III SA/Łd 215/07

PostanowienieWSA w Łodzi2008-01-24

Skład orzekający: Sędzia NSA – Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w postępowaniu sądowym administracyjnym, jeśli jej skarga jest oczywiście bezzasadna z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania roszczenia finansowego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która zachodzi, gdy żądanie strony nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Roszczenia finansowe z tytułu korzystania z wynalazków do celów państwowych podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne, a nie sądy administracyjne.
Stan faktyczny
B. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Skarżący dochodził odszkodowania z tytułu korzystania z wynalazków do celów państwowych. Sąd administracyjny już wcześniej dwukrotnie odmawiał przyznania prawa pomocy, wskazując na brak kognicji sądu do rozpoznania sprawy, co zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Postanowić odmówić B. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA – Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. z dnia 5 grudnia 2007 r. i z dnia 20 października 2007 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. P. przeciwko Wojewodzie [...], Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w Ł. oraz Prezesowi Urzędu Patentowego o roszczenia finansowe postanawia odmówić B. P. przyznania prawa pomocy e.k. W dniu 5 grudnia 2007 r. B. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (adwokata, doradcy podatkowego) w sprawie z jego skargi – "pozew" przeciwko Wojewodzie [...], Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w Ł. i Prezesowi Urzędu Patentowego w przedmiocie prawa do wynagrodzenia ze środków budżetu Państwa. W sprawie tej skarżący, jako właściciel patentu PL[...] i PL [...] dochodzi kwoty 20.000.000 zł odszkodowania z tytułu korzystania z wynalazków do celów państwowych. Wpis stosunkowy od wysokości należności pieniężnej w niniejszej sprawie, zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wyliczony został na kwotę 100.000 złotych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną L. P. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego – zgodnie z jego oświadczeniem – składa się świadczenie emerytalne: skarżącego w wysokości 986 zł i jego żony w wysokości 1.027 zł. Skarżący wykazał także posiadanie mieszkania o powierzchni 54 m2. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył w dniu 20 grudnia 2007 r. wraz ze skargą kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2007 r. odrzucające jego skargę. Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawarte we wniosku nie różni się od oświadczenia wcześniej opisanego. Jednocześnie w tym miejscu zauważyć należy, że skarżący składał już w niniejszym postępowaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2007 r., odmówił B. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, powołując się w związku z tym na przepis art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 października 2007 r. oddalił zażalenie B. P., podtrzymując stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że żądanie skarżącego nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, który został uregulowany w art. 3 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Złożone przez skarżącego wnioski o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 grudnia 2007 r. i 20 grudnia 2007 r. nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, przy czym skarga jest oczywiście bezzasadna, jeśli bez głębszej analizy prawnej nie ma najmniejszych wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Będą to zatem tego rodzaju sytuacje, w których przepisy obowiązującego prawa w sposób jasny i jednoznaczny wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Przechodząc do oceny wniosków ponownie wskazać należy, że B. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę przeciwko Wojewodzie [...], Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w Ł. i Prezesowi Urzędu Patentowego RP w przedmiocie prawa do wynagrodzenia ze środków budżetu Państwa z tytułu wykorzystywania wynalazków do celów państwowych domagając się zasądzenia odszkodowania w kwocie 20.000.000 zł wraz z odsetkami. Tak skonstruowane żądanie skarżącego w sposób jednoznaczny kwalifikuje wniesioną skargę jako pozew o roszczenia finansowe skierowany przeciwko wymienionym wyżej podmiotom. Sam skarżący nie kwestionuje tego faktu wskazując jako podstawę swojego żądania art. 69 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), który stanowi, że osobie której wynalazek jest wykorzystywany dla celów państwowych, przysługuje prawo wynagrodzenia za środków budżetu Państwa, w wysokości odpowiadającej wartości rynkowej licencji. Należy też jeszcze raz wskazać, że z treści art. 284 pkt 4 ustawy - Prawo własności przemysłowej wynika, że roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z wynalazku rozpatrywane są w trybie postępowania cywilnego na zasadach ogólnych. A zatem, żądanie skarżącego nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, który został uregulowany w art. 3 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takie też stanowisko wyrażone zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 sierpnia 2007 r. Wobec wniesienia zażalenia postanowienie to zostało poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt II GZ 165/07 zażalenie oddalił, wskazując iż przedmiotowa sprawa ma charakter cywilnoprawny i jako taka podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne. Ponieważ w sprawie nie zaistniały nowe okoliczności, a w szczególności nie pojawiły się inne żądania, które mieściłyby się w kognicji sądu administracyjnego, działając na podstawie art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało ponownie odmówić skarżącemu B. P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd rozpoznał ponowne wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy, ponieważ postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (art. 165 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). e.k.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło