III SA/Łd 22/08
WyrokWSA w Łodzi2008-09-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego okres służby w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce", opierając się wyłącznie na dokumentach przedstawionych przez wnioskodawcę, jeśli dane te nie wynikają z posiadanych przez organ ewidencji lub rejestrów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego określony fakt, jeśli fakt ten nie wynika z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych. Dokumenty przedstawione przez stronę mogą być podstawą do wydania zaświadczenia tylko w ściśle określonych przypadkach, np. w odniesieniu do przymusowego zatrudnienia wymienionego w ustawie o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach żołnierzy zastępczej służby wojskowej. Ponadto, do wydania zaświadczenia niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę interesu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący Z.D. wnioskował o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego wcielenie do Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w latach 1954-1955. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak potwierdzenia tych faktów w posiadanych przez nie dokumentach oraz brak spełnienia przesłanek do wydania zaświadczenia na podstawie przepisów dotyczących żołnierzy zastępczej służby wojskowej. Skarżący podnosił, że jego legitymacja junaka i zdjęcia stanowią wystarczający dowód. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano radcy prawnemu S.K. kwotę 292,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i nakazano wypłacić ją z funduszu Skarbu Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z.D na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. oddala skargę 2. przyznaje radcy prawnemu S.K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego A. w Ł. przy B. 15A lok. 3.6, kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu S.K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. bg
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Z. D., utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wcielenia do Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w okresie od dnia 7 września 1954 roku do dnia 31 października 1955 roku.
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Z. D. wystąpił w dniu 5 września 2007 roku do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt wcielania go do Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" od dnia 7 września 1954 roku do dnia 31 października 1955 roku. W uzasadnieniu wniosku Z. D. wskazał, że do organizacji "Służba Polsce" został wcielony przez Komendę Powiatową "Służba Polsce" w Radomsku, na dowód czego otrzymał legitymację junaka Nr [...]. Przez 7 miesięcy pracował w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w B. i Kopalni Węgla Kamiennego "B" w B., co potwierdzają załączone go wniosku fotografie. Z B. został wraz z kampanią junaków przewieziony do pracy przymusowej w kamieniołomach w okolicach W.. Miejscem zakwaterowania była wieś S., G. w II Plutonie II Kampanii 26 Brygady Powszechnej Organizacji "Służba Polsce", co również potwierdzają załączone do wniosku fotografie. W konkluzji Z. D. podał, że ze służby został zwolniony w dniu 31 października 1955 roku, na co wskazuje zapis w legitymacji junaka, a za pracę nie otrzymywał wynagrodzenia.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] roku odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 218 § 1 w zw. z art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że z dokumentacji pozostającej w dyspozycji organu wynika, że Z. D. nie odbywał służby wojskowej w żadnej prawnie dopuszczonej formie. Nadto, jak wywodził organ Z. D. został zwolniony ze służby wojskowej ze względu na stan zdrowia, co potwierdza orzeczenie Powiatowej Komisji Poborowej w R. z dnia 18 maja 1959 roku, kiedy to został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 września 1994 roku o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2001 roku Nr 60, poz. 622 ze zm.), świadczenia pieniężne przysługują żołnierzom z poboru w 1949 roku, którzy byli wcieleni do ponadkontyngentowych brygad "Służby Polsce" i przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla i kamieniołomach. Jednakże, jak ocenił organ, Z. D. nie spełnia tych kryteriów, gdyż powyższy fakt nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji będącej w posiadaniu organu I instancji. Załączona przez stronę kserokopia legitymacji wskazuje jedynie na to, że był on junakiem w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce". Tymczasem organ I instancji nie jest kompetentny do potwierdzenia faktu wcielenia do Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" jako junak, ani do oceny wiarygodności dołączonych do wniosku załączników. W toku prowadzonego postępowania organ wystąpił z wnioskiem do Archiwum Państwowego w Ł. w celu potwierdzenia pobytu Z. D. w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce". Tym niemniej Archiwum Państwowe w treści pisma z dnia 26 września 2007 roku wskazało, że nie odnaleziono nazwiska strony postępowania wśród dokumentów zgromadzonych w aktach Komendy Wojewódzkiej Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w Ł., jak i Komendy Powiatowej Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w R.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. D. wniósł o jego zmianę i wydanie zaświadczenia o odpowiedniej treści. Zdaniem strony fakt wcielenia do Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" potwierdza załączona przez niego kserokopia legitymacji junaka. Rzeczona legitymacja, w ocenie strony, potwierdza również okoliczność zakwalifikowania do ponadkontyngentowych brygad i przymusowe zatrudnienie w kopalniach.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, w tym zgromadzone dokumenty i wyjaśnił, że zgodnie z regulacją art. 218 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zasada ta doznaje jednak wyjątku, który wynika z regulacji § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 roku w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz. U Nr 136, poz. 707 ze zm.) w związku z art. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 roku o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2001 roku Nr 60, poz. 622 ze zm.), w stosunku do żołnierzy:
1. zastępczej służby wojskowej, którzy w latach 1949-1959 byli przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz w zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranowych,
2. z poboru w 1949 r., którzy byli wcieleni do ponadkontyngentowych brygad "Służby Polsce" i przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla i kamieniołomach,
3. przymusowo zatrudnianym w batalionach budowlanych w latach 1949-1959.
Zgodnie z przepisem § 1 w/w rozporządzenia, zaświadczenie wydaje się na wniosek danej osoby na podstawie ewidencji wojskowej, a w razie jej braku – na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę innych dowodów oraz przeprowadzonego w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu, załączona przez stronę kserokopia legitymacji junaka potwierdza pobyt w brygadzie "Służba Polsce" w okresie od 7 września 1954 roku do 31 października 1955 roku, zatem nie ma podstaw do zastosowania w sprawie przepisu § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia. Z. D., jak wskazał organ, nie spełnia również pozostałych warunków określonych w rozporządzeniu, gdyż Powszechna Organizacja "Służba Polsce", jako działająca na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1948 roku o powszechnym obowiązku przysposobienia wojskowego, wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego młodzieży oraz o organizacji spraw kultury fizycznej i sportu (Dz. U Nr 12, poz. 90 ze zm.), nie była formacją wojskową, ani nie podlegała Ministrowi Obrony Narodowej. W tej sytuacji okres pobytu w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" nie był okresem zastępczej służby wojskowej i nie był odnotowywany w książeczce wojskowej.
W skardze na powyższe postanowienie Z. D. wniósł o jego zmianę i zobowiązanie organów administracji do wydania zaświadczenia o żądanej treści, uwzględniając dokumenty złożone przez stronę.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Po myśli przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi):
1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że Z. D. wystąpił z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt wcielenia do Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w okresie od dnia 7 września 1954 roku do 31 października 1955 roku. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty, które jego zdaniem, miały stanowić potwierdzenie powyższej okoliczności, a mianowicie kserokopię legitymacji junaka oraz zdjęcia.
Właściwe organy do wydania zaświadczenia i tryb postępowania przed tymi organami określa ustawa z dnia 2 września 1994 roku o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (t. j. Dz. U. z 2001 roku Nr 60, poz. 622 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 roku w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz. U. Nr 136, poz. 707 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 wymienionego rozporządzenia zaświadczenia potwierdzające rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranu przez żołnierzy powołanych w okresie do dnia 31 grudnia 1959 roku do odbycia zastępczej służby wojskowej oraz przez żołnierzy z poboru 1949 roku wcielonych do ponadkontyngentowych brygad "Służba Polsce" i przymusowo zatrudnionych w kopalniach węgla i kamieniołomach, a także żołnierzy przymusowo zatrudnionych w batalionach budowlanych w latach 1949-1959, wydaje się na wniosek osoby ubiegającej się o to zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się na podstawie ewidencji wojskowej, a w razie jej braku – na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę innych dowodów oraz przeprowadzonego w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, przy czym organ prowadzący postępowanie zasięga opinii właściwego stowarzyszenia zrzeszającego byłych żołnierzy górników, a także w razie potrzeby Centralnego Archiwum Wojskowego, archiwów państwowych i innych instytucji (§ 1 ust. 2 w/w rozporządzenia). Zaświadczenie wydaje wojskowy komendant uzupełnień, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). W wypadku odmowy wydania zaświadczenia lub odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści albo niewydania zaświadczenia w terminie, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do szefa właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Zaświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru (§ 3 ust. 1 rozporządzenia).
Z treści art. 1 ust. 1 ustawy z 2 września 1994r. i § 1 ust. 1 rozporządzenia z 16 grudnia 1994r. wynika, że zaświadczenie ma potwierdzać rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranu przez:
1. żołnierzy powołanych w okresie do dnia 31 grudnia 1959 roku do odbycia zastępczej służby wojskowej, bądź
2. żołnierzy z poboru 1949 roku wcielonych do ponadkontyngentowych brygad "Służba Polsce" i przymusowo zatrudnionych w kopalniach węgla i kamieniołomach, bądź
3. żołnierzy przymusowo zatrudnionych w batalionach budowlanych w latach 1949 – 1959.
Do wydania przez organ zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści niezbędne było ustalenie, czy spełnione są przesłanki jednego z tych trzech stanów faktycznych, o których mowa w cytowanych przepisach. Tylko bowiem w razie ustalenia, iż skarżący wykonywał przymusowe zatrudnienie, o którym mowa w art.1 ust.1 ustawy z 2 września 1994r., możliwie jest wydanie zaświadczenia. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Z. D. nie wykonywał przymusowego zatrudnienia, o którym mowa w art. 1 ust.1 wymienionej ustawy. Nie odbywał bowiem służby wojskowej w żadnej prawnie dopuszczalnej formie. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w punkcie 2 cytowanego artykułu. Przepis ten dotyczy bowiem żołnierzy z poboru w 1949r. zaś skarżący nie odbywał w ogóle służby wojskowej. Skoro nie był on żołnierzem z poboru w 1949r. to nie została spełniona przesłanka wykonywania przymusowego zatrudnienia, o której mowa w art.1 ust.1 pkt.2 ustawy z 2 września 1994r. Organy administracji słusznie uznały, iż brak było podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego okres przymusowego zatrudnienia w rozumieniu art.1 ust.1 wymienionej ustawy.
Organy administracji trafnie również przyjęły, iż nie było podstaw do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, w oparciu o przepisy art.217 – 218 kpa.
Zgodnie z treścią art.217 § 1 i 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). W sytuacji gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przy czym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Analiza przepisu art.218 § 1 kpa wskazuje, iż w sytuacji gdy chodzi o potwierdzenie faktu organ administracji jest obowiązany wydać zaświadczenie gdy fakt ten wynika z ewidencji, rejestru lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Organ może natomiast odmówić wydania zaświadczenia gdy fakt nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, o których mowa w art.218 § 1 kpa. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art.218 § 2 kpa ma jedynie charakter pomocniczy zaś główną rolę pełnią dane ze zbioru pozostającego w dyspozycji organu. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2007 roku, II SA/Bk 487/07, Lex Nr 340475; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2004 roku, II SA 2708/02, Lex Nr 173959; wyrok NSA z dnia 9 maja 2002 roku, II SA 944/00, Lex Nr 83811; wyrok NSA z dnia 3 listopada 1999 roku, I SA 80/99, Lex Nr 48667 ).
Przyjęcie takiego poglądu oznacza, iż organ nie może wydać zaświadczenia potwierdzającego określony fakt, na podstawie dokumentów przedstawionych mu przez stronę w sytuacji gdy fakt ten nie znajduje potwierdzenia w dokumentach będących w dyspozycji organu. Wyjątek stanowi tutaj przepis § 1 ust.2 rozporządzenia z 16 grudnia 1994r., który dopuszcza wydanie zaświadczenia na podstawie dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę ale dotyczy to tylko zaświadczeń potwierdzających okres pracy przymusowej, wymienionej w art.1 ust.1 ustawy z 2 września 1994r. W przypadku skarżącego nie zachodzi jednak sytuacja, o której mowa w art.1 ust.1 wymienionej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie okres służby skarżącego w organizacji "Służba Polsce" winien wynikać z ewidencji, rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu organu. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego wśród dokumentów będących w zasobach Wojskowej Komendy Uzupełnień brak jest danych o pobycie skarżącego w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce". W toku prowadzonego postępowania organ I instancji wystąpił do Archiwum Państwowego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia i kserokopii karty ewidencyjnej Z. D. (pismo z dnia 18 września 2007 roku). W odpowiedzi Archiwum Państwowe w Ł. wyjaśniło, że nie posiada akt junaków zatrudnionych w Brygadach Powszechnej Organizacji "Służba Polsce". Nadto, wśród zasobów archiwalnych Komendy Wojewódzkiej Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w Ł. i Komendy Powiatowej Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w R., nie odnaleziono akt osobowych na nazwisko Z. D. (pismo z dnia 26 września 2007 roku). Prowadzi to do wniosku, iż w dyspozycji organu nie ma żadnych dokumentów świadczących o dobywaniu przez skarżącego służby w organizacji "Służba Polsce". Skoro nie ma żadnych takich dokumentów to organy administracji nie mogły wydać skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego jego służbę w tej organizacji.
Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż powinno mu zostać wydane zaświadczenie na podstawie tych dokumentów jakie przedłożył a mianowicie jego legitymacji służbowej z organizacji "Służba Polsce" oraz zdjęć z okresu służby w tej organizacji. Organ administracji nie może wydać zaświadczenia potwierdzającego określony fakt jedynie na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę w sytuacji gdy fakt ten nie wynika z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art.218 § 2 kpa pełni bowiem tylko rolę pomocniczą zaś główną rolę pełnią dane ze zbioru pozostającego w dyspozycji organu. Skoro organ nie dysponuje żadnymi dokumentami dotyczącymi służby skarżącego w organizacji "Służba Polsce" to nie może wydać zaświadczenia potwierdzającego tę służbę jedynie w oparciu o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę.
Dodać należy, iż Z. D. nie wykazał również interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia żądanej treści. Z przepisu art.217 § 2 pkt.2 kpa wynika, iż zaświadczenie wydaje się jeżeli wnioskodawca posiada interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonego faktu. Osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenie musi mieć w tym interes prawny, a jednocześnie winna wykazać istnienie tego interesu. Interes prawny w rozumieniu tego przepisu ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny. Tym samym, interes prawny w wydaniu zaświadczenia o treści żądanej, wymaga wskazania konkretnego przepisu prawnego dotyczącego wnioskodawcy, a nie innych osób, z którego wynikają dla niego określone prawa lub obowiązki (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2002 roku, III SA 2494/01, Lex nr 77543).
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Z. D. nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenie. W żadnym z pism składanych postępowaniu administracyjnym skarżący nie wyjaśnił w jakim celu potrzebne mu jest zaświadczenie żądanej treści. Nie wiadomo zatem dlaczego skarżący chce uzyskać zaświadczenie. Już sam fakt, iż Z. D. nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia uzasadniało odmowę jego wydania.
Reasumując sąd uznał, iż skarga Z. D. nie jest zasadna. Skarżący nie wykonywał pracy przymusowej, o której mowa w art.1 ust.1 ustawy z 2 września 1994r. a więc brak było podstaw do wydania zaświadczenia na podstawie wymienionej ustawy. Nie było również podstaw do wydania zaświadczenia w oparciu o przepis art.217 § 2 pkt.2 w związku z art.218 kpa gdyż organy administracji nie dysponowały danymi o służbie skarżącego w organizacji "Służba Polsce" a ponadto skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę Z. D.
O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z treścią § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
K.O.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło