III SA/Łd 206/10
WyrokWSA w Łodzi2010-06-17
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, narusza zakaz reformationis in peius, jeśli strona odwołała się tylko od części decyzji organu pierwszej instancji, która była dla niej korzystna?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organów obu instancji w części, w jakiej orzekały o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej umorzenia części zadłużenia i rozłożenia pozostałej kwoty na raty. Uzasadniono to tym, że decyzja organu pierwszej instancji w tej części stała się ostateczna, ponieważ strona nie wniosła odwołania od korzystnych dla niej rozstrzygnięć. Uchylenie tej części decyzji przez organ odwoławczy stanowiło naruszenie zakazu reformationis in peius (art. 139 k.p.a.) oraz zasadę res iudicata (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), ponieważ organ odwoławczy orzekł w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją.Stan faktyczny
Skarżący J. W. otrzymał środki z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Po nierozliczeniu się w terminie, organy administracji wezwały go do zwrotu części środków wraz z odsetkami i odmówiły umorzenia całości zadłużenia oraz rozłożenia go na raty po 50 zł miesięcznie. Po kolejnych decyzjach i odwołaniach, Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję, w której umorzył 50% zadłużenia wraz z odsetkami i rozłożył pozostałą kwotę na raty. Skarżący odwołał się od tej decyzji, domagając się umorzenia całości zadłużenia, ale jednocześnie dziękując za częściowe umorzenie i rozłożenie na raty. Wojewoda Ł. uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a następnie wydał decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia całości zadłużenia i odmowie rozłożenia na raty po 50 zł miesięcznie. Skarżący złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. i decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] r. w części, w jakiej orzekały o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia 50% pozostałej do zwrotu kwoty wraz z odsetkami oraz odmowy rozłożenia zadłużenia na raty po 50 zł miesięcznie, a także w części dotyczącej rozłożenia pozostałej kwoty na raty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia wraz z odsetkami oraz rozłożenia na raty zadłużenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w części, w jakiej orzeka o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Ł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: - umorzenia 50% pozostałej do zwrotu kwoty nierozliczonych środków, tj. 4.618,92 zł wraz z naliczonymi odsetkami ustawowymi w wysokości 1.131,26 zł, ogółem 5.750,18 zł wg stanu na dzień 23 kwietnia 2009 r. ; - odmowy rozłożenia zadłużenia na raty po 50,00 zł miesięcznie; - rozłożenia pozostałej kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości 4.618,92 zł na 32 raty w następujący sposób: 1 rata w wysokości 123,92 zł płatna do 31 maja 2009 r., 31 rat po 145,00 zł płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca, ostatnia rata w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2011 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 46 ust. 1 pkt 2,ust. 3, ust. 4, art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po rozpoznaniu odwołania J. W. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia zadłużenia tytułem zwrotu kwoty środków jednorazowo przyznanych na podjęcie działalności gospodarczej wraz z odsetkami ustawowymi oraz o odmowie rozłożenia gospodarczej wraz z odsetkami ustawowymi oraz o odmowie rozłożenia zadłużenia na raty po 50 złotych miesięcznie, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu [...]r. J. W., zarejestrowany jako bezrobotny od dnia
[...]r., złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy nr [...] w Ł. wniosek o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości 13.220 zł.
W dniu [...] r. J. W. zawarł z Prezydentem Miasta Ł. umowę nr [...] o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Na podstawie umowy przyznano skarżącemu jednorazową pomoc finansową w kwocie 13.220 zł na pokrycie wydatków związanych z podjęciem działalności gospodarczej w zakresie produkcji i sprzedaży toreb. Zgodnie z § 2 umowy, przyznane skarżącemu środki pieniężne miały zostać wypłacone w dniu 13 listopada 2007 r. jednorazowo na wskazany przez stronę rachunek bankowy.
W związku z niewykonaniem warunków z § 3 ww. umowy. tj. nierozliczeniem się w terminie ustalonym w umowie z wydatkowania całości otrzymanych środków finansowych, Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia [...] r. nr [...] wezwał skarżącego do zwrotu niewydatkowanej części środków, tj. kwoty 9 747,27 zł, uznając, że skarżący rozliczył się z wydatkowania jedynie kwoty 3.932.16 zł.
Pismem z dnia [...] r. J. W. zwrócił się do Dyrektora PUP nr [...] w Ł. o rozłożenie żądanej kwoty na raty na okres 5 lat. Kolejnym pismem z dnia [...] r. skarżący wystąpił do ww. organu o umorzenie żądanej należności, wycofując jednocześnie wniosek o rozłożenie swojego zobowiązania na raty. Pismem z dnia [...] r. skarżący ponownie zwrócił się o rozłożenie ww. należności na raty.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. rozłożył spłatę zadłużenia J. W. w kwocie 9.953,40 zł złotych - ustalonej na dzień wydania swojej decyzji - na 6 rat, w tym: na 5 rat w kwocie po 50.00 zł każda, płatnych w terminie do 30-tego każdego miesiąca począwszy od lipca 2008r. oraz ostatnia 6 rata w kwocie 9.703,40 złotych, płatna w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2008 r.
W wyniku odwołania skarżącego, Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosków skarżącego z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r., Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o:
odmowie umorzenia w całości żądanej kwoty,
umorzeniu 50 % pozostałej do zwrotu kwoty, tj. kwotę 4.618,92 zł wraz z naliczonymi
od tej kwoty odsetkami ustawowymi w kwocie 1131,26 zł, tj. ogółem 5.750,18 zł wg stanu na dzień 23 kwietnia 2009 r.,
- odmowie rozłożenia zadłużenia na raty po 50,00 zł miesięcznie,
- rozłożeniu pozostałej kwoty w wysokości 4618,92 zł na 32 raty w następujący sposób:
l rata w wysokości 123,92 zł płatna do 31 maja 2009 r., 31 rat po 145,00 zł płatnych do
ostatniego dnia każdego miesiąca, ostatnia rata w nieprzekraczalnym terminie do 31 grudnia 2011 r.
J. W. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że "chciał podziękować za rozpatrzenie podania o umorzenie zadłużenia wobec Urzędu Pracy i umorzenie jego długu o połowę". Podkreślił jednocześnie, że zmartwiony jest faktem nieumorzenia zadłużenia w całości. Skarżący podniósł, że do oddania zostało mu jeszcze 4.618 zł plus odsetki 1131 zł, razem 5.750 zł. Wskazał, że organy nie rozumieją jego ciężkiej sytuacji finansowej i nie robią nic, aby mu pomóc. Zaznaczył, że pieniądze, które musi oddać do Urzędu wydał zgodnie z zawartą umową, jednak przekroczył termin na ich wydatkowanie.
Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję Prezydent Miasta Ł. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Kolejną decyzją z dnia [...]r. nr [...], Prezydent Miasta Ł. odmówił J. W. umorzenia zadłużenia oraz rozłożenia zadłużenia na raty po 50,00 zł. W ocenie organu I instancji, sytuacja materialna i życiowa zobowiązanego nie uzasadnia udzielenia ulg w spłacie należności. Wskazano, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje stałe dochody, a ponadto posiada wspólnie z żoną majątek pozwalający na dochodzenie spłaty należności. Organ I instancji podkreślił również, że niektóre z zobowiązań skarżącego, tj. kredyty bankowe, zostały zaciągnięte w marcu, kwietniu i sierpniu 2009r., czyli w okresie kiedy istniało już zobowiązanie wobec urzędu pracy i innych podmiotów. Organ podkreślił również, że poręczyciel nie stawił się do urzędu pracy i nie wyjawił swojej sytuacji majątkowej.
W odwołaniu J.W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie należności z Funduszu Pracy, ponownie wskazując na swoją trudną sytuację życiową i materialną.
Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewoda Ł. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. wskazał, że zgodnie z treścią art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, których mowa w art.46 ust.2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna ze wskazanych w przepisie przesłanek. Organ administracji podkreślił, że J.W. w terminie określonym w umowie, tj. w terminie dwóch miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej, rozliczył się jedynie z wydatkowania kwoty 3.932,16 zł. Pozostałą część przyznanych środków, tj. kwotę 9.287,84 zł skarżący wydatkował zgodnie z ich przeznaczeniem, jednakże po terminie wynikającym z umowy.
Wojewoda Ł. powołując się na treść art. 46 ust. 3 i 4 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazał, że osoba, która otrzymała z Funduszu Pracy jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej, jest obowiązana dokonać zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami, jeżeli prowadziła działalność gospodarczą (...) przez okres krótszy niż 12 miesięcy albo naruszone zostały inne warunki umowy dotyczące przyznania tych środków. W przypadku niewywiązania się z tego obowiązku dochodzenie roszczeń z tytułu zawartej umowy następuje na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Podobne rozwiązanie przewidziano w § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu dokonywania refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego, przyznawania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej oraz form zabezpieczenia zwrotu otrzymanych środków, obowiązującego w dacie zawarcia przedmiotowej umowy.
Organ zaznaczył, że Powiatowa Rada Zatrudnienia w uchwale z dnia [...] r. nr [...]pozytywnie zaopiniowała wniosek Dyrektora PUP nr [...]w Ł. o odmowie umorzenia ww. należności i o odmowie rozłożenia tej należności na raty. Jednocześnie Wojewoda Ł. wskazał, że § 4 umowy zobowiązano skarżącego do zwrotu wypłaconych środków, w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wezwania wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia uzyskania środków, jeżeli m.in. otrzymane środki wykorzysta niezgodnie z przeznaczeniem, (...) naruszy inne warunki umowy określone w § 3 niniejszej umowy.
W ocenie organu odwoławczego, dokumenty znajdujące się w aktach sprawy świadczą, że skarżący nie wywiązał się z umowy zawartej z Prezydentem Miasta Ł. z dnia [...] r. Natomiast odnośnie udzielenia ulg w spłacie należności, określonych w przepisie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ stwierdził, że żadna z przesłanek nie wystąpiła. Sytuacja materialna rodziny skarżącego i rodziny poręczyciela oraz stan majątkowy J. W. pozwala na przeprowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie dochodzenie należności jest przede wszystkim możliwe z majątku skarżącego - posiadanej nieruchomości rolnej. Spłata zadłużenia nie pozbawi zatem skarżącego, ani jego żony niezbędnych środków utrzymania.
W skardze z dnia 17 marca 2010 r. J. W. wskazał na swoją trudną sytuację finansową. Skarżący szczegółowo opisał okoliczności zawarcia umowy z urzędem pracy oraz podkreślił, że pieniądze, które miał wydać w ciągu miesiąca wydał po terminie ustalonym w umowie tzn. w terminie dłuższym niż miesiąc, ale zostały wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem. Wskazał, że miał problemy z zakupem w wyznaczonym terminie maszyn potrzebnych do rozpoczęcia działalności gospodarczej. Podniósł, że posiada zadłużenia, które w toku postępowania udokumentował, tj. w spółdzielni mieszkaniowej, za żonę w Krusie, za abonament radiowo-telewizyjny oraz w bankach na sumę około 30 tysięcy złotych. Ponownie poprosił o rozłożenie zadłużenia na jak najmniejsze raty i na jak najdłuższy okres.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. skarżący poparł skargę i oświadczył, że nie występował do organu z wnioskiem o przedłużenie terminu do zagospodarowania przyznanych mu środków. Podkreślił, że nie jest w stanie zwrócić zadłużenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie natomiast do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Ponadto, w myśl art. 135 wskazanej wyżej ustawy, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Korzystając z tych uprawnień w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. nr [...] oraz decyzji Wojewody Ł. z dnia [...]r. nr [...] w części, w jakiej orzeka o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie: - umorzenia 50% pozostałej do zwrotu kwoty nierozliczonych środków tj. 4.618,92zł wraz z naliczonymi odsetkami ustawowymi w wysokości 1.131,26zł, ogółem 5.750,18 zł wg stanu na dzień 23 kwietnia 2009r.; - odmowy rozłożenia zadłużenia na raty po 50,00zł miesięcznie; - rozłożenia pozostałej kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości 4.618,92zł na 32 raty w następujący sposób: 1 rata w wysokości 123,92zł płatna do 31 maja 2009r., 31 rat po 145,00zł płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca, ostatnia rata w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2011r.
W myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Stosownie natomiast do art. 156 k.p.a., stwierdzenie nieważności odnosi się do decyzji, która: 1/ wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2/ wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3/ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4/ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5/ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6/ w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7/ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zdaniem sądu, zaskarżona do sądu decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz decyzja Wojewody .Ł. z dnia [...]r. w części opisanej w punkcie 1 sentencji wyroku, dotyczą spraw już poprzednio rozstrzygniętych inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Regulacja ta dotyczy przypadków, gdy w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały decyzje, z których pierwsza jest ostateczna. O tożsamości sprawy (res iudicata) w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wtedy, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Z kolei przedmiotem postępowania jest interes prawny lub obowiązek, który po wydaniu decyzji staje się prawem nabytym lub obowiązkiem.
W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że Prezydent Miasta Ł. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], w której orzekł w stosunku do J. W. o:
odmowie umorzenia w całości kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej;
- umorzeniu 50% pozostałej do zwrotu kwoty nierozliczonych środków tj. 4.618,92zł wraz z naliczonymi odsetkami ustawowymi w wysokości 1.131,26zł, ogółem 5.750,18 zł wg stanu na dzień 23 kwietnia 2009r.;
- odmowie rozłożenia zadłużenia na raty po 50,00zł miesięcznie;
- rozłożeniu pozostałej kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości 4.618,92zł na 32 raty w następujący sposób: 1 rata w wysokości 123,92zł płatna do 31 maja 2009r., 31 rat po 145,00zł płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca, ostatnia rata w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2011r.
Decyzja ta zawiera zatem rozstrzygnięcia organu odnoszące się do czerech różnych przedmiotów postępowania. W ocenie Sądu, okolicznością nie budzącą wątpliwości jest również fakt, iż skarżący odwołał się od w/w decyzji tylko w zakresie odmowy umorzenia w całości kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej. Z pisma – odwołania J. W. z dnia [...]r. wynika bowiem jasno, iż skarżący zadowolony jest z umorzenia mu długu o połowę - za co wyraża organowi podziękowanie, jednak prosi o rozważenie możliwości umorzenia mu także pozostałej części zadłużenia. Skarżący nie kwestionuje zatem korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia o umorzeniu 50% zadłużenia i rozłożeniu pozostałej części długu na raty lecz niezadowolony jest z decyzji organu o odmowie umorzenia w całości kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej.
W ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy należy więc stwierdzić, że skarżący nabył prawo do umorzenia 50% pozostałej do zwrotu kwoty nierozliczonych środków tj. 4.618,92zł wraz z naliczonymi odsetkami ustawowymi w wysokości 1.131,26zł, ogółem 5.750,18 zł wg stanu na dzień 23 kwietnia 2009r. oraz do rozłożenia pozostałej kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości 4.618,92zł na 32 raty w następujący sposób: 1 rata w wysokości 123,92zł płatna do 31 maja 2009r., 31 rat po 145,00zł płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca, ostatnia rata w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2011r. i nie było możliwe skuteczne uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w zwykłym toku instancji, gdyż w zakresie tych rozstrzygnięć organu I instancji nie zostało wniesione przez stronę odwołanie. Decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. stała się ostateczna w części rozstrzygającej o umorzeniu 50% pozostałej do zwrotu kwoty nierozliczonych środków tj. 4.618,92zł wraz z naliczonymi odsetkami ustawowymi w wysokości 1.131,26zł, ogółem 5.750,18 zł wg stanu na dzień 23 kwietnia 2009r., odmowie rozłożenia zadłużenia na raty po 50,00zł miesięcznie oraz rozłożeniu pozostałej kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości 4.618,92zł na 32 raty w następujący sposób: 1 rata w wysokości 123,92zł płatna do 31 maja 2009r., 31 rat po 145,00zł płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca, ostatnia rata w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2011r. i nie było możliwe ponowne obciążenie skarżącego tą należnością.
Art. 128 k.p.a. wyraźnie stanowi, że z odwołania strony powinno przynajmniej wynikać, że jest ona niezadowolona z wydanej decyzji. Z odwołania J. W. z dnia [...]r. wynika bezspornie, że jest on niezadowolony wyłącznie z odmowy umorzenia całej kwoty zadłużenia i dziękuje jednocześnie za umorzenie 50% długu. Jeżeli zatem przedmiotem odwołania skarżącego od decyzji z dnia [...]r. było rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej, to Wojewoda Ł. wydał decyzję z dnia [...]r. wbrew treści art. 128 k.p.a. tj. orzekając w części niezaskarżonej, która z upływem terminu do wniesienia odwołania stała się ostateczna oraz wbrew art. 139 k.p.a., tj. wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się. Zakaz reformationis in peius stanowi jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego i dlatego wskazane uchybienia należy również ocenić jako rażące naruszenie prawa. Wojewoda Ł. rozpatrując odwołanie strony z dnia [...]r. wprawdzie wprost nie orzekł na niekorzyść strony bowiem nie wydał decyzji kasacyjno – refarmatoryjnej, jednakże obszedł zakaz reformationis in peius określony w powołanym wyżej przepisie, gdyż uchylając decyzję organu I instancji wyraził pogląd prawny ewidentnie pogarszający jej sytuację, mimo, że nie stwierdził jednocześnie aby decyzja organu I instancji dotknięta była rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem stosownie do art. 139 k.p.a., organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
W związku z powyższym należy stwierdzić, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. nr [...], utrzymana następnie w mocy decyzją Wojewody Ł. z dnia[...]r. Nr [...], dotyczyła w istocie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną. Orzekała bowiem wobec J. W. o odmowie umorzenia zadłużenia tytułem zwrotu kwoty środków jednorazowo przyznanych na podjęcie działalności gospodarczej wraz z odsetkami ustawowymi oraz o odmowie rozłożenia zadłużenia na raty po 50 zł miesięcznie w sytuacji, gdy decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. orzekł już (w oparciu o te same wnioski skarżącego) o umorzeniu 50% pozostałej do zwrotu kwoty nierozliczonych środków wraz z odsetkami oraz o rozłożeniu pozostałej kwoty nierozliczonych środków na raty, a strona nie wniosła w tym zakresie odwołania od powyższej decyzji. Analiza stanu faktycznego wskazuje, że mamy do czynienia z tożsamością sprawy (res iudicata) w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., występują bowiem te same podmioty, postępowanie dotyczyło tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
W niniejszej sprawie ocena zaskarżonej decyzji wymagała odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających zaskarżoną decyzję, gdyż istnieje między nimi bezpośredni związek. Dlatego też, Sąd zastosował art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiący, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Użyte w tym przepisie określenie "sprawa, której dotyczy skarga" oznacza sprawę w znaczeniu materialnoprawnym, a nie tylko procesowym.
Uznając, że decyzje wskazane w pkt. 1 sentencji wyroku zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art. 145 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewoda Ł. winien jeszcze raz rozpatrzyć odwołanie wniesione przez J. W. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., uwzględniając przy tym okoliczność, iż pismo strony z dnia [...]r. wyraża niezadowolenie wyłącznie z rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kwoty nierozliczonych środków przyznanych jednorazowo na podjęcie działalności gospodarczej i nie kwestionuje faktu umorzenia 50% pozostałej do zwrotu kwoty wraz z odsetkami.
D.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło