszanemu przez kierowcę czy też faktowi odbywania połączeń telefonicznych przez urządzenie głośnomówiące zainstalowane w pojeździe. Tego typu połączenia mają zaś gorszą jakość i niekiedy dochodzić może do pominięcia przekazywanych osobie prowadzącej pojazd pewnych treści, a wskutek tego do braku reakcji ze strony kierowcy. Skarżący podniósł, iż zwracał się do organu I instancji o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka oraz o podjęcie korespondencji urzędowej z jednostką Policji w S. (której to informacji Policja nie udzieli skarżącemu ze względu na ochronę danych osobowych, w tym danych wrażliwych) i potwierdzenie bądź zaprzeczenie, iż doszło do opisywanych przez stronę zdarzeń. Skarżący wskazał ponadto, że ani on, ani jego pracownicy nie mają wiedzy w zakresie objawów załamania nerwowego czy też psychicznego. Kierowca nie artykułował zaś chęci skorzystania z jakiejkolwiek pomocy lekarskiej czy psychologicznej, a pracodawca nie może nakazać zatrudnianej osobie, aby ta zgłosiła się do lekarza lub psychologa. Mając powyższe na względzie strona wniosła o uchylenie w całości decyzji z 7 listopada 2023 r. i zasądzenie od GITD na jej rzecz zwrotu poniesionych kosztów procesu w wysokości równej opłaconemu wpisowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu (postanowienia), czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 7 listopada 2023 r. uchylająca decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 29 sierpnia 2022 r. o umorzeniu postępowania w części i nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oraz nakładająca karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty okazały się chybione, a Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się innego rodzaju naruszeń, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Podstawę prawną decyzji stanowiły wskazane przez organy przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 - dalej "u.t.d."), przepisy załącznika nr 3 do tej ustawy, przepisy Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 r.), przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. UE L60 z 28.02.2014 r.), przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, zwanego dalej "rozporządzenie 581/2010" (Dz. U. UE.L. 2010.168.16), przepisy załącznika IB rozporządzenia nr 3821/85, przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2022 r. poz. 1473) oraz przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L nr 249). Na wstępie podkreślić należy, że kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów u.t.d. Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego określonych w załączniku nr 3 do u.t.d. i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. przewidziana została także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się. Z uwagi zatem na to, że wskazane powyżej kwestie zostały uregulowane w przepisach odrębnych oraz z uwagi na treść art. 189a § 2 k.p.a., w sprawie nie mają zastosowania przepisy działu IVa k.p.a. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 20.000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d.). Należy podkreślić, że przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. – stanowiący podstawę wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej – ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny (por. np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11, LEX nr 1337143). Nie jest ona uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma zatem przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (zob. np. wyrok NSA z 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 3116/17, LEX nr 2740343). Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Z powyższego jednoznacznie wynika, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy odpowiedzialność zawsze ponosi to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Z tego powodu, co do zasady, bez znaczenia pozostają okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przewoźnika. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych został zawarty w załączniku nr 3 do u.t.d., do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne, jak już wcześniej wspomniano, zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. Zdaniem sądu organ II instancji prawidłowo uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i po ponownej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nałożył na stronę kary pieniężne o łącznej wartości 17.200 zł za: 1. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin (5.1.) o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny – 50 zł; 2. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (5.11.): - czas do mniej niż 30 minut – 2300 zł (23 x 100 złotych); - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut – 250 zł (1 x 250 złotych); - za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut – 4550 zł (13 x 350 złotych); 3. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone (5.2.): - o czas do mniej niż 1 godziny – 200 zł (2 x 100 złotych); - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin - 200 zł (1 x 200 złotych); - za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin – 4000 zł (16 x 250 złotych); 4. skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego (5.5.): - o czas do 1 godziny – 200 zł (2 x 100 złotych); - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut – 600 zł (3 x 200 złotych); 5. skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej (5.7.): - o czas do 1 godziny – 450 zł (3 x 150 złotych); - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin – 4400 zł (8 X 550 złotych); oraz karę pieniężną w wysokości 3000 zł za naruszenie lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. naruszenie polegające na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mającym wpływ na rejestrację danych. Z uwagi na treść art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. organ odwoławczy nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 20.000 zł, a więc identyczną co w przypadku decyzji pierwszoinstancyjnej. W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionował kar pieniężnych nałożonych za naruszenia opisane w lp. 5.1, lp. 5.11, lp. 5.2., lp. 5.5 oraz lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Zarzucił jednak naruszenie przepisu prawa materialnego zapisanego pod Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Po przeprowadzeniu ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o okazane do kontroli dane zawarte na karcie kierowcy J.S. - organ odwoławczy ustalił, że naruszenia dokonane przez kierowcę wypełniają dyspozycję lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. stanowią naruszenie polegające na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mającym wpływ na rejestrację danych, podczas gdy kierowca prowadził pojazd bez zalogowanej w urządzeniu rejestrującym karty kierowcy, nie zaś wskazaną przez organ I instancji dyspozycję lp. 6.2.1, tj. niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Sąd nie podzielił zastrzeżeń strony skarżącej dotyczących zasadności i podstaw nałożenia kary określonej w lp. 6.3.5. Zdaniem sadu podnoszone przez stronę skarżącą naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy winno być rozumiane jako uchybienie obowiązkowi stosowania przez kierowcę karty kierowcy w każdym dniu w którym prowadzi pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Powyższe stanowi z kolei ewidentne naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów, jednakże z kategorii naruszeń zasad i warunków użytkowania tachografu (lp. 6.3 załącznika nr 3 do u.t.d.), wśród których wyodrębnione jest naruszenie opisane pod lp. 6.3.5. Jak wynika bowiem z przedstawionych do kontroli danych cyfrowych pobranych z tachografu zainstalowanego w pojeździe [...], 16 października 2021 r. kierowca J.S. wyjął swoją kartę kierowcy o godz. 04:44 i kontynuował jazdę bez włożonej karty do godz. 9:23. Pojazd przebył w tym okresie 360 kilometrów ze średnią prędkością 81,7 km/h. Nie można zatem wskazywać na niewłaściwą obsługę tachografu, gdyż kierowca wylogował z tachografu swoją kartę w celu nierejestrowania dalszych aktywności. Kierowca wykonujący przewóz na rzecz skarżącego prowadził pojazd bez włożonej do tachografu karty kierowcy i w konsekwencji nie rejestrował na swojej karcie wymaganych danych. Przypomnieć należy, że w myśl art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów - zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów (art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014). Zgodnie z art. 32 ust 3 rozporządzenia 165/2014 zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ II instancji prawidłowo przyjął, że przewóz był wykonywany w podanym w decyzji czasie bez włożonej do urządzenia rejestrującego karty kierowcy. Za ujawnione naruszenie organ słusznie zatem nałożył karę w wysokości 3.000 zł. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ponadto kwestia przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy (tu strony skarżącej), o której mowa w art. 92c u.t.d. Zgodnie z art. 92c u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Strona skarżąca wskazuje, że nie może brać odpowiedzialności za zachowania kierowcy, które wyniknęły z zaistniałego u niego stanu chorobowego - do naruszeń tych doszło bowiem wskutek zdarzeń, na które skarżący nie miał wpływu i nie godził się na ich popełnienie, wobec czego zachodzi przesłanka wyłączenia odpowiedzialności strony określona w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zauważyć należy, że w dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 nie mieszczą się w ogóle sytuacje, które są wprawdzie skutkiem zachowania kierowców, ale wynikają z braku dostatecznych rozwiązań organizacyjnych w zakresie ich dyscyplinowania i przeciwdziałania naruszeniom. Za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych kierowców nie polega tylko na szkoleniu, odbieraniu oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, pouczaniu, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło (por. też w tym względzie wyrok NSA z 5 lipca 2016 r. II GSK 246/15, LEX nr 2101881). Dla zwolnienia strony skarżącej z odpowiedzialności na tej podstawie konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia i jednocześnie stwierdzenie, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że wskazane przesłanki odnoszą się do sytuacji wyjątkowych i nadzwyczajnych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie racjonalnie przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, a nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Przykładowo, chodzić tu będzie o sytuacje spowodowane siłą wyższą lub działaniem osób trzecich, za których winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne (por. wyroki NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 2163/14, LEX nr 2118192; z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2752/14, LEX nr 2065368). Organ odwoławczy słusznie zatem zauważył, że niezasadnym jest twierdzenie, że strona skarżąca nie miała wpływu na naruszenia kierowcy Ł.P. Zachowanie kierowcy od początku października 2021 r. odbiegało od prawidłowego, co zostało zauważone przez jego współpracowników, wobec czego strona powinna była przedsięwziąć odpowiednie środki organizacyjne i zweryfikować, czy wskazany kierowca jest zdolny do wykonywania pracy na jej rzecz. Podkreślenia również wymaga fakt, iż kierowca - wracając do kraju w okresie od 21 do 23 października 2021 r. - w rozmowach prowadzonych ze stroną na odległość, wykazywał zachowania odbiegające od normy. Mimo tego zostało mu wydane polecenie, aby dojechał do znajdującej się na terytorium Polski miejscowości S., gdzie skarżący wraz z innym pracownikiem swojej firmy miał przejąć pojazd. Z danych cyfrowych zarejestrowanych na karcie kierowcy wynika, że dopiero 23 października 2021 r. znalazł się on na terytorium Polski. Fakt ten, jak wskazał organ, potwierdzają ponadto dane przekazane przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego pobrane z systemu viatoll. Skarżący od 21 października 2021 r. wiedział więc, że Ł.P. przejawia objawy złego stanu psychicznego, jednak zamiast wydać mu polecenie niezwłocznego zatrzymania pojazdu, strona zachęciła kierowcę do dojechania do miejsca przejęcia wskazanego powyżej. Wskazać trzeba, że skarżący w ogóle nie powinien dopuścić do kontynuowania omawianego przewozu, który to przewóz stanowił ryzyko zarówno dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jak i samego kierowcy. Skarżący zignorował sygnały dotyczące stanu zdrowotnego kierowcy, co świadczy o nieodpowiedniej organizacji pracy w jego przedsiębiorstwie. Podmiot podejmujący tego typu rodzaj działalności gospodarczej musi liczyć się z ryzykiem osobowym przedsiębiorcy, czyli odpowiedzialnością za działania osób, którym powierzył pracę do wykonania. Ryzyko to jest tym większe, że profil i charakter prowadzonej aktywności gospodarczej wiąże się z newralgicznym obszarem działalności transportowej, gdzie priorytetem jest bezpieczeństwo w ruchu lądowym. Jest to wartość poddana szczególnej ochronie ze strony ustawodawcy, dlatego wprowadzono tak restrykcyjne regulacje prawne. Z tej również przyczyny przesłanki egzoneracyjne podlegają ścisłej wykładni. W dyspozycji komentowanego przepisu nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy i które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w postaci odpowiednich środków kontroli i nadzoru w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestia właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji zacytowanych przepisów. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących, tym bardziej, że to on odpowiada za dokonane przez kierowców naruszenia odnoszące się do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym. Sam fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę z odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 4240/17, LEX nr 2540760). Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do niemożliwych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 967/09, LEX nr 746371). W związku z powyższym przesłuchanie świadka oraz pozyskanie przez organ korespondencji z jednostką Policji w S. nie wniosłoby żadnych istotnych faktów potrzebnych do rozstrzygnięcia, skoro dowód z dodatkowego przesłuchania nie mógłby osiągnąć oczekiwanego przez stronę skutku, gdyż wyłączenie odpowiedzialności strony w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, a nie jest działaniem nadzwyczajnym i niemożliwym do przewidzenia, na które strona nie ma wpływu, nie może – w myśl powyższego – mieć miejsca. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wskazane szczegółowo w decyzji odwoławczej przepisy prawa wspólnotowego nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy tak, że nawet brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przedsiębiorcy/przewoźnika z odpowiedzialności wynikającej z tych przepisów. W ocenie sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentacji skarżącego, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego stosownie do art. 92c u.t.d., materiał dowodowy potwierdził wystąpienie wymienionych w zaskarżonej decyzji naruszeń, a kara pieniężna z tego tytułu została nałożona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Nie zasługują również na akceptację stawiane przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. W przekonaniu sądu ustalenia i ocena organu znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. W decyzji tej organ podał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, przedstawiając swoje stanowisko w sposób jasny i zrozumiały. Główny Inspektor Transportu Drogowego odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, prezentując w tym zakresie właściwą argumentację. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Z tych wszystkich powodów sąd, nie dopatrując się w sprawie podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). d.cz.