III SA/Łd 218/05

Dnia 5 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Asesor Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. przy udziale ---- sprawy ze skargi Z.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku o przyznanie odszkodowania według właściwości Wojewodzie [...] uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Z.M. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] o przekazaniu według właściwości Wojewodzie [...] wniosku Z.M. o przyznanie odszkodowania w trybie art.160 kpa, zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż Z.M. domagał się udostępnienia kserokopii aktów notarialnych dotyczących przewłaszczenia wskazanych nieruchomości. Starosta [...] decyzją z dnia [...] odmówił Z.M. udostępnienia aktów notarialnych, dotyczących wskazanych nieruchomości (decyzja nr [...]). Zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...]. W następstwie skargi Z.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Łd 1679/03 stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. Pan Z.M. pismem z dnia 18 listopada 2004 r. skierowanym do Starosty [...] wniósł, powołując się na art. 160 § 1 i 4 kpa, o przyznanie mu odszkodowania za straty powstałe w wyniku decyzji z dnia [...] Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] wniosek o odszkodowanie przekazał Wojewodzie [...]. Na powyższe postanowienie zażalił się Z.M., wnosząc o jego uchylenie i nakazanie Staroście [...]emu przeprowadzenie postępowania administracyjnego w celu ustalenia uprawnienia do odszkodowania i jego wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie powołało się na ustawę z dnia 17 sierpni 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw /Dz.U Nr 162, poz.1692/. Ustawa ta z dniem 1 września 2004 r. wprowadziła w kodeksie cywilnym istotne zmiany zasad związanych z odpowiedzialnością za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Ustawą tą został uchylony art.160 kpa,a zatem od 1 września 2004 r. organem właściwym wyłącznie do rozpatrywania spraw o odszkodowanie, m. in. za szkody wyrządzone przez wydanie ostatecznej decyzji, której niezgodność z prawem została stwierdzona we właściwym postępowaniu, są bezpośrednio sądy powszechne. Taka sytuacja dotyczy jednak tylko zdarzeń i stanów prawnych powstałych z dniem 1 września 2004 r. i po tej dacie. Natomiast do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2004 r., stosownie do art.5 ustawy z dnia 17 września 2004 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, stosuje się nadal art.160 kpa i związane z nim przepisy. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2004 r. stanowi stan prawny, o którym mowa w art.5 powołanej ustawy, bowiem powstał on przed wejściem w życie tej ustawy. Dlatego dla tak zastanej sytuacji należy - kierując się treścią art.287 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /w brzmieniu obowiązującym przed 1 września 2004 r./ przyjąć, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego o odszkodowanie jest Wojewoda [...]. W dniu 4 kwietnia 2005 r. Pan Z.M. zaskarżył postanowienie Kolegium Odwoławczego w S., wnosząc o jego unieważnienie oraz unieważnienie postanowienia Starosty [...] z dnia [...] W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty kierując się treścią art.287 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu sprzed 1 września 2004 r. Jednakże przepis ten nie stanowi, iż w tym określonym przypadku organem jedynie właściwym do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie jest Wojewoda [...]. Stwierdza jedynie, iż stronie, która poniosła szkodę służy odszkodowanie od organu wydającego nieważną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a lub w innych przepisach. Postanowienie wydane przez organ I instancji dotyczyło przekazania sprawy według właściwości Wojewodzie [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uzasadniając postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie, odniosło się w swych rozważaniach wyłącznie do zagadnienia stosowania w sprawie art.160 kpa. Trafnie przyjęło, iż przepis ten ma zastosowanie w sprawie, stosownie do art.5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Jednakże organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia w ogóle nie wyjaśnił dlaczego organem właściwym do rozpoznania wniosku o odszkodowanie jest Wojewoda [...]. Stosownie do art.124 § 2 kpa postanowienie, na które służy zażalenie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z unormowania tego wynika, że organ wydający postanowienie ma obowiązek przedstawienia argumentów i ocen, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie. Uzasadnienie postanowienia musi być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej zawartego w sentencji tego postanowienia (v. wyrok NSA z dnia 7.07.1998 r. II SA 692/98 publ. LEX nr 41386/. Strona, której wniosek przekazany został przez Starostę [...] Wojewodzie [...], powinna zostać dokładnie poinformowana dlaczego organem właściwym do rozpoznania jej wniosku jest wojewoda, a nie inny organ. W niniejszej sprawie wyjaśnienie takie jest szczególnie konieczne, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 maja 2004 r. stwierdził nieważność decyzji innych organów niż Wojewoda [...], tj. decyzji Starosty [...] i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ponownie rozpoznając zażalenie wyjaśni dlaczego organem właściwym do rozpoznania wniosku Z.M. jest Wojewoda [...], a nie Wojewódzki Inspektor nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł.. Zgodnie z art.7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. /tekst jedn. Dz.U 00, Nr 100, poz.1086 ze zm./ w rozumieniu k.p.a wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art.145 § 1 pkt 1c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o rozpatrzenie niniejszej sprawy ze sprawą wywołaną skargą z dnia 20 lutego 2005 r. - sygn. akt II SA/Łd 302/05. Powołana przez skarżącego sprawa, także z jego skargi na decyzję SKO w S. z dnia [...] Nr [...], dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia kserokopii aktów notarialnych. Każda ze spraw dotyczy innego zagadnienia. Za ich połączeniem nie przemawiały względy ekonomii procesowej. Ponadto sprawa oznaczona sygnaturą II SA/Łd 302/05 zakończona została wydaniem przez sąd wyroku w dniu 7 lipca 2005 r.