III SA/Łd 221/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-04-12
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uiścił już wpis od skargi, może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie dotyczącym już poniesionych kosztów?Ratio decidendi
Prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, wywiera skutki prawne od daty złożenia wniosku i nie obejmuje kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. W związku z tym, skarżący, który uiścił już wpis od skargi, nie może uzyskać zwolnienia od tych już poniesionych kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie granicy nieruchomości. Po wezwaniu uiściła wpis od skargi w kwocie 200 zł. Następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę dochody i wydatki skarżącej.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej R. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł uiszczonych już kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie adwokata; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postepowania o ustalenie granicy nieruchomości postanawia 1) przyznać skarżącej R. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczonych już kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A.
III SA/Łd 221/16
Uzasadnienie
R. W. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] w przedmiocie umorzenia postepowania o ustalenie granicy nieruchomości. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi strona uiściła wymagany w sprawie wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych.
Następnie, w dniu 5 kwietnia 2016 r., skarżąca sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF).
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną w związku z koniecznością ponoszenia kosztów leczenia skarżącej i jej męża. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Jest właścicielką domu o powierzchni 90 m2 oraz mieszkania o powierzchni 34 m2. Na dochody gospodarstwa domowego skarżącej składają się świadczenia emerytalne skarżącej i jej męża w łącznej kwocie 2.424,69 zł. Skarżąca, zgodnie z oświadczeniem, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Wskazała ponadto szczegółowo na ponoszone bieżące wydatki, w tym koszty utrzymania domu i mieszkania, podatki od nieruchomości, energię elektryczna, gaz oraz leki, które to koszty wyliczyła na kwotę łączną ok. 1.859 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie, co stanowi przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając wniosek, referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Ze złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż dochody w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni zamykają się kwotą łączną 2.424,69 zł, co daje średniomiesięcznie na jednego członka gospodarstwa domowego ok. 1.200 zł. Po odliczeniu wykazanych przez skarżącą kosztów bieżących, w tym kosztów utrzymania domu i mieszkania, podatków od nieruchomości, energii elektrycznej, gazu, leków, które to koszty wyliczyła na kwotę łączną ok. 1.859 zł, w praktyce pozostaje jej ok. 566 zł. na jednego członka rodziny przypada zatem ok. 290 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, jak i przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Z uzyskiwanych dochodów ponosi natomiast koszty bieżącego utrzymania, zakupu leków itp.
Zauważyć jednakże w tym miejscu należy, że wpis od skargi w niniejszym postępowaniu został uiszczony w prawidłowej wysokości. Ponadto sam wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżąca złożyła w dniu 5 kwietnia 2016 r., to jest już po uiszczeniu wpisu od skargi. Istotne jest w tym względzie, że wniosek taki wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje zatem zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, niepubl.).
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło