III SA/Łd 219/15

WyrokWSA w Łodzi2015-07-23

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej miał podstawy do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła kwotę należności wynikającą z długu celnego, w sytuacji gdy skarżący twierdził, że dług celny nie powstał z powodu zniszczenia towaru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Zniszczenie dźwigu samochodowego w wyniku pożaru, spowodowanego zwarciem instalacji elektrycznej, nie stanowiło całkowitego i nieodwracalnego zniszczenia towaru ani utraty wynikającej z siły wyższej, co wyklucza zastosowanie art. 206 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W związku z tym, powstanie długu celnego na podstawie art. 204 ust. 1 lit. a WKC było uzasadnione, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest właściwe do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i oceny materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła kwotę należności wynikającą z długu celnego powstałego w związku z pożarem dźwigu samochodowego składowanego czasowo. Spółka twierdziła, że dług celny nie powstał z powodu zniszczenia towaru i zarzuciła naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że zniszczenie towaru nie było całkowite ani nieodwracalne. Spółka wniosła skargę do WSA w Łodzi, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 roku sprawy ze skargi A. Spółki jawnej z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej kwotę należności wynikającą z długu celnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 221 i art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz.727 z późn. zm.) Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję własną, odmawiającą A. Spółce jawnej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] decyzją nr [...] skierowaną do Spółki A. określił kwotę należności wynikającą z długu celnego powstałego w dniu 10 grudnia 2013 r. w związku z niewykonaniem jednego z obowiązków wynikających z czasowego składowania, przywiezionego ze Szwajcarii, dźwigu samochodowego marki SAURER l ODM GOTTWALD M 33093 nr seryjny [...]. Decyzja ta, w dniu 13 czerwca 2014 r. stała się ostateczna. W dniu 10 października 2014 r. do Dyrektora Izby Celnej w Ł. wpłynął wniosek Spółki A. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. Spółka zarzuciła rażące naruszenie prawa poprzez bezzasadne zastosowanie art. 204 ust. 1 lit. a oraz brak zastosowania art. 206 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Dyrektor Izby Celnej w Ł., decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. Pismem z dnia 18 listopada 2014 r. Spółka A. odwołała się do Dyrektora Izby Celnej w Ł., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: art. 206 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 12 października 1992 r. Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 204 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 12 października 1992 r. Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zw.dalej WKC), mające istotny wpływ na wynik sprawy 2. Naruszenie przepisów postępowania, tj: a. art.120 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa, b. art. 121 § 1 w zw. z art. 124 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, c. art. 247 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa, d. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nr [...] lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej powołał brzmienie art. 247 § 1 oraz art. 248 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że powodem stwierdzenia nieważności mogą być jedynie wady wymienione w art. 247 § 1 pkt. 1 - 8 Ordynacji podatkowej. Katalog tych wad ma charakter zamknięty i z innych przyczyn nie można żądać stwierdzenia nieważności. W razie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych wad właściwy organ ma obowiązek stwierdzić nieważność wadliwej decyzji. Zgodnie z treścią art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania w trybie nadzwyczajnym, organ podatkowy nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Organ stwierdził, że w trakcie weryfikacji zgłoszenia celnego nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. ustalił, że przywieziony ze Szwajcarii dźwig samochodowy marki SAURER l ODM GOTTWALD M 33093 nr seryjny [...], zgłoszony w dniu 31 października 2012 r. do procedury dopuszczenia do obrotu, nie posiada deklaracji zgodności WE, prawidłowych oznaczeń CE oraz numeru jednostki notyfikującej, a nadto Państwowa Inspekcja Pracy wydała opinię, w której stwierdzono, że pojazd nie spełnia zasadniczych wymagań. W związku z tym, na wniosek Spółki, Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. decyzją z dnia [...] r. unieważnił przedstawione zgłoszenie celne. Jednocześnie w tym samym dniu przyjął deklarację skróconą czasowego składowania towaru i udzielił zgody na złożenie towaru na terenie wykonywania działalności Spółki w celu czasowego składowania. Spółka oświadczyła, iż miejsce to spełnia warunki gwarantujące, w szczególności, zapewnienie nienaruszalności i tożsamości znajdującego się w nim towaru, jak również spełnia warunki techniczne, zapewniające możliwość wykonywania kontroli celnej oraz innych czynności, przewidzianych przepisami prawa celnego i bierze na siebie pełną odpowiedzialność za złożenie towaru i jego stan. Termin czasowego składowania był przedłużany na wniosek Spółki. Pismem z dnia 10 stycznia 2014 r. Spółka powiadomiła Naczelnika Urzędu Celnego [...], iż na terenie firmy doszło do zdarzenia w postaci pożaru i zniszczenia pojazdu poprzez spalenie, na dowód czego przedłożyła: zaświadczenie z Komendy Powiatowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] r. o fakcie wystąpienia pożaru zabudowy samochodu ciężarowego - dźwigu, postanowienie Komendy Powiatowej Policji nr [...] z dnia [...] r. o umorzeniu dochodzenia prowadzonego w trybie art. 308 kpk oraz opinię rzeczoznawcy K. B. [...] nr [...] z dnia 7 stycznia 2014 r. oceniającą stan techniczny pojazdu po spaleniu. Z uwagi na opisane zdarzenie, w dniu 3 kwietnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej towaru, dopuścił jako dowód w sprawie akta przedstawione przez Spółkę. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. ustalił, że pojazd uległ zniszczeniu, całkowitemu spaleniu uległa kabina operatora wraz z wyposażeniem, działaniu wysokiej temperatury poddane zostały główne elementy dźwigu - ramię, silnik, urządzenia hydrauliczne, elektryczne i elektronika odpowiedzialna za pracę i bezpieczeństwo. Mając na uwadze fakt, iż przedmiotowy pojazd uległ spaleniu w miejscu wyznaczonym przez organy celne jako miejsce sprawowania dozoru, Naczelnik urzędu Celnego I w Ł. doszedł do przekonania, iż nie wykonano jednego z obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom przywozowym, w związku z czym powstał wobec niego dług celny w przywozie zgodnie z art. 204 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] r. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie dług celny powstał w dniu 10 grudnia 2013 r. (dzień spalenia pojazdu) w miejscu, w którym towar był przechowywany, a dłużnikiem jest Spółka zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru. Decyzja ta, skutecznie doręczona w dniu 30 maja 2014 r., stała się ostateczna z dniem 13 czerwca 2014 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł., Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, że wniosek Spółki A. z dnia 2 października 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] nie zasługiwał na uwzględnienie. Podstawowym zarzutem Spółki, sformułowanym we wniosku z dnia 2 października 2014 r. był zarzut niewłaściwego zastosowania art. 204 ust. 1 lit a) WKC, dotyczącego powstania długu celnego w wyniku niewykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru, zamiast art. 206 dotyczącego przypadków w których dług celny nie powstaje. Rzeczoznawca mgr inż. K. B. stwierdził w opinii nr [...], iż dźwig samojezdny uległ zniszczeniu w znacznym zakresie oraz że "biorąc pod uwagę stopień zniszczenia pojazdu a głównie dźwigu, odbudowa sprowadzałaby się do wymiany większości elementów dźwigu, z ewentualnym wykorzystaniem podwozia. Naprawa taka znacznie przewyższyłaby wartość rynkową dźwigu przed spaleniem i jest nieopłacalna ze względów ekonomicznych". Art. 206 WKC jako jedną z sytuacji w której nie powstaje dług celny wskazuje na sytuację w której niewykonanie obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów spowodowane było całkowitym zniszczeniem lub nieodwracalną utratą tego towaru ze względu na jego charakter, nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej albo towar został zniszczony za zgodą organów celnych, z uwzględnieniem tego, że towar uważa się za nieodwracalnie utracony gdy nie może już zostać przez nikogo wykorzystany. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł., stwierdzenie nieopłacalności naprawy pojazdu i zakwalifikowanie go do złomowania nie wypełnia dyspozycji zawartej w tym artykule, ponieważ nie jest tożsame z całkowitą utratą towaru. Z cytowanej opinii i dokumentacji fotograficznej wynika że dźwig, chociaż utracił cechy do których był przeznaczony, nie został zniszczony całkowicie i nieodwracalnie a niektóre jego części i podzespoły mogą być jeszcze wykorzystane. Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem, że niezastosowanie art. 206 WKC przez organ celny stanowi błąd przyporządkowania stanu faktycznego pod normę prawną. W tym stanie rzeczy analiza, czy utrata towaru nastąpiła ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej jest bezprzedmiotowa w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. Organ przypomniał, że Spółka A. miała zapewniony czynny udział w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...], i to w postępowaniu przed naczelnikiem urzędu celnego mogły być rozważane kwestie podnoszone we wniosku z 2 października 2014 r. Powołane we wniosku okoliczności, iż Spółka nie była reprezentowana przez profesjonalnego pomocnika oraz niezrozumienia znaczenia decyzji dotyczącej długu celnego i jej konsekwencji dla wymiaru podatku, nie mogą być wzięte pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Kwestia reprezentacji przez pełnomocnika w postępowaniu celnym jest wyborem strony, a jego nieustanowienie nie stanowi wady powodującej nieważność postępowania. Ponadto, w przypadku niezrozumiałości decyzji Spółka miała prawo żądać jej uzupełnienia na podstawie art. 213 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, iż w art. 204 ust. 1 lit a) WKC mowa jest o naruszeniu obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów. Z uwagi na brak odwołania się w tym artykule do przepisów jedynie WKC należy przyjąć, że także naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z rozporządzenia wykonawczego lub innych przepisów prawa celnego także powoduje powstanie długu celnego na podstawie tego przepisu. Zatem miało swoje uzasadnienie wskazanie w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. na naruszenie warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 w sprawie miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny(...), wydanego na podstawie art. 18 ust.2 ustawy Prawo celne. Art. 206 WKC, w drodze odstępstwa od art. 202 i art. 204 ust. 1 lit a) wymienia przypadki w których dług celny nie powstaje, lecz nie odnosi się wprost do opisanej sytuacji ze względu na warunek jaki jest w nim zawarty: całkowitego zniszczenia lub nieodwracalną utratę towaru oraz niemożliwość jego wykorzystania przez nikogo. Ponadto wprowadzony został warunek udowodnienia tego faktu przez osobę zainteresowaną, co powinno mieć miejsce w postępowaniu celnym. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że jeden przepis prawa materialnego został błędnie zastosowany, ponieważ stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na konieczność powołania innego przepisu. Dyrektor Izby Celnej w Ł., podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji nr [...] nie zgodził się z zarzutami naruszenia ogólnych zasad zawartych w Ordynacji podatkowej w art. 120, art. 121 w zw. z art. 124 i art. 210 § 4. Decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, a zarzut że organ celny zaniechał podjęcia czynności niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób mający na względzie słuszny interes społeczny i interes obywateli nie jest adekwatny, gdy przedmiotowa decyzja stała się prawomocna. W postępowaniu celnym Spółka wniosła nowe dokumenty, które zostały włączone w poczet materiału dowodowego. Jeśli nie zgadzała się z jego oceną przez organ i uznałaby, że rozstrzygnięcie narusza jej interes, powinna skorzystać z prawa do odwołania. W związku z powoływaniem się przez Spółkę w odwołaniu na przepisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego (k.p.a.) organ przypomniał, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wprost do postępowania celnego i podatkowego oraz że tryb postępowania w tych sprawach reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa i przepisy tej ustawy miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Zarzut naruszenia powołanych przepisów k.p.a. można odnieść jednak do odpowiadających im przepisów Ordynacji podatkowej formułujących zasady postępowania podatkowego, które zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. nie zostały naruszone w niniejszej sprawie. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. nie znajdują uzasadnienia podniesione w odwołaniu zarzuty rażącego naruszenia prawa, skutkującego wyeliminowaniem z obrotu prawnego prawomocnej decyzji. Odmienna ocena stanu faktycznego nie może być brana pod uwagę w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji. Ta instytucja, w przeciwieństwie do instytucji odwołania, nie pozwala na ponowne rozpatrzenie sprawy, a tylko podczas takiego postępowania można ocenić zasadność zarzutów dotyczących innej interpretacji ustalonych w postępowaniu faktów. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jest potwierdzeniem wykorzystania środków dowodowych służących wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, natomiast tryb nadzwyczajny jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz ponownej oceny materiału dowodowego i ustalania nowych okoliczności podnoszonych przez Spółkę. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do WSA w Łodzi zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 206 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 12 października 1992r nr 2913/92 (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r.) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC) poprzez przyjęcie, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nie zachodzą podstawy do jego zastosowania w sytuacji, gdy materiał dowodowy sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wskazywał, iż dług celny (z uwagi na zniszczenie pojazdu) w stosunku do odwołującego nie powstał, art. 204 ust. 1 lit. a WKC, poprzez przyjęcie, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. istniały podstawy do ustalenia istnienia długu celnego w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy potwierdzał, iż dług celny (z uwagi na zniszczenie pojazdu) nie powstał. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 120, art. 121, art.122, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r, poz. 749 z późn. zm.), w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 727 z pózn. zm.) poprzez naruszenie zasady praworządności, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa a także ocenę dowodów dokonaną w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania i błędne przyjęcie, iż w omawianej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji, art. 121 w zw. z art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne, polegające na przyjęciu, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji gdy organ zaniechał podjęcia czynności niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób mający na względzie słuszny interes społeczny i interes obywateli, działanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności wskazania faktów i przyczyn na podstawie których organ podatkowy uznał za udowodnione istnienie długu celnego i w konsekwencji zobowiązania podatkowego po stronie skarżącego, art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne, poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności wydania decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa pomimo, iż przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j, dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przystępując do rozpoznania przedmiotowej sprawy wypada zauważyć, iż przedmiotem zaskarżenia jest decyzja podjęta w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, który może być prowadzony tylko w granicach określonych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, istotą którego jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w tym przepisie. Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie miał podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Regulacja ta nie zawiera definicji pojęcia "rażącego naruszenia prawa", jednakże przyjmuje się, że należy je zdefiniować, jako naruszenie mające oczywisty charakter, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a więc wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa, a jedynie takie, które powoduje, że decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymogami praworządności. O rażącym naruszeniu prawa nie można mówić jednak wówczas, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą. Analizując ustalony przez organy stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, że w przypadku opisanego powyżej trybu nadzwyczajnego jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji organ podatkowy zobowiązany był do przeanalizowania sprawy pod kątem przesłanek wskazanych w treści art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jak również przepisu art. 204 ust. 1 lit. a i art. 206 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz.U. UE nr L 302.1 z późn. zm., dalej: WKC). Sąd podzielił zaprezentowaną przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. interpretację wymienionych wyżej przepisów. W myśl art. 204 ust. 1 lit. a WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku niewykonania jednego z obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom przewozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty, w przypadkach innych niż te określone w art. 203, chyba że zostanie potwierdzone, iż uchybienia te nie miały rzeczywistego wpływu na prawidłowe przeprowadzenie składowania czasowego lub odpowiedniej procedury celnej. Natomiast zgodnie z art. 206 ust. 1 WKC w drodze odstępstwa od art. 202 i art. 204 ust. 1 lit. a uważa się, że dług celny w przywozie nie powstał w odniesieniu do określonego towaru, gdy osoba, której to dotyczy, udowodni, że niewykonanie obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów spowodowane zostało całkowitym zniszczeniem lub nieodwracalną albo utratą tego towaru ze względu na jego charakter, nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej albo towar został zniszczony za zgodą organów celnych. W rozumieniu niniejszego ustępu towar uważa się za nieodwracalnie utracony, gdy nie może zostać przez nikogo wykorzystany. Organ celny wydając decyzję określającą kwotę wynikającą z długu celnego uwzględnił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W ocenie Sądu materiał ten nie dawał podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 206 ust. 1 WKC. Z treści przedstawionej przez stronę opinii rzeczoznawcy K. B. wynika, że poddany oględzinom dźwig samochodowy uległ zniszczeniu w znacznym zakresie. Odbudowa dźwigu samochodowego byłaby możliwa, jednakże ze względów ekonomicznych nieopłacalna. W opinii nie zawarto adnotacji o nieodwracalnej utracie towaru oraz, że nie może on zostać przez nikogo wykorzystany. Rzeczoznawca wyjaśnił natomiast, iż odbudowa sprowadzałaby się do wymiany większości elementów dźwigu z ewentualnym wykorzystaniem podwozia. Powyższy dowód nie potwierdzał spełnienia przewidzianego w art. 206 ust. 1 WKC warunku całkowitego zniszczenia lub nieodwracalnej utraty towaru. Strona przed wydaniem decyzji przez naczelnika urzędu celnego nie przedstawiła innych dowodów potwierdzających całkowite zniszczenie lub nieodwracalną utratę przedmiotowego dźwigu samochodowego. Także nie zgłosiła wniosków dowodowych celem wykazania istnienia powyższych okoliczności. Dopiero we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej podniosła po raz pierwszy, że towar należało uznać za nieodwracalnie utracony, gdyż zgodnie z sugestią rzeczoznawcy należało go zezłomować. Organ celny, uwzględniając dowody zgromadzone w trakcie postępowania zwykłego, uprawniony był orzec na podstawie art. 204 ust. 1 lit. a WKC o powstaniu długu celnego w związku niewykonaniem jednego z obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru. Zgodnie z art. 52 WKC towary składowane czasowo mogą zostać poddane zabiegom, które mają na celu zachowanie ich w niezmienionym stanie, bez zmiany ich wyglądu lub parametrów technicznych. Przykładem takich czynności może być np. czyszczenie, usuwanie uszkodzeń składowanych towarów, a w przypadku składowania pojazdów konserwacja ich instalacji elektrycznej w celu zapobieżenia jej zwarcia. W niniejszej sprawie niesporne pozostaje, iż przyczyną zapalenia się dźwigu samochodowego było zwarcie jego instalacji elektrycznej. Skoro towar nie uległ zniszczeniu w całości, a przyczyną pożaru skutkującego jego niecałkowitym zniszczeniem było niewykonanie jednego z obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom przywozowym ( brak prawidłowej konserwacji instalacji elektrycznej), w ocenie Sądu, Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. nie naruszył rażąco prawa wydając orzeczenie na podstawie art. 204 ust. 1 lit a WKC., a nie jak żąda strona na podstawie art. 206 WKC. Zdaniem Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko prezentowane przez Dyrektora Izby Celnej w Ł., iż strona wnioskując o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej naczelnika urzędu celnego faktycznie domaga się ponownego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie powstania długu celnego. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji podatkowych ( art. 128 Ordynacji podatkowej) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postepowaniu zwykłym, dyrektor izby celnej, nie mógł ponownie rozpoznawać sprawy w przedmiocie określenia kwoty należności wynikającej z długu celnego. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten w wyroku z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 123/12 (v. System Informacji Prawnej Lex nr 1336160) stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy w jej całokształcie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, istotą którego jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 pkt. 1-8 O.p. Biorąc pod uwagę wyżej powołane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. D. S.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło