III SA/Łd 203/10

Dnia 14 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Pomocnik sekretarza Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2010 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) pozbawił J. W. statusu osoby bezrobotnej od dnia 5 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że J. W. pozostaje niezdolna do pracy przez nieprzerwany okres trwający ponad 90 dni. Tym samym, stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zaistniała okoliczność pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej . W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. oświadczyła, że nie wnosi zastrzeżeń co do zasadności rozstrzygnięcia. Z uwagi jednak na trudną sytuację życiową wnosi o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Podniosła, że wraz z mężem, również pozostającym bez pracy, wychowują 18 letnią córkę, uczennicę technikum. Odnośnie faktu przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim oświadczyła, iż gojenie złamanej prawej ręki, które miało miejsce w grudniu 2009 r. przedłuża się z powodu osteoporozy, na którą cierpi. Jako osoba praworęczna jest z tego powodu pozbawiona możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy. Ponadto strona oświadczyła, iż cierpi na zaburzenia neurologiczne. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a., art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o utracie przez J. W. statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 stycznia 2010 r. Organ odwoławczy wskazał, że J. W. od dnia 7 października 2009 r. nieprzerwanie do dnia 20 stycznia 2010 r. pozostawała niezdolna do pracy wskutek choroby, co zostało potwierdzone zaświadczeniami lekarskimi. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy upoważnia właściwego starostę do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej bezrobotnego, który pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym w sytuacji gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego 90 dniowego okresu. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie wystąpiła okoliczność uzasadniająca pozbawienie J. W. statusu osoby bezrobotnej. Strona, jak już wcześniej wskazano, pozostawała nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od dnia 7 października 2009 r. Liczony od tej daty 90 dniowy okres niezdolności do pracy upłynął w dniu 4 stycznia 2010 r. W tej dacie strona nadal pozostawała na zwolnieniu lekarskim, a zatem w dalszym ciągu była niezdolna do pracy. Stąd zasadnym było pozbawienie J. W. statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda Ł. wskazał ponadto, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9. Jak już wcześniej wskazano upływ 90 dniowego okresu niezdolności J. W. do pracy nastąpił w dniu 4 stycznia 2010 r. Zatem pozbawienie strony statusu osoby bezrobotnej winno nastąpić od dnia 4 stycznia 2010 r., a nie jak to określił Prezydent Miasta Ł. od dnia 5 stycznia 2010 r. Z powyższych względów organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i merytorycznie orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 stycznia 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. W. powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wniosła o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku na okres zakończenia leczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia warunki określone od lit. a do lit. k. Stosownie do treści przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90 -dniowego. Powyższe brzmienie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy zostało nadane ustawą z dnia 19 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r. Nr 6 poz., 33). Z przepisów tych wynika więc w sposób jednoznaczny, że obowiązkiem starosty jest orzeczenie o utracie statusu bezrobotnego w sytuacji wskazanej treścią art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu 25 czerwca 2009 r. J. W. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr [...] w Ł. jako osoba bezrobotna. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] skarżącej przyznano status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnego po upływie 7 dni od daty zarejestrowania. W tym samym dniu skarżąca oświadczyła, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy, oraz że została pouczona o przysługujących jej prawach i obowiązkach. Bezspornym jest również fakt, że skarżąca nieprzerwanie w okresie od 7 października 2009 r. do dnia 20 stycznia 2010 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, udokumentowanym zaświadczeniami lekarskimi na druku ZUS ZLA. W związku z powyższym pozostawała niezdolna do pracy wskutek choroby przez okres 90 dni, to jest przez okres, który zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 9 wiąże się ze skutkiem utraty statusu osoby bezrobotnej. W ocenie Sądu, zasadnym jest stwierdzenie, że status osoby bezrobotnej nie wynika tylko z faktu dokonania rejestracji i pozostawania ujętym w ewidencji osób bezrobotnych. Analiza powyżej powołanych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jednoznacznie wykazuje, iż jedną z przesłanek uznania konkretnej osoby za bezrobotną jest "zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy". Przez pojęcie zdolność do podjęcia zatrudnienia rozumieć należy sytuację, iż konkretna osoba może podjąć zatrudnienie, jest zdolna do pracy i ma do tego wymagane kwalifikacje. Pojęcie gotowość do podjęcia zatrudnienia oznacza natomiast sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 września 2004 r. , sygn. akt 3II SA/Łd 1550/03, publ. Internet - Centralna Baza Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego). Inaczej mówiąc warunkiem zasadniczym, który powinna spełniać osoba bezrobotna jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia, rozumiana jako gotowość do przyjęcia przez bezrobotnego proponowanego zatrudnienia, co nie zachodzi w odniesieniu do osoby pozostającej na zwolnieniu lekarskim. J. W. pozostając nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim przez okres ponad 90 dni niewątpliwie nie spełniała przesłanek pozwalających do uznania jej za osobę bezrobotną. Nie była bowiem zdolna do podjęcia zatrudnienia. Zasadnym zatem było pozbawienie J. W. statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 stycznia 2010 r., to jest z upływem ostatniego dnia 90 - dniowego okresu pozostawania niezdolnym do pracy, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 9 powołanej ustawy. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze żądania przywrócenia statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego wskazać należy, że zgodnie z powołanym wcześniej art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stąd żądanie skarżącej nie mogło zostać uwzględnione. Odnosząc się zaś do kwestii wydania przez organ II instancji decyzji w oparciu o art. 139 k.p.a. wskazać należy, że instytucja zakazu reformationis in peius zdefiniowana w art. 139 k.p.a. oznacza, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Wyjątki od zasady zakazu reformationis in peius k.p.a. oparł na dwóch kryteriach rozłącznych: - rażącym naruszeniu prawa w decyzji organu I instancji, - rażącym naruszeniu interesu społecznego. Pierwszy z warunków odstąpienia od zakazu orzekania na niekorzyść strony - rażące naruszenie prawa - jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 771/96 LEX nr 45182). Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie ono do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Dodatkowo wstępnym warunkiem uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w "zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny". W ocenie Sądu, organ II instancji prawidłowo stwierdził, że decyzja organu I instancji pozbawiająca skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 5 stycznia 2010 roku zamiast od dnia 4 stycznia 2010 r. pozostawała w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, tj. z treścią art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego w nim okresu 90 - dniowego. A zatem decyzja organu I instancji rażąco naruszała prawo. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. A. B.