III SA/Łd 216/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005 r. przy udziale ---- sprawy ze skargi S.B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią obustronnego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, 2. przyznaje adwokatowi J.G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. ul. A 46 l.3 kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu S.B. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi J.G. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi III SA/Łd 216/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 1998r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u S.B. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem (poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach – Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż decyzja wydana została w oparciu o orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł., ul. A 61/63. Z orzeczenia tego wynika, iż S.B., pobierający rentę chorobową, przepracował 8 lat, 1 miesiąc i 26 dni w Lasach Państwowych P. i 11 lat i 6 miesięcy w Spółce z o.o. A z siedzibą w B. na stanowisku drwal motorniczy. Przeprowadzona konsultacja laryngologiczna ujawniła ubytek słuchu o typie pozaślimakowym średnio dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz w uchu prawym 35dB, zaś w uchu lewym 46,6 dB. Natomiast dla rozpoznania zawodowego ubytku słuchu spowodowanego hałasem konieczne jest stwierdzenie ubytku słuchu ślimakowego o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, iż wobec tego, że jednostka służby zdrowia właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych nie rozpoznała choroby zawodowej u S.B., to nie ma podstaw do stwierdzenia tej choroby przez właściwy organ. W odwołaniu od powyższej decyzji S.B. zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich. Wskazał, iż jego stan zdrowia wymaga ciągłego leczenia, gdyż cierpi na astmę oskrzelową i niedosłuch. Podniósł, iż jego choroby spowodowane są wykonywaniem przez niego pracy, przez okres blisko 20 lat, na stanowisku drwala-motorniczego w warunkach, które miały wpływ na jego zdrowie. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działając na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 1998r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż S.B. przez okres wykonywania prac jako drwal-motorniczy, tzn. łącznie przez okres 19 lat pracował w narażeniu na pyły drewna i hałas. W toku postępowania przez organem I instancji rozpatrzono cały ten czas pracy zawodowej z uwzględnieniem wykonywanych czynności głównie podczas ścinania drzew przy użyciu pilarki spalinowej i innych narzędzi pomocniczych jak i układaniu drewna, zalesianiu, pielęgnacji upraw itp. Stwierdził, iż samo narażenie na czynnik mogący spowodować chorobę zawodową nie jest jednoznaczne z powstaniem choroby zawodowej, lecz tylko jednym z elementów mogących wpłynąć na zaistnienie zawodowego schorzenia, co potwierdziły badania lekarskie przeprowadzone we właściwej jednostce służby zdrowia. Zdaniem organu, inspektor sanitarny nie ma podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, jeżeli właściwa placówka orzecznicza nie dokonała rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiada się w danej sprawie negatywnie, jak to miało miejsce w przypadku skarżącego. Odnosząc się do prośby przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdził, iż wniosek taki powinien być złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia lekarskiego WOMP w Ł. z dnia [...] - § 7 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Stosowna informacja o terminie przeprowadzenia ponownego badania została zawarta w orzeczeniu WOMP w Ł. W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. nie zachodzi w sprawie potrzeba ponownego badania słuchu przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, bowiem typ uszkodzenia słuchu (pozaślimakowy) rozpoznany u p. S.B. wyklucza możliwość stwierdzenia zawodowego uszkodzenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie złożył S.B. i podniósł, iż jego stan zdrowia wymaga ciągłego leczenia, gdyż cierpi na astmę oskrzelową i niedosłuch. Ponownie zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie nowych badań lekarskich w celu stwierdzenia wyżej wymienionych chorób. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W Piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2005r. S.B. kolejny raz wskazał na potrzebę przeprowadzenia ponownych badań lekarskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt, załączonych do skargi przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., wynika bezspornie, iż w dniu [...] wydane zostało przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. orzeczenie nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S.B. choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej i uszkodzenia słuchu (poz. 6 i 21 wykazu chorób zawodowych określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach – Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W orzeczeniu tym zawarto pouczenie, iż przysługuje od niego prawo złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy, a wniosek składa się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia lekarskiego. W dniu 9 listopada 2004r. sporządzona została przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. "Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej", natomiast w dniu 9 grudnia 2004r. wezwano skarżącego, w trybie art. 10 k.p.a., do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. W aktach sprawy znajduje się również protokół z dnia 27 grudnia 2004r., podpisany przez Starszego Instruktora Higieny, z którego wynika, iż w tym dniu do siedziby Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w P. zgłosił się S.B. celem zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy. Z dokumentu tego wynika także, iż skarżącego poinformowano o tym, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zgromadził materiał dowodowy wystarczający do podjęcia decyzji w sprawie braku podstaw do uznania choroby zawodowej oraz pouczono o możliwości odwołania się od orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Zawarto w protokole uwagę, iż S.B. powiedział, że nie będzie się odwoływał od negatywnego orzeczenia lekarskiego. Pismem z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy poinformował jednocześnie skarżącego, iż w związku ze złożeniem przez niego wniosku o ponowne badanie, jego sprawa nie może zostać przekazana do ponownego rozpatrzenia ze względów formalnych, ponieważ w myśl § 7 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie chorób zawodowych, wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki, w której wydano orzeczenie lekarskie. W ocenie Sądu, wobec składanych przez skarżącego zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak również w skardze do Sądu i piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2005r. wniosków o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich, istotne znaczenie w sprawie ma ustalenie daty złożenia przez S.B. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. pisma z żądaniem przeprowadzenia ponownych badań lekarskich, jak również daty doręczenia skarżącemu orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia [...]. Należy zaznaczyć, iż akta sprawy przekazane do Sądu nie zawierają dowodu doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. nr [...] ani też pisma S.B. z wnioskiem o ponowne przeprowadzenie badań lekarskich. Data doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nie została podana również w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, mimo, iż z akt sprawy wynika, że istotą żądań zgłaszanych w toku postępowania przez skarżącego jest właśnie przeprowadzenie ponownych badań lekarskich. Daty doręczenia skarżącemu orzeczenia nr [...] z dnia [...]. nie podano także w piśmie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...], odmawiającego skarżącemu przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, chociaż w uzasadnieniu tego pisma znajduje się informacja, iż wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia lekarskiego. Z akt sprawy wynika natomiast, iż z orzeczeniem lekarskim z dnia [...] zapoznano skarżącego w dniu 27 grudnia 2004r. (Protokół Starszego Instruktora Higieny – karta 4 akt administracyjnych) i jeżeli tę datę należałoby uznać za dzień doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...], to pismo Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] nie znajduje oparcia w przepisach prawnych. Zgodnie bowiem z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek o ponowne badanie lekarskie składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia, zatrudniającej lekarza, który wydał orzeczenie. Powyższe oznacza, iż w przypadku, gdyby datą doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego Nr [...] był dzień 27 grudnia 2004r. (data wskazana w protokole z zapoznania S.B. z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie), to jego pismo złożone w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. przed dniem [...] (data pisma informującego skarżącego o braku formalnych podstaw do przeprowadzenia ponownych badań lekarskich), należałoby uznać za złożone w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Gdyby, powołane wyżej rozumowanie znalazło potwierdzenie w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organy, to ich konsekwencją powinno być skierowanie skarżącego na ponowne badania lekarskie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Nie do przyjęcia, w ocenie Sądu, jest twierdzenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], iż w rozpoznawanej sprawie "nie zachodzi potrzeba ponownego badania słuchu przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, bowiem typ uszkodzenia słuchu (pozaślimakowy) rozpoznany u p. S.B. wyklucza możliwość stwierdzenia zawodowego uszkodzenia słuchu". Skoro przepisy rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. dają pracownikowi możliwość wystąpienia z wnioskiem o ponowne badanie lekarskie niezależnie od rozpoznania dokonanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, to merytoryczna ocena zasadności wniosku o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich nie leży w kompetencji jednostek organizacyjnych Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Złożenie przez zainteresowanego pracownika wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, w terminie o którym mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r., obliguje właściwą jednostkę orzeczniczą do przeprowadzenia ponownego badania i wydania nowego orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej lub też braku podstaw do jej rozpoznania. Wobec tego, iż akta administracyjne nie zawierają dowodu doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł., jak również wniosku skarżącego o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, Sąd nie miał możliwości skontrolowania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Należy zaznaczyć, iż w aktach sprawy brak jest również formularza zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, co także uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości zastosowania przez organy inspekcji sanitarnej przepisów prawnych. Z uwagi na to, iż organy administracji obu instancji nie wykazały, iż podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ani też nie wykazały, że w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, czym naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji, orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe. O wynagrodzeniu adwokata wyznaczonego z urzędu Sąd orzekł stosownie do treści art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Rozpatrując ponownie sprawę organy administracji winny dokonać ustaleń w przedmiocie terminu złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne badanie lekarskie oraz podjąć dalsze czynności w sprawie w zależności od dokonanych ustaleń faktycznych. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy winny mieć na uwadze, iż fakt złożenia przez skarżącego w dniu 27 grudnia 2004r. oświadczenia, że nie będzie odwoływał się od negatywnego orzeczenia lekarskiego, nie ma znaczenia dla oceny, czy jego wniosek o ponowne badanie lekarskie został złożony w terminie. Jeżeli bowiem nie upłynął jeszcze termin do złożenia takiego wniosku, to oświadczenie skarżącego, iż nie będzie wnosił odwołania nie mogło wpłynąć na skrócenie ustawowego terminu. W przypadku ewentualnego wniesienia przez S.B. nowej skargi od decyzji podjętej w wyniku uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej winny zadbać, by akta sprawy przekazane do Sądu zawierały dokumenty, umożliwiające Sądowi merytoryczne orzekanie w sprawie.