III SA/Łd 210/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-05-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał trudną sytuację finansową, która uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W szczególności, sąd wziął pod uwagę niski dochód skarżącego (818,23 zł miesięcznie) oraz fakt, że mimo braku formalnego zobowiązania, płacił alimenty na dzieci. W związku z tym, sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący złożył sprzeciw, podnosząc, że jego miesięczny dochód jest niższy niż pierwotnie wskazano i wynosi 818,23 zł brutto, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych. Skarżący przedstawił dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej, w tym dochody z działalności gospodarczej, koszty jej prowadzenia, a także fakt rozdzielności majątkowej z żoną i faktycznej separacji.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do sierpnia 2006 roku postanawia: przyznać skarżącemu A.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A.B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do sierpnia 2006 roku.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, także z dodatkowych dokumentów i wyjaśnień złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Obecnie mieszka w domu rodziców. Skarżący ma żonę i dwójkę dzieci, jednakże z żoną pozostaje od grudnia 2009 r. w rozdzielności majątkowej oraz w faktycznej separacji. Dzieci (16-letnia O. i 14-letni S.) mieszkają z matką pod innym niż skarżący adresem. Skarżący utrzymuje się działalności gospodarczej, z której dochód określił na 3183,09 zł. W miesiącach od września 2011 r. do stycznia 2012 r. płacił żonie alimenty w wysokości po 1000 zł na każde dziecko, mimo braku urzędowego dokumentu zobowiązującego go do takiego świadczenia. Ze złożonych formularzy PIT-36 wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej w 2010 r. skarżący uzyskał przychód w wysokości 434 565,03 zł, przy kosztach jego uzyskania w wysokości 461 618,85 zł, co przełożyło się na roczną stratę w kwocie 27 053,82 zł. W roku 2011 r. działalność skarżącego przyniosła przychód w wysokości 193 242,56 zł, koszty jego uzyskania wyniosły 168 818,46 zł, zatem dochód wyniósł 24 424 zł. Skarżący przedłożył także deklaracje dla podatku od towarów i usług (VAT-7), z których wynika, że w grudniu 2011 r. podstawa opodatkowania za dostawę towarów i wyświadczone usługi wyniosła 33 684 zł (przy wydatkach na nabycie towarów i usług w kwocie 24 874 zł), w styczniu 2012 r. odpowiednio: dostawa towarów i świadczenie usług przyniosły 40 456 zł przychodu, a na nabycie towarów i usług skarżący wydał 22 558 zł, a w lutym 2012 r.: dostawa towarów i świadczenie usług - 38 515 zł, nabycie towarów i usług – 24410 zł. Skarżący oświadczył przy tym, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, musiał je bowiem pozamykać z uwagi na zajęcia komornicze. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego sytuacja finansowa jest ciężka i nie stać go na dodatkowe obciążenia.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Referendarz Sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, iż nie zgadza się z argumentacją zawartą w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2012 r. Podkreślił, iż wskazany przez skarżącego dochód w wysokości 3.183,09 zł został podany nieprawidłowo, bowiem księgowa wyliczając go nie uwzględniła części kosztów uzyskania przychodów oraz składek na ubezpieczenie społeczne. Prawidłowo określony miesięczny dochód skarżącego wynosi 818,23 zł brutto. Skarżący ponownie podkreślił, że jest niewypłacalny, a zadeklarowany dochód nie wystarcza na pokrycie nawet niewielkiej części zaległości skarżącego. Powyższa sytuacja uniemożliwia mu zapłatę wpisu sądowego od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Wniosek jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Obecnie mieszka w domu rodziców. Skarżący ma żonę i dwójkę dzieci, jednakże z żoną pozostaje od grudnia 2009 r. w rozdzielności majątkowej oraz w faktycznej separacji. Dzieci (16-letnia O. i 14-letni S.) mieszkają z matką pod innym niż skarżący adresem. Skarżący utrzymuje się działalności gospodarczej, z której ostatecznie dochód określił na 818,23 zł. W miesiącach od września 2011 r. do stycznia 2012 r. płacił żonie alimenty w wysokości po 1000 zł na każde dziecko, mimo braku urzędowego dokumentu zobowiązującego go do takiego świadczenia. Ze złożonych formularzy PIT-36 wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej w 2010 r. skarżący uzyskał przychód w wysokości 434 565,03 zł, przy kosztach jego uzyskania w wysokości 461 618,85 zł, co przełożyło się na roczną stratę w kwocie 27 053,82 zł. W roku 2011 r. działalność skarżącego przyniosła przychód w wysokości 193 242,56 zł, koszty jego uzyskania wyniosły 168 818,46 zł, zatem dochód wyniósł 24 424 zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego sytuacja finansowa jest ciężka i nie stać go na dodatkowe obciążenia.
Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W szczególności Sąd uznał za wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, przedstawione przez niego dokumenty. Wynika z nich, iż skarżący ma niewątpliwe trudną sytuację finansową. Jak bowiem wskazano, jedyny dochód skarżącego wynosi miesięcznie 818,23 zł. Powyższe okoliczności wskazują, że skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych w całości.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., postanowił uwzględnić wniosek skarżącego i zwolnić go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
a.k.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło