III SA/Łd 205/25

Dnia 8 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 lutego 2025 roku nr 1001-IUCKOD-2.4811.224.2025.2 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. B. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem ePUAP, skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 5 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarga stanowiąca załącznik do pisma przewodniego nie została opatrzona podpisem elektronicznym. Podpisem elektronicznym opatrzono pismo przewodnie. Zarządzeniem z 9 kwietnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie skargi w formie dokumentu elektronicznego, podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2 a i 2b p.p.s.a.) – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pouczono skarżącego, że nadesłany drogą elektroniczną formularz nie został podpisany podpisem elektronicznym – podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim. Samo opatrzenie pisma przewodniego podpisem elektronicznym nie skutkuje podpisaniem załącznika do tego dokumentu. Ponadto wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwania doręczono skarżącemu 9 kwietnia 2025 r. (UPD – k. 35). 11 kwietnia 2025 r. skarżący ponownie, za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUPAP, nadesłał podpisane podpisem elektronicznym pismo przewodnie oraz załączniki, w tym m.in. skargę, która nie zostały opatrzone podpisem elektronicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sąd administracyjny po wpłynięciu skargi, a przed jej merytorycznym rozpoznaniem dokonuje oceny jej dopuszczalności, tj. bada z urzędu swoją właściwość rzeczową, miejscową i funkcjonalną, bada także czy została ona wniesiona przez uprawniony podmiot, czy nastąpiło to w terminie, czy skarga spełnia określone warunki formalne. Skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego obarczone jest obowiązkiem spełnienia wymogów formalnych. Skarga wedle art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) winna czynić zadość wymaganiom stawianym pismom w postępowaniu sądowym i warunkom formalnym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W świetle art. 46 § 2b p.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca zażalenie, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jego odrzucenia. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 5 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania drogą elektroniczną (platforma teleinformatyczna ePUAP), przy czym wniesiona skarga była załącznikiem do pisma przewodniego skarżącego, zaś podpis elektroniczny został złożony wyłącznie pod tym właśnie pismem przewodnim, a nie pod załączoną przez skarżącego skargą. Należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowała się rozbieżność, czy w kontekście regulacji zawartej w art. 46 § 2b p.p.s.a. w przypadku przesłania pisma będącego formularzem ePUAP, który jest należycie podpisany, załączniki do niego (pliki) wymagają opatrzenia ich odrębnym podpisem, czy też należy uznać, że podpis zawarty w samym formularzu ePUAP obejmuje wszystkie wymienione w piśmie załączniki. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 6 grudnia 2021 r. sygn. I FPS 2/21 stwierdził, że: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Wobec powyższego skarżący zarządzeniem z 7 kwietnia 2025 r. wezwany został do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Pismo ogólne, zawierające wyłącznie informację o załączonej do tego pisma niepodpisanej skardze, nie jest bowiem odrębnym zbiorem danych zawierającym całość znaczeniową komunikatu kierowanego do sądu administracyjnego. Brak podpisania wnoszonej skargi stanowi brak formalny w każdym przypadku, uzasadniający wezwanie strony do jego uzupełnienia. Pomimo wezwania skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. W terminie wyznaczonym do uzupełnienia braku formalnego skargi skarżący przesłał bowiem pismo przewodnie za pośrednictwem ePUAP (z 11 kwietnia 2025 r.), nie opatrując jednak załączników (zawierających podpisaną odręcznie skargę) kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Warunku tego bowiem nie spełnia przesłany skan podpisanej odręcznie skargi. Należy też wyjaśnić skarżącemu, że w sytuacji, w której pismo procesowe (skargę) stanowi załącznik do pisma przewodniego wysyłanego za pośrednictwem e-PUAP, konieczne jest odrębne podpisanie ww. załącznika podpisem elektronicznym. Ponadto skarżący nie uzupełnił braku fiskalnego skargi przez uiszczenie kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi w zakreślonym terminie. 9 kwietnia 2025 r. doręczono skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, zatem 7-dniowy termin na uzupełnienie braków skargi upłynął bezskutecznie 16 kwietnia 2025 r. Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. ds