III SA/Łd 22/07
WyrokWSA w Łodzi2007-04-27
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Furmanek, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego, jeżeli strona podnosi argumenty dotyczące merytorycznej wadliwości tej decyzji, a nie wykazuje istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiającego za jej uchyleniem?Ratio decidendi
Organ celny nie może uchylić lub zmienić ostatecznej decyzji w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego, jeżeli strona podnosi argumenty dotyczące merytorycznej wadliwości tej decyzji, a nie wykazuje istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiającego za jej uchyleniem. Postępowanie w tym trybie nie jest konkurencyjne dla zwykłego postępowania odwoławczego i nie może służyć ponownej merytorycznej ocenie prawidłowości ostatecznej decyzji.Stan faktyczny
Spółka A wniosła o uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] dotyczącej klasyfikacji towarów i długu celnego, powołując się na błędy w klasyfikacji taryfowej i niezasadne naliczenie odsetek wyrównawczych. Organy celne odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że zarzuty spółki dotyczą merytorycznej wadliwości decyzji ostatecznej, a nie istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.
III SA/Łd 22/07
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], odmawiającą spółce A Sp. z o.o. w Ł. uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
Organy celne ustaliły następujący stan faktyczny.
W dniu 26 stycznia 1999 r. spółka A zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...] towary opisane jako "odżywki dla sportowców", "Multipower Creatina -Iminy" oraz "odżywki - mieszaniny witamin".
Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. zakwestionował klasyfikację towarów zgłoszonych na podstawie ww. zgłoszenia celnego i decyzją z dnia [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej l towarów, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Ponadto w stosunku do kwoty niedoboru należności celnych wymierzył odsetki wyrównawcze. Po wniesieniu przez stronę odwołania, Dyrektor Izby Celnej w Ł., postanowieniem z dnia [...], stwierdził jego niedopuszczalność.
Następne spółka A, pismem z dnia 19 maja 2003 r., wniosła w trybie art. 2651 §1 Kodeksu celnego o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł., decyzją z dnia [...], uchylił wskazaną decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. oraz uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego. W wyniku złożonego przez stronę odwołania, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu celnego l instancji i odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpatrzeniu skargi spółki A, wyrokiem z dnia 28 września 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 702/04, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł., po ponownym rozpatrzeniu wniosku spółki z dnia 19 maja 2003 r., wydał w dniu [...] decyzję odmawiającą uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wniosła o jej uchylenie, stawiając zarzuty naruszenia art. 2651 Kodeksu celnego oraz § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 86, poz. 544). Ponadto strona zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 121 § 1 i 2, art. 122 w związku z art. 187 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, naruszenie zasady postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, niewłaściwą ocenę interesu publicznego i interesu strony oraz niezastosowanie przepisu umożliwiającego zaniechanie naliczenia pobrania odsetek wyrównawczych.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, w ślad za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 września 2005 r., iż decyzja wydawana na podstawie art. 2651 §1 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. W trybie art. 2651 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych, jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też wydana została z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może podlegać ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego i stawałoby się konkurencyjne dla "zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji.
W ocenie organu II instancji powołane przez spółkę zarzuty w zakresie prawidłowości klasyfikowania sprowadzonych przez Spółkę towarów oraz zasadności wymiaru odsetek wyrównawczych od kwoty uzupełniającej długu celnego są zarzutami merytorycznymi w stosunku do decyzji ostatecznej. Tego rodzaju zarzuty nie mieszczą się w kategorii argumentów wskazujących istnienie ważnego interesu strony przemawiającego za uchyleniem przedmiotowej decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. W niniejszej sprawie organ celny l instancji stosując przepisy zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1036 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania j odsetek wyrównawczych oraz ich sposobu naliczania (Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.) przeprowadził klasyfikację towarów oraz orzekł o odsetkach wyrównawczych. Ponowne analizowanie klasyfikacji taryfowej oraz zasadności poboru odsetek wyrównawczych byłoby ponowną oceną prawidłowości decyzji ostatecznej, co prowadziłaby do naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do argumentacji stosowania przez organy celne niejednolitej klasyfikacji taryfowej organ II instancji wyjaśnił, że z punktu widzenia badania przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa.
Powołując się także na dotychczasowe orzecznictwo organ odwoławczy postawił tezę, iż tryb z art. 155 k.p.a. (którego odpowiednikiem jest art. 2651 Kodeku celnego) w sprawach podatkowych praktycznie nie ma zastosowania.
Odnosząc się z kolei do argumentów wskazujących na konieczność zważenia przez organy wpływu wyegzekwowania należności na kondycję przedsiębiorstwa, możliwość jego upadku, co oznaczałoby szkodę nie tylko dla właściciela ale również dla pracowników, a także budżetu państwa w pryzmacie ewentualnego ograniczenia jego wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc z opieki społecznej Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, iż , że spółka nie przedstawiła żadnych dowodów uprawdopodobniających możliwość wpływu wyegzekwowania odsetek wyrównawczych na sytuację finansową spółki. Strona w żaden sposób nie wykazała, iż zapłata ww. należności może spowodować zachwianie płynności finansowej spółki, czy też wpłynie na konieczność redukcji zatrudnienia. Tym samym argument ten, bez poparcia go dowodami, nie może być uznany za przekonywujący i wystarczający dla uznania, iż istnieją przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej.
Także w ocenie organu odwoławczego fakt prowadzenia kilkuset postępowań w sprawach zgłoszeń celnych dokonywanych przez spółkę A nie może być przesłanką do uchylenia przedmiotowej decyzji. Ilość prowadzonych przez organy celne postępowań wynika z wielkości działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę, w szczególności z dużej liczby zgłoszeń celnych.
Na decyzję ostateczną spółka A Sp. z o.o. w Ł. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzających ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] oraz decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła:
1/ rażące naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w związku z art. 187 ustawy - Ordynacja podatkowa, atakże art. 2561 ustawy – Kodeks celny, poprzez :
a) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności w zakresie ustalenia przesłanek warunkujących uchylenia w całości decyzji organu celnego z uwagi na interes publiczny lub ważny interes strony,
b) naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w sytuacji, gdy niedopuszczalne jest stosowanie niejednolitej klasyfikacji taryfowej w odniesieniu do identycznych produktów, albowiem narusza to interes publiczny z uwagi na utrzymywanie w obrocie prawnym różnych decyzji w odniesieniu do identycznego stanu faktycznego i prawnego, względem tego samego podmiotu,
c) naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych poprzez formułowanie wniosków co do niedopuszczalności ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, choć argumenty te zostały powołane jedynie dla uzasadnienia faktu naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy i stanowią uzasadnienie dla pozostawania w obrocie prawnym oczywiście wadliwych decyzji, co w oczywisty sposób narusza zasadę demokratycznego państwa prawa.
2/ naruszenie norm prawa materialnego, tj. § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, poprzez niezastosowanie tego przepisu w rozpatrywanej sprawie, pomimo istnienia przesłanek do odstąpienia od naliczania i pobierania odsetek wyrównawczych, co organy celne uczyniły w stosunku do Spółki w szeregu kolejnych późniejszych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
W dniach 12 i 17 kwietnia 2007 r. pełnomocnik Spółki A złożył pisma procesowe, będące uzupełnieniem skargi oraz ustosunkowaniem się do argumentacji organu przedstawionej w odpowiedzi na skargę. Strona podniosła, iż Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. odmawiając uchylenia decyzji z dnia [...] na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego oraz Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. wydali swe decyzje naruszając przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie przeprowadzili postępowania, które doprowadziłoby do zweryfikowania w sposób dostateczny argumentów strony skarżącej, wskazujących na istnienie w sprawie przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu strony warunkujących uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. Pełnomocnik Spółki podkreślił, iż decyzja ta jest bez wątpienia decyzją wadliwą, co wynika z ustalonego stanu faktycznego i prawnego, bez konieczności merytorycznego rozpatrywania sprawy. Naruszenie prawa przez organ celny, który wydał podlegającą uchyleniu na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego decyzję z dnia [...], polegało na tym, iż przy okazji klasyfikowania identycznych towarów w podobnych sprawach ustanawiano dla nich odmienne kody PCN Taryfy celnej i w konsekwencji różne stawki celne i podatkowe. Postępowanie takie, zdaniem strony, bez wątpienia narusza prawo, gdyż klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta oraz Ogólnym Regułom Interpretacji Nomenklatury Scalonej zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę; do każdego importowanego towaru przypisany jest więc odpowiedni kod taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną. Spółka wskazała, iż złamanie powyższych zasad przez Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. przy wydawaniu decyzji z dnia [...] wynika z ustalonego stanu faktycznego i prawnego potwierdzonego wyrokami WSA w Łodzi i decyzjami Dyrektora Izby Celnej w Ł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji muszą być rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dnia 28 września 2005 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 702/04. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl zaś art. 170 ww. ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W wyroku z dnia 28 września 2005 r. Sąd stwierdził, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], uchylająca w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] i odmawiająca uchylenia w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ celny bezzasadnie uznał, iż uchyleniu decyzji z dnia [...], zgodnie z wnioskiem strony, sprzeciwia się przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego, będący przepisem szczególnym. W wyroku Sąd wskazał, iż przepis art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie przewiduje żadnych ograniczeń czasowych dla zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, co oznacza, że decyzja taka może być zmieniona w każdym czasie. Zgodnie z zaleceniem Sądu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien był rozważyć, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie Spółka A zakreśliła we wniosku z dnia 19 maja 2003 r. oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Sąd zaznaczył jednocześnie, że badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej, gdyż postępowanie prowadzone w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie może prowadzić do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.
W ocenie Sądu rozpatrującego obecnie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], rozstrzygnięcie organu wydane zostało zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w powołanym wcześniej wyroku z dnia 28 września 2005 r. Rozpatrując ponownie sprawę wszczętą wnioskiem Spółki A z dnia 19 maja 2003 r. o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] o wymiarze kwoty uzupełniającej długu celnego oraz o odsetkach wyrównawczych, organ uznał, iż zachodzą podstawy do utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] o odmowie uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
Sąd podzielił pogląd organu II instancji, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego, uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
Zgodnie z art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.
Przepis ten, wprowadzony do Kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny (Dz.U. Nr 40, poz. 402), stanowi szczególną podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji organów celnych i jest zbliżony do art. 155 k.p.a. Przy dokonywaniu wykładni art. 2651 § 1 Kodeksu celnego można więc w znacznej mierze wykorzystać poglądy ukształtowane w orzecznictwie i doktrynie na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. dotyczące pojęcia praw nabytych, wymagań stawianych zgodzie strony na wzruszenie decyzji, jak i stanowisko, co do spełnienia wymagań zgodności z interesem publicznym i ważnym interesem strony (J. Borkowski - Komentarz do Kodeksu celnego – Lex Polonica).
Analizując treść zacytowanego wyżej przepisu wskazać należy, że jego zastosowanie uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek:
1/ dotyczy on wyłącznie decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo,
2/ strona, która nabyła prawo, sama złożyła wniosek o zmianę lub o uchylenie decyzji albo w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej strony złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę albo uchylenie decyzji,
3/ wzruszenie decyzji nie może być sprzeczne z przepisami szczególnymi,
4/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.
Właściwy do zmiany lub uchylenia decyzji jest organ celny, który ją wydał. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wskazanego przepisu następuje przez wydanie nowej decyzji, która podlega kontroli instancyjnej i sądowej.
Podkreślić należy, że w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych, jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla “zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96).
Decyzja wydawana na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową, co wynika z zawartego w treści przepisu sformułowania “może" i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji - art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawiera ocenę przesłanek, o których mowa w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Organ II instancji odniósł się bowiem w sposób wyczerpujący do argumentów podniesionych przez spółkę A we wniosku z dnia 19 maja 2003 r. oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji i uznał, że strona skarżąca nie wykazała, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, przemawiającego za uchyleniem w całości wskazanej wyżej decyzji ostatecznej. Sąd przychyla się w tym względzie do stanowiska organu.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie pozostałe przesłanki umożliwiające prowadzenie postępowania w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] jest decyzją ostateczną, gdyż postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Spółkę od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] i powyższe postanowienie nie zostało przez stronę zaskarżone. Po drugie - decyzję z dnia [...] można niewątpliwie ocenić jako decyzję, na mocy której skarżąca spółka nabyła prawo. “Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki na adresatów, w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron". (M. Masternak, M. Podatkowy 1999/4/26). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne (Wiesław Czyżowicz, “Prawo celne", Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2004 r.). Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona “nabyła prawo". Także wówczas, gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona nabyła prawo, bowiem decyzja ta określa czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na stronie ciążą (wyrok NSA z dnia 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96 - LEX Nr 53442). Uchyleniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] nie sprzeciwiają się również przepisy szczególne.
Wniosek o uchylenie w całości decyzji ostatecznej z dnia [...] Spółka A zawarła w swoim piśmie z dnia 19 maja 2003 r. Jako przesłanki uzasadniające uchylenie tej decyzji strona wskazała, iż dokonana przez organ w decyzji z dnia [...] taryfikacja różni się nie tylko od klasyfikacji dokonanej przez Spółkę, ale również od taryfikacji dokonanych przez organ celny w jego wcześniejszych i późniejszych decyzjach, co sprzeczne jest z zasadą, że dany towar klasyfikowany jest zawsze do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji Taryfy Celnej oraz prowadzi do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Dodatkowo Spółka podniosła we wniosku, iż brak było podstaw do naliczenia w decyzji z dnia [...] odsetek wyrównawczych, ponieważ Spółka aktywnie współpracowała z organem w trakcie postępowania celnego, dostarczając wszelkich niezbędnych dokumentów i wyjaśnień. Wymierzenie odsetek wyrównawczych Spółka uznała za niesłuszne i rażąco niesprawiedliwe oraz naruszające obowiązujące przepisy prawne, co powinno prowadzić do wniosku, iż za usunięciem decyzji z dnia [...] przemawia interes publiczny. Jako ważny interes strony, Spółka A podała, iż jeżeli decyzja z dnia [...] nie zostanie uchylona, a Spółka będzie zmuszona do zapłaty odsetek, spowoduje to zachwianie płynności finansowej i w konsekwencji doprowadzi do redukcji zatrudnienia w firmie. Spółka podniosła, iż jej działalność gospodarcza oprócz tego, że zapewnia zatrudnienie kilkudziesięciu osobom, uzasadnia między innymi sens istnienia w mieście organów celnych. Zdaniem strony, dotychczasowa postawa Spółki A w prowadzonej działalności gospodarczej oraz należyta staranność, dobra wiara i całkowite przekonanie w jej słuszność, pozwalają uznać, że za uchyleniem wymierzonych w decyzji odsetek wyrównawczych przemawia ważny i słuszny interes Spółki. W ocenie Spółki, zaskarżona decyzja narusza zawarte w art. 120, 121 § 1, 122 i 124 ustawy Ordynacja podatkowa zasady procesowe, co uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, wskazane przez Spółkę przesłanki, mające uzasadniać konieczność uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] zmierzają faktycznie do ponownej merytorycznej oceny prawidłowości wydania decyzji przez organ celny I instancji, czego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego organ robić nie może. Prowadziłoby to bowiem do obejścia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa. Przytoczone przez Spółkę argumenty nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, gdyż większość z nich dotyczy prawidłowości dokonania przez organ celny klasyfikacji taryfowej sprowadzonego towaru i niezasadnego wymierzenia odsetek wyrównawczych. Okoliczności te powinny zostać przywołane przez Spółkę w toku postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...], czego strona we właściwym czasie nie uczyniła. Obecnie, na etapie rozpatrywania istnienia przesłanek wymienionych w art. 265¹ Kodeksu celnego, rozstrzyganie argumentów przytoczonych przez Spółkę prowadziłoby do ponownej oceny prawidłowości klasyfikacji taryfowej sprowadzonych przez Spółkę towarów, do czego organ nie był uprawniony.
Odnosząc się do podnoszonego przez Spółkę argumentu, iż zapłata odsetek wyrównawczych, ustalonych w decyzji z dnia [...], może doprowadzić do utraty płynności finansowej firmy i co się z tym wiąże redukcji zatrudnienia, należy zauważyć, że strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła tej okoliczności. W decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] ustalono kwotę niedoboru należności celnych w wysokości 2 452,40 zł, a we wniosku o uchylenie w całości tej decyzji Spółka nie wykazała, iż zapłata tej kwoty oraz należnych odsetek wyrównawczych istotnie mogłaby wpłynąć na sytuację finansową firmy. Ponadto, słusznie organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż uchylenie się od obowiązku uiszczenia należności celnych nie może być utożsamiane z interesem strony, o którym mowa w art. 265¹ Kodeksu celnego. Obowiązek regulowania określonych należności na rzecz Skarbu Państwa jest warunkiem działalności podmiotu gospodarczego i nie może być rozpatrywany w kategoriach zysku lub straty.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w Ł. słusznie uznał w zaskarżonej decyzji, iż Spółka A nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub też ważnego interesu publicznego, który uzasadniałby uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ w toku postępowania art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w zw. z art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Okoliczności faktyczne sprawy, której przedmiotem było uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. były w zasadzie niesporne, a zadaniem organu było rozpatrzenie argumentów powołanych przez Spółkę we wniosku z dnia 19 maja 2003 r. w kontekście przesłanek wymienionych w art. 265¹ Kodeksu celnego. W zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco odniósł się do każdego z argumentów przytoczonych przez Spółkę we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie przekraczając przy tym granic swobodnego uznania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło