III SA/Łd 214/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić P. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych E.K. III SA/Łd 214/06 Uzasadnienie W dniu 5 listopada 2007 r., w toku postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego na skutek skargi złożonej przez P. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w sprawie wymeldowania, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w osobie referendarza sądowego odmówił P. Ż. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia Sądu skarżący wniósł w terminie sprzeciw. W tej sytuacji, rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, po złożeniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, Sąd zważył co następuje. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 964,96 zł netto, dodatku pielęgnacyjnego w kwocie 153,19 zł, dodatku kombatanckiego w wysokości 153,19 zł, dodatku kompensacyjnego w wysokości 22,98 zł. Otrzymuje również ryczałt energetyczny w kwocie 104,77 zł. Stanowi to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego w wysokości 1.399,09 zł. Jedynym wykazanym we wniosku majątkiem skarżącego jest prawo do połowy mieszkania o powierzchni 49,7 m². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał ponadto, że jego niskie dochody, wiek oraz stan zdrowia nie pozwalają mu na opłacenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przywołanego przepisu wynika, że skutecznie wniesiony sprzeciw skutkuje utratą mocy postanowienia referendarza sądowego z mocy prawa i obliguje Sąd do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie sprzeciw skarżącego został wniesiony prawnie skutecznie zatem ponownemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Odnosząc się do wniosku skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych Sąd stanął na stanowisku, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W opinii Sądu, twierdzenia skarżącego, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych są nieprzekonujące, mimo prób wykazania przez stronę braku dochodów i majątku. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania skarżącego z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). Stąd też ocena zdolności płatniczych dokonywana przez Sąd nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale polega również na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Należy zwrócić bowiem uwagę, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniami z dnia 24 lipca 2006 r. oraz z dnia 30 sierpnia 2006 r., odmówił już w niniejszej sprawie skarżącemu prawa pomocy, w tym zwolnienia od kosztów sądowych. Co więcej, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu I instancji z dnia 30 sierpnia 2006 r. Składając kolejny wniosek, po uprawomocnieniu się ww. postanowień, skarżący nie wykazał w żaden sposób, by zmieniły się okoliczności, leżące u podstaw poprzednich rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy, a w szczególności, że jego sytuacja bytowa uległa pogorszeniu. Dlatego też, w ocenie Sądu, brak jakichkolwiek okoliczności świadczących o zmianie stanu majątkowego strony przesądza o braku podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2006r. oraz z dnia 30 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 214/06, a także w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1386/06. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. E.K.