III SA/Łd 207/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy oddala skargę. III SA/Łd 207/11 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uchyliło w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] o skierowaniu W. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii "B", "C", "D", "BE", "CE", "T" i orzekło co do meritum, kierując W. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii "A", "B", "C", "BE", "CE", "T". Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o ruchu drogowym] oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. Nr 79 z 2001r. poz. 856 ze zm.). Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynikało, że w dniu 2 listopada 2010 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 21 października 2010 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji W. R. do kierowania pojazdami. Z uzasadnienia wniosku wynikało, że W. R. otrzymał łącznie 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 10 września 2009 r. do dnia 1 czerwca 2010 r. Komendant wykazał, że na łączną sumę składają się naruszenia ruchu drogowego dokonane w dniach: a) 10.09.2009 r. (nałożone punkty karne: 7); b) 29.01.2010 r. (nałożone punkty karne: 6); c) 11.05.2010 r. (nałożone punkty karne: 11); d) 01.06.2010 r. (nałożone punkty karne: 6). W dniu 21 grudnia 2010 r., Starosta [...] wydał decyzję o skierowaniu W. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie prawa jazdy kategorii "B", "C", "D", "BE", "CE", "T" w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Pismem z dnia 30 grudnia 2010 r. W. R. złożył odwołanie od powyższego skierowania. Wnosił o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, że nie przekroczył limitu 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu odwołania zakwestionował zasadność naliczenia mu punktów karnych za dwa z wymienionych w zawiadomieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji wykroczeń w ruchu drogowym. W stosunku do jednego z wykroczeń podnosił, iż niesłusznie przypisano mu punkty karne, albowiem faktycznie kierującym w tym czasie pojazdem był jego syn. W drugim przypadku, kwestionował naliczenie punktów karnych, wskazując, iż naruszenie przepisów ruchu drogowego wynikało z konieczności udzielenia pomocy drogowej niesprawnemu pojazdowi, a skarżący prowadzi działalność gospodarczą właśnie w zakresie pomocy drogowej. W obydwu przypadkach, jak wskazał sam odwołujący, zapadły wyroki wydane przez sądy powszechne w trybie nakazowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując powyższe odwołanie uchyliło w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] o skierowaniu W. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii "B", "C", "D", "BE", "CE", "T" i orzekło co do meritum, kierując W. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii "A", "B", "C", "BE", "CE", "T". W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na wstępie, że w rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że organy ruchu drogowego stwierdziły, iż W. R. w okresie od dnia 10 września 2009 r. do dnia 1 czerwca 2010 r. czterokrotnie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 21 października 2010 r., sporządzonego na podstawie przepisu art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Dalej Kolegium wskazało, że zarówno organ I instancji, jak również organ odwoławczy nie są organami prowadzącymi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, bowiem ewidencję taką prowadzi Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Starosta zaś orzekając w przedmiotowej sprawie związany był domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., co do uzyskania przez W. R. liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, Kolegium wskazało, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że organ administracji nie może dokonywać oceny zasadności uznania, czy ktoś przekroczył przepisy ruchu drogowego, nie może też dokonywać "prawidłowości zakwalifikowania" przekroczenia przepisów ruchu drogowego przez osobę, wobec której Komendant Wojewódzki Policji wystąpił z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji. W tym zakresie organ odwoławczy szeroko zacytował orzecznictwo sądów administracyjnych. Tym samym, w ocenie Kolegium, zaistniały przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym i zasadnym jest skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Dalej Kolegium wyjaśniło zasadność swojego rozstrzygnięcia w zakresie uchylenia decyzji organu I instancji i merytorycznego rozstrzygnięcia. Jak wskazało Kolegium, skierowanie osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji odnosi się wyłącznie do posiadanych przez tą osobę uprawnień, co wynika zarówno z obowiązujących przepisów, jak i wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 21 października 2010 r. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Kolegium stwierdziło należy, że skoro W. R. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii: "A", "B", "C", "B+E", "C+E", "T", to błędnie organ I instancji w swojej decyzji skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w innym zakresie tj. kategorii: "B", "C", "D", "BE", "CE", "T". Z tych też względów, w ocenie Kolegium uznało, iż zaskarżona decyzja Starosty [...], ze względu na stwierdzone powyżej uchybienie nie mogła się ostać i uchyliło ją w całości orzekając zarazem co do istoty sprawy. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył W. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona postawiła zarzut wydania spornej decyzji w oparciu o błędny i niekompletny materiał dowodowy. Zdaniem skarżącego sporne jest bowiem, czy prawidłowo zostały zakwalifikowane naruszenia przepisów ruchu drogowego, stanowiące podstawę uznania przekroczenia przez skarżącego limitu 24 punktów karnych i skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W ocenie skarżącego, wobec istniejących w tym względzie wątpliwości Kolegium winno uchylić decyzję organu I instancji i przekazać ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący zarzucił, że domniemanie prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym nie jest nieusuwalne i zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Skarżona decyzja zapadła jednak na posiedzeniu niejawnym, bez jego udziału, jako uczestnika postępowania. W jego ocenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, orzeczenia Kolegium mogą zapadać na rozprawie lub na posiedzeniu niejawnym i w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek określonych w art. 89 k.p.a. uzasadniających przeprowadzenie rozprawy. Okoliczność, że funkcjonariusze Policji nie udzielili mu – jako kierowcy, informacji o liczbie punktów przypisanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego albo, że błędnie punkty te zostały zakwalifikowane – miała istotny wpływ na wynik sprawy. W piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2011 r. skarżący wnosił o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność, że w jednym przypadku kierującym pojazdem był jego syn, a w drugim udzielał pomocy niesprawnemu pojazdowi i nie podlegał w tej konkretnej sytuacji zakazom wynikającym ze znaków drogowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko i argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. skarżący popierał skargę wyjaśnił, że w aktach sprawy brak jest zeznań, które składał w Komendzie Powiatowej Policji w Z. Oświadczył, że kwestionuje wykroczenie popełnione w dniu 10 września 2009 r. na ul. A. w Ł., za które naliczono 7 punktów oraz wykroczenie z 11 maja 2010 r. na ul. B., za które otrzymał 11 punktów. W obu przypadkach wydane były wyroki przez Sąd Rejonowy w Ł. W pierwszym przypadku otrzymał grzywnę w wysokości 300 zł, a w drugim – grzywnę 100 zł. Oba wyroki są prawomocne. Skarżący stwierdził, że nie odwoływał się od tych wyroków, jednak w obu przypadkach nie został poinformowany, że z wydaniem ww wyroków będzie się wiązało naliczenie punktów karnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd administracyjny bada zatem legalność zaskarżonej decyzji, a więc, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Równocześnie zaznaczyć należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skargę, analizowaną w kontekście wskazanych wyżej kryteriów kontroli decyzji należało oddalić. Przedmiotem skargi jest decyzja kierująca skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego zobowiązana została Policja (art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych w okresie jednego roku za naruszenie przepisów ruchu drogowego, występuje do organu komendant wojewódzki Policji. Wniosek sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych i na formularzu, którego wzór określony został w zał. Nr 6 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze z.). Wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia do ewidencji wprowadza się wpis tymczasowy, który zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia jednym ze wskazanych wyżej rozstrzygnięć. Wówczas wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym. (§ 4 ust. 1-4 rozporządzenia). Decyzja o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, co podkreśla się w orzecznictwie, ma charakter związany. Oznacza to, że właściwy starosta nie ma wyboru, co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego, w przypadku złożenia wniosku przez komendanta. Gdy kierowca rzeczywiście przekroczył 24 punkty i są to punkty z wpisów ostatecznych, właściwy komendant wojewódzki Policji jest zobligowany wystąpić do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji. W konsekwencji wymieniony organ, w tym wypadku Starosta [...], zobligowany jest skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. O obligatoryjnym charakterze skierowania przesądza kategoryczne sformułowanie zawarte w cytowanym wyżej art..114 ust. 1 "Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega:". ( patrz wyrok NSA z dnia 7 września 2010 r. I OSK 1451/09 niepublikowany - LEX nr 745026, wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. I OSK 1371/08 niepublikowany – LEX nr 595102, Kotowski Wojciech – "Prawo o ruchu drogowym. Komentarz" ABC 2011 uwaga 12 do art. 114, Stefański R. A "Prawo o ruchu drogowym. Komentarz z 2008 r. uwagi do art. 114). Jednocześnie podkreślić należy, że starosta nie ma uprawnienia do badania prawidłowości orzeczenia, w związku z którym naliczone zostały kierowcy punkty karne. Instytucja punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest związana z wydaniem orzeczenia o charakterze karnym. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z powyższych rozważań, Starosta [...] w sytuacji, gdy otrzymał wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w którym wyszególnione zostały wykroczenia drogowe, za które naliczono skarżącemu łącznie 30 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, miał obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania i wydania decyzji o jakiej mowa w art. w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podnoszone w toku postępowania administracyjnego, a następnie przed sądem administracyjnym zarzuty, w których strona wykazywała, że nie popełniła przypisanego jej wykroczenia bądź, że jej działanie niesłusznie zostało ocenione jako wypełniające znamiona wykroczenia, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Tylko bowiem zmiana wyroków w tych sprawach w postępowaniu karnym np. w trybie wznowienia postępowania mogłaby spowodować zmianę wpisów w ewidencji kierowców i w konsekwencji zmianę treści wniosku lub jego wycofanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. W niniejszej zaś sprawie podkreślić należy, że skarżący kwestionując dwa z czterech przypisanych mu zdarzeń jednocześnie nie kwestionował faktu, że za popełnienie wykroczenia na ul. Łagiewnickiej w Łodzi dnia 10 września 2009 r. (7pkt.), podobnie jak za popełnienie wykroczenia na ulicy Wycieczkowej w Łodzi dnia 11 maja 2010 r. (11pkt.) został skazany w postępowaniu karnym prawomocnym wyrokiem Sądu. Przyznał też, że wyroki te są prawomocne i nie składał od nich odwołania. W świetle art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wprawdzie § 3 art. 76 k.p.a. stanowi, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach, to nie oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym mogą być dokonane inne ustalenia co do faktu popełnienia przestępstwa przez daną osobę, niż te, które zostały podane w prawomocnym skazującym wyroku karnym, mandacie karnym czy orzeczeniu dyscyplinarnym. Takich uprawnień i kompetencji żaden organ administracji nie posiada. Dokument jakim jest wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, przesłany przez komendanta wojewódzkiego Policji do starosty stwierdza, jakie naruszenia i kiedy popełnione zostały przypisane w ewidencji danemu kierowcy, ile przypisano za nie punktów oraz stwierdza, że wpisy te są w ewidencji wpisami ostatecznymi. Tylko w takim zakresie strona może wnosić o przeprowadzenie dowodu przeciwko treści tego dokumentu, wskazując na przykład, że wpis nie jest jeszcze wpisem ostatecznym, że faktycznie w ewidencji za dany czyn przypisano inną ilość punktów niż podano we wniosku, lub że czyn został popełniony w innej dacie (rozbieżność między danymi z ewidencji a danymi z wniosku). Organ administracji nie jest natomiast uprawniony do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego na okoliczności objęte ustaleniami prawomocnych skazujących wyroków karnych, mandatów karnych czy orzeczeń dyscyplinarnych. Z tego też względu nie może być uznany za zasadny zarzut nieprzeprowadzenia rozprawy przez SKO w Ł. ( art. 89 § 1 i2 k.p.a. ), naruszenia art. 76 § 3 k.p.a. , oraz zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Dotyczy to również wyroków, których prawidłowość skarżący kwestionuje. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia zostały ustalone w sposób dostateczny i nie są nawet kwestionowane przez skarżącego. W tej sytuacji stwierdzone uchybienia w sposobie prowadzenia postępowania, w szczególności zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie, nie można uznać za na tyle istotne aby uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. R.A.