III SA/Łd 205/06
WyrokWSA w Łodzi2006-06-30
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Janusz Nowacki, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej jest związany negatywnym orzeczeniem lekarskim w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, nawet jeśli skarżący kwestionuje ustalenia medyczne i wskazuje na inne potencjalne przyczyny schorzenia?Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej jest związany orzeczeniem właściwych jednostek lekarskich w zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Negatywne orzeczenie lekarskie, jeśli zostało wydane z zachowaniem norm, nie jest sprzeczne z materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania, wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej przez organ, nawet jeśli skarżący podnosi inne argumenty. Organ nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania.Stan faktyczny
Z. B. złożył skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Skarżący podnosił, że badania lekarskie były niewłaściwe i nie uwzględniały wszystkich lat pracy w hałasie. Po uchyleniu poprzedniej decyzji przez WSA, organ ponownie zebrał materiał dowodowy, w tym uzupełniające opinie medyczne, które nadal wskazywały na brak związku przyczynowego między ubytkiem słuchu a warunkami pracy. Ostatecznie organ ponownie wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej, a skarżący ponownie złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 przy udziale - - - - sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
W dniu 22 lipca 2002 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. (zwany dalej PPIS w W.) działając na podstawie art. 1 i 4 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 12, poz. 49 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) wydał decyzję znak [..] w której orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu u Z. B.
W uzasadnieniu wskazano, iż podstawę wydania decyzji stanowiło orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy z dnia 1 lutego 2002 roku nr [...] a także dochodzenia epidemiologiczne przeprowadzone w dwóch ostatnich zakładach pracy Z. B..
Od powyższej decyzji Z. B. odwołał się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. W odwołaniu podniósł, iż decyzja PPIS w W. jest dla niego krzywdząca, została oparta na badaniach lekarskich wykonanych w sposób niewłaściwy i mało wnikliwy, gdyż nie uwzględniono w nich wszystkich dolegliwości narządu słuchu oraz nie wzięto pod uwagę wszystkich lat pracy w hałasie, a tylko z ostatniego 5 letniego okresu zatrudnienia.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. (zwany dalej PWIS w Ł.) działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję Z. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2004 roku sygn. akt III SA/Łd 446/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję PWIS w Ł. z dnia [...] nr [...] znak[..] . W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana przez organ z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podniósł, iż organy obu instancji oparły się na orzeczeniach lekarskich lakonicznych nie zawierających przekonującego uzasadnienia, czym naruszyły art. 7, 77 § 1 k.p.a., w szczególności:
- w orzeczeniach lekarskich brak jest odniesienia do domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie,
- orzeczenia lekarskie przedstawione w sprawie są ze sobą sprzeczne w ocenie charakteru schorzenia,
- zawarte wyjaśnienie, iż rozwój uszkodzenia słuchu ma charakter fazowy i istotnego ubytku słuchu uzasadniającego rozpoznanie choroby zawodowej można oczekiwać dopiero po co najmniej 10 letnim lub dłuższym okresie narażenia na hałas nie zostało oparte na żadnych dowodach lub przepisach prawa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone.
Rozpatrując ponownie sprawę PWIS w Ł. stosując się do powyższego wyroku dokonał następujących czynności:
- w pismach z dnia 14.02.2005 roku i 31.03.2005 roku zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego nr [..] z dnia 01.02.2002 roku o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w zakresie precyzyjnego sformułowania rozpoznania klinicznego z dnia 1 lutego 2002 roku obustronnego odbiorczego ubytku słuchu z określeniem czy jest to ubytek typu ślimakowego czy pozaślimakowego.
- W pismach z dnia 17.08.2005 roku oraz 10.11.2005 roku zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. o wyjaśnienie rozbieżności zawartych w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. nr [..] z dnia 14.09.2001 roku, w którym stwierdzono "obustronny ubytek słuchu typy ślimakowego" w odniesieniu do orzeczeń Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia 01.02.2002 roku, w którym stwierdzono "obustronny odbiorczy ubytek słuchu" oraz nr [...] z dnia 22.09.2003 roku, w którym stwierdzono "obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego".
W piśmie z dnia 14 marca 2005 roku Instytut Medycyny Pracy w Ł. poinformował, że po ponownej analizie dokumentacji lekarskiej występujący u Z. B. ubytek słuchu nie przedstawia klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Wyniki dwukrotnie przeprowadzonych badań audiologicznych wykazały pozaślimakowy typ ubytku. Ponadto Instytut Medycyny Pracy wskazał, iż twierdzenie, że rozwój uszkodzenia słuchu ma charakter fazowy i do istotnego ubytku słuchu uzasadniającego rozpoznanie choroby zawodowej dochodzi dopiero po co najmniej 10-letnim okresie narażenia na hałas nie może być oparte na przepisach prawa. Wynika ono ze współczesnego stanu wiedzy o patofizjologii urazu akustycznego, zawartej m.in. w dostępnych podręcznikach audiologii lub medycyny pracy dla studentów i lekarzy.
Odnosząc się do rozbieżności zawartych w orzeczeniach lekarskich, co do sprzeczności w ocenie charakteru schorzenia Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia 1 lipca 2005 roku poinformował, że nie jest w stanie odnieść się do szczegółów orzeczenia innej placówki tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia 14 września 2001 roku.
Wobec stanowiska Instytutu Medycyny Pracy w dniu 17 sierpnia 2005 roku PWIS w Ł. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. o wyjaśnienie rozbieżności zawartych w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr[..] , w którym stwierdzono "obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego" w odniesieniu do orzeczeń Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] w którym "stwierdzono obustronny odbiorczy ubytek słuchu" oraz orzeczenia z dnia 22 września 2003 roku nr [...] w którym stwierdzono "obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego".
W piśmie z dnia 30 listopada 2005 roku Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Ł. wyjaśnił, iż przyczyną pozornych rozbieżności w rozpoznaniach u Z. B. między Wojewódzki Ośrodkiem Medycyny Pracy w Ł. a Instytutem Medycyny Pracy w Ł. były niedostatki aparaturowe występujące w chwili orzekania. Ponadto wskazano, iż Z. B. w dniach 7 stycznia 2003 roku oraz 10 lutego 2003 roku był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. na swój wniosek i w badaniach tych stwierdzono obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego.
Pismem z dnia 23 stycznia 2006 roku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. poinformował Z. B. w trybie art. 10 k.p.a. o zebranym materiale dowodowym i prawie do wypowiedzenia się na jego temat przed wydaniem decyzji.
Pismem z dnia 30 stycznia 2006 roku Z. B. ustosunkował się do zebranych w postępowaniu dowodów. Oświadczył, że nie zgadza się z orzeczeniami i opiniami lekarskimi zapadłymi w sprawie. Do pisma załączył opinie biegłych lekarzy Sądu Okręgowego w Ł. odnoszące się do jego wady słuchu.
W dniu 3 marca 2006 roku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, po zapoznaniu się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2004 roku sygn. akt III SA/Łd 446/04 oraz po rozpatrzeniu odwołania Z. B. od decyzji PPIS w W. z dnia [..] znak [..] wydał decyzję nr [...] znak [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wyjaśnił, że wielokrotnie wykonane u badanego kompleksowe badania audiologiczne po uwzględnieniu wyczerpującego wyjaśnienia Poradni Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., zawartego w piśmie z dnia 30 listopada 2005 roku, nie wykazały cech uszkodzenia narządu słuchu typu ślimakowego. Tymczasem aby stwierdzić chorobę zawodową narządu słuchu musi być specjalistycznymi badaniami wykazany obustronny odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej będący skutkiem wieloletniego i ciągłego narażenia na hałas. Utrwalona wiedza lekarska dotycząca rozwoju uszkodzeń słuchu spowodowanych hałasem uzyskana w toku wieloletnich badań klinicznych i epidemiologicznych jednoznacznie wskazuje, że hałas ponadnormatywny prowadzi do uszkodzenia ślimaka. Zatem lokalizacja ślimakowa ubytku słuchu jest rozstrzygająca dla oceny czy ubytek słuchu został spowodowany hałasem, a tylko taki ubytek słuchu, tj. spowodowany hałasem może być uznany za chorobę zawodową. Skoro u Z. B. przeprowadzone wnikliwe badania nie ujawniły uszkodzenia słuchu typu ślimakowego, to jest to okoliczność wykluczająca uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem. Tak więc z punktu widzenia medycznego wykazano ponad wszelką wątpliwość, że uszkodzenie słuchu u Z. B. nie zostało spowodowane hałasem i powstało z przyczyn pozazawodowych, na co wskazuje jego progresja po ustaniu ekspozycji na hałas.
Hałas uszkadza komórki Cortiego umiejscowione w ślimaku. Skoro więc specjalistyczne szczegółowe badania laryngologiczne nie wykazały uszkodzenia ślimaka, to z punktu widzenia medycznego stwierdzony u Z. B. ubytek słuchu nie może być uznany za rezultat urazu akustycznego. Przy stwierdzeniu czy ubytek słuchu jest chorobą zawodową istotne jest rozpoznanie lokalizacji ubytku słuchu, bowiem pozaślimakowa lokalizacja nie może być uznana za chorobę zawodową słuchu.
W dniu 21 marca 2006 roku Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję PWIS w Ł. z dnia [..] nr [..] znak [...]
Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i ponownego przeprowadzenia badań orzeczniczych. Podniósł, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. nie zastosował się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2004 roku sygn. akt III SA/Łd 446/04, gdyż nie powołał biegłych, lecz ponownie zwrócił się do jednostek orzeczniczych o zmianę orzeczeń. Zdaniem skarżącego z opinii zawartych w postępowaniu nie wynika, dlaczego po ostatnich sześciu latach pracy w hałasie doznał tak dużego uszczerbku na zdrowiu. Ponadto Z. B. kwestionuje wskazane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. przyczyny mogące powodować u niego wadę słuchu.
W odpowiedzi na skargę PWIS w Ł. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w przeprowadzonym postępowaniu zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2004 roku sygn. akt III SA/Łd 446/04. Wszelkie przesłanki, stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji zostały zawarte w jej uzasadnieniu i są aktualne również w przypadku odpowiedzi na skargę.
W dniu 30 czerwca 2006 roku na rozprawie Z. B. poparł skargę oraz oświadczył, iż zawarty w skardze wniosek o ponowne przeprowadzenie badań skierowany jest do organu administracji, a nie do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 z 1983r. poz.294 z późn. zm.). Należy zaznaczyć, iż wymienione rozporządzenie obowiązywało do dnia 2 września 2002 roku, zaś od dnia 3 września 2002 roku obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz.1115). Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 roku postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia u Z. B. choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002 roku winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z treścią § 1 ust.1 wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie do cytowanego rozporządzenia nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową.
Powyższe oznacza, iż o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie łącznie trzech przesłanek a mianowicie:
- schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych,
- praca musi być wykonywana w warunkach narażających na powstanie tego schorzenia,
- musi istnieć związek przyczynowy między powstałą chorobą, a warunkami pracy.
W przypadku stwierdzenia dwóch pierwszych przesłanek istnieje domniemanie, iż choroba jest następstwem warunków w jakich praca była świadczona a więc, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984r. w sprawie II PRN 9/84 (OSNCP nr 4 z 1985r. poz.53) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 1996r. w sprawie I SA 1540/95 (Prawo Pracy nr 3 z 1997r. poz.37).
Jak wynika z orzeczeń lekarskich przedstawionych w rozpoznawanej sprawie właściwe jednostki medyczne u Z. B. stwierdziły uszkodzenie słuchu.
W wykazie chorób zawodowych będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych w pozycji 15 jako chorobę zawodową wymieniono uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu.
W przedmiotowej sprawie jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, w tym wywiadów epidemiologicznych dotyczących zarówno przebiegu pracy zawodowej jak i warunków występujących w środowisku pracy skarżącego, bezspornym między stronami jest fakt zatrudnienia przez okres 8 lat Z. B. w warunkach narażających na działanie hałasu.
Wykonywanie zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej nie jest jednak jedynym elementem podlegającym badaniu przez organy sanitarne w trakcie prowadzonego postępowania dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej. Potwierdzenie świadczenia pracy w środowisku narażającym na powstanie choroby zawodowej nie jest wystarczające. Choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych musi bowiem zostać stwierdzona orzeczeniem lekarskim medycznej jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych. Orzeczenie takie ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Orzeczenie to, musi być sporządzone w sposób logiczny i zrozumiały zarówno dla stron jak i organu. W opinii lekarskiej powinno znaleźć się uzasadnienie wskazujące na przyczynę powstania u skarżącego choroby, określenie czy jest to choroba zawodowa, a w przypadku gdy stwierdzone schorzenie nie jest chorobą zawodową wyjaśnienie dlaczego nie można wskazanej choroby uznać za chorobę zawodową.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji oparły swoje decyzje na orzeczeniach lekarskich właściwych jednostek służby zdrowia tj. orzeczeniu z dnia 14 września 2001 roku nr [...] Przychodni Konsultacyjno – Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz orzeczeniach jednostki odwoławczej - Instytutu Medycyny Pracy im. A w Ł. nr [...] z dnia 1 lutego 2002 roku uzupełnionego pismem z dnia 25 listopada 2002 roku i kolejnym orzeczeniu z dnia 22 września 2003 roku nr [...]
Podnieść należy, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2004 roku sygn. akt III SA/Łd 446/04 dwukrotnie w pismach z dnia 14 lutego 2005 roku i 31 marca.2005 roku, zwracał się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego zgodnie z wytycznymi zawartymi we wskazanym wyroku. Ponadto w piśmie z dnia 17 sierpnia 2005 roku zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. o wyjaśnienie rozbieżności między orzeczeniem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia 14 września 2001 roku a orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 01 lutego 2002 roku odnoszących się do stwierdzonego rozpoznania choroby u skarżącego.
Tym samym uznać należy za bezzasadny zarzut skargi dotyczący niewykonania przez organ odwoławczy wytycznych zawartych w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2004 roku. Sąd uchylając wydaną decyzję nie zobowiązywał organu, jak podnosi skarżący, wyłącznie do powołania biegłych, lecz pozostawił do uznania organu powołanie biegłych bądź uzupełnienie przez biegłych lekarzy, którzy wcześniej wydali opinie znajdujące się w aktach sprawy.
Z orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia 14 września 2001 roku nr [...] wynikało, iż u skarżącego rozpoznano zmiany pozapalne ucha prawego, obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego, przebyty uraz głowy, zawroty głowy. Dodatkowe badanie ENG stwierdziło cechy mogące świadczyć o uszkodzeniu ośrodkowej części układu przedsionkowego.
Natomiast z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 1 lutego 2002 roku wynika, że u Z. B. rozpoznano obustronny odbiorczy ubytek słuchu, cechy dysfunkcji lewego błędnika, przebyte zapalenie ucha środkowego prawego, przebyty uraz głowy. W piśmie z dnia 25 listopada 2002 roku uzupełniającym wydane orzeczenie stwierdzono, że u skarżącego rozpoznano ubytek słuchu typu pozaślimakowego. W opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. po przeanalizowaniu dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, narażenia na hałas na stanowisku pracy oraz w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań audiologicznych brak jest wystarczających podstaw do uznania związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym ubytkiem słuchu a warunkami pracy zawodowej. Stwierdzone u Z. B. objawy mają źródło pozazawodowe.
Rozbieżności instytucji medycznych w rozpoznaniu choroby u skarżącego zostały wyjaśnione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł., który w piśmie z dnia 30 listopada 2005 roku stwierdził, iż przyczyną rozbieżności w rozpoznaniach choroby u Z. B. między Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy w Ł. a Instytutem Medycyny Pracy w Ł. były niedostatki aparaturowe występujące w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w okresie orzekania. Kolejne badania wykonane na wniosek Z. B. w dniach 7 stycznia 2003 roku oraz 10 lutego 2003 roku przeprowadzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. były już zbieżne z ustaleniami Instytutu Medycyny Pracy w Ł. i wykazały obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego.
Orzeczenia lekarskie zapadły po analizie dokumentacji lekarskiej, dwukrotnie przeprowadzanych badaniach audiologicznych z zastosowaniem obiektywnych metod oceny. Audiometria impedancyjna, fotoemisje akustyczne, pomiary słuchowe potencjałów wywołanych wykazały pozaślimakowy typ ubytku (zerowe wartości testu rozróżniania krótkich przyrostów natężenia dźwięku – SISI, wysokie poziomy progowe odruchów strzemiączkowych 100-110 dB). W ocenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. taki typ uszkodzenia słuchu nie jest charakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego, w następstwie którego uszkodzeniu ulegają zmysłowe struktury ślimaka. Ponadto do istotnego ubytku słuchu uzasadniającego rozpoznanie choroby zawodowej dochodzi dopiero po co najmniej 10-letnim okresie narażenia na hałas, co wynika ze współczesnego stanu wiedzy o patofizjologii urazu akustycznego zawartej m. in. w dostępnych podręcznikach audiologii lub medycyny pracy dla studentów i lekarzy, a skarżący pracował w szkodliwych warunkach przez okres 8 lat.
Z oceny Instytutu Medycyny Pracy w Ł. zawartej w orzeczeniu lekarskim z dnia 22 września 2003 roku nr [...] stanowiącym załącznik do pisma z dnia 14 marca 2005 roku wynika, iż stwierdzony u skarżącego ubytek słuchu nie wykazuje klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Pozaślimakowy ubytek słuchu z towarzyszącymi mu objawami nie ma związku przyczynowego z 8 letnim narażeniem na hałas w okresie zatrudnienia. Wśród przyczyn, które mogły doprowadzić do wystąpienia u Z. B. pozaślimakowego ubytku słuchu należy brać pod uwagę przebyte przez niego zapalenie ucha środkowego, uraz czaszki, zmiany w kręgosłupie szyjnym oraz zaburzenia neurologiczne.
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem właściwych jednostek lekarskich i na ich podstawie wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. W tej sytuacji skoro specjalistyczne jednostki medyczne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nie było możliwe jej stwierdzenie, gdyż rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnym orzeczeniem lekarskim. Pogląd ten był wyrażany także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 24 lutego 1998 roku Sąd stwierdził: "W postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (...)." (wyrok NSA z dnia 24.02.1998r. sygn. akt I SA 1520/97 Prawo Pracy 1998/12/37). Z kolei w wyroku z dnia 2 czerwca 1998 roku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego rozporządzeniem Rady Ministrów z 18.XI.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294) jednostek organizacyjnych służby zdrowia, przy czym orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej.( wyrok NSA sygn. akt I SA 225/98 LEX nr 45827).
Powyższe oznacza, iż organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby.
Stwierdzenie ubytku słuchu ( co ma miejsce u skarżącego) nie oznacza więc automatycznego stwierdzenia choroby zawodowej. W przypadku choroby zawodowej wymienionej w pkt 15 wykazu chorób zawodowych nie chodzi bowiem o każde uszkodzenie słuchu, ale tylko takie, które zostało wywołane działaniem hałasu. W przedmiotowej sprawie medyczne jednostki orzecznicze stwierdziły jednoznacznie, że schorzenie skarżącego nie zostało wywołane czynnikami zawodowymi (hałasem), a charakter tego schorzenia (odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego) nie ma związku przyczynowego z 8 letnim narażeniem na hałas w okresie zatrudnienia. Swoje opinie jednostki orzecznicze wyczerpująco uzasadniły i poparły wynikami przeprowadzonych badań. W tej sytuacji nawet stwierdzenie przez organy sanitarne pracy w warunkach szkodliwych (co potwierdziło dochodzenie epidemiologiczne) nie upoważniało do podjęcia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej w przypadku negatywnego orzeczenia lekarskiego, którym organy sanitarne są związane w danej sprawie i nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Należy podkreślić, iż PWIS w Ł. w sposób aktywny dążył do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w sprawie. Wobec wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2004 roku sygn. akt III SA/Łd 446/04 trzykrotnie tj. w pismach z dnia 14.02.2005 r., 31.03.2005 r., 17.08.2005 r., zwracał się do medycznych jednostek orzeczniczych o uzupełnienie zapadłych w sprawie orzeczeń lekarskich. W pismach z dnia 31.03.2005 r., 08.07.2005 r., 23.01.2006 r., informował Z. B. o aktualnym stanie sprawy, zebranym w sprawie materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się na jego temat.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający, dotyczył wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie. Orzeczenia i opinie lekarskie przedstawione w sprawie mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.. Z orzeczeń tych jednoznacznie wynika, iż dolegliwości wykryte u skarżącego nie dają podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wydając decyzję nie mógł kwestionować ustaleń jednostek medycznych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. Uzasadniając decyzję w sposób wyczerpujący przedstawił okoliczności faktyczne i prawne, którymi kierował się rozpoznając sprawę.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło