III SA/Łd 214/06
PostanowienieWSA w Łodzi2008-02-14
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna osiągająca stałe dochody z emerytury w wysokości 1.507,05 zł brutto miesięcznie, ponosząca koszty czynszu i leczenia, wykazała w wystarczający sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna osiągająca stałe dochody z emerytury w wysokości 1.507,05 zł brutto miesięcznie, mimo ponoszenia kosztów czynszu i leczenia, nie wykazała w wystarczający sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie sądu, dochody te pozwalają na pokrycie ewentualnych kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania ograniczają się do opłat kancelaryjnych za odpisy dokumentów. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przeznaczoną dla osób obiektywnie niemogących ponieść kosztów.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję o wymeldowaniu. Po wezwaniu do złożenia oświadczenia na urzędowym formularzu, wnioskodawczyni przedstawiła dane dotyczące swojego stanu majątkowego i dochodów. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką mieszkania, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i otrzymuje emeryturę w wysokości 1.507,05 zł brutto miesięcznie, z której ZUS potrąca 25% na poczet należności komorniczych. Wskazała również na bieżące wydatki, takie jak czynsz i koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. Ż.-Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Referendarz sądowy – Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ż.-Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Ż. na decyzję Wojewody [...[ z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić J. Ż.-Ż. przyznania prawa pomocy R.A.
III SA/Łd 214/06
Uzasadnienie
W dniu 17 stycznia 2008 r. J. Ż.-Ż. (dalej wnioskodawczyni) złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi P. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie wymeldowania, w której jest uczestnikiem postępowania na prawach strony.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Wnioskodawczyni nie dopełniła tego wymogu, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał ją – stosowanie do treści art. 252 i art. 257 powoływanej ustawy – do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wnioskodawczyni w zakreślonym w wezwaniu terminie – dnia 1 lutego 2008 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF".
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie jest w stanie ponieść opłat związanych z "kserokopiami dokumentów sprawy", które jak wyjaśniła są jej niezbędne do obrony swoich praw w związku z prowadzonym postępowaniem sądowym, którego jest uczestnikiem. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni 47 m2. Wnioskodawczyni osiąga stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości 1.507,05 zł brutto miesięcznie. Wskazała także na ponoszone bieżące wydatki – czynsz w wysokości 330 zł, koszty lekarstw i leczenia, które wyliczyła na ok. 500 zł, podniosła także, że ze świadczenia emerytalnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych potrąca jej 25% z tytułu należności komorniczych niezapłaconych należności za działalność gospodarczą prowadzoną, jak wyjaśniła, w latach 90.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że wnioskodawczyni osiąga stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości 1.507,05 zł brutto miesięcznie. W ocenie Sądu, w sytuacji osiągania stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości wnioskodawczyni nie może zasłaniać się argumentem braku środków na poniesienie kosztów sądowych, w szczególności, iż w jej przypadku (wnioskodawczyni jest uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego), koszty te ograniczają się na tym etapie postępowania jedynie do ewentualnego poniesienia kosztów opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, czy też za inne dokumenty z akt sprawy (kserokopie żądanych przez stronę dokumentów). Nie zmienia tego, w ocenie Sądu, faktu ponoszenia przez wnioskodawczynię kosztów opłat czynszowych, czy tez kosztów leczenia i leków, wskazywane przez wnioskodawczynię we wniosku.
W świetle powyższych okoliczności, a w szczególności faktu osiągania przez wnioskodawczynię stałych dochodów w wysokości 1.507 zł brutto miesięcznie, w zestawieniu z wysokością ewentualnych kosztów sądowych do których poniesienia zobowiązana może być wnioskodawczyni, uznać należy, że nie wykazała ona w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło