III SA/Łd 222/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant: Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. O. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę. atSygn. akt: III SA/Łd 222/08 U Z A S A D N I E N I E Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] roku, po rozpoznaniu odwołania D. O., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. Nr [...] z dnia [...] roku o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Komendant Miejski Policji w Ł. mocą rozkazu personalnego z dnia [...] roku zawiesił starszego sierżanta D. O. – policjanta Ogniwa II Referatu Kontroli Ruchu Drogowego Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Ł. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia 14 grudnia 2007 roku do dnia 13 marca 2008 roku. Jednocześnie organ nadał powyższemu rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 39 ust. 1 i art. 6f oraz art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 roku Nr 43, poz. 277 ze zm.) w zw. z § 1 ust. 1 pkt 3 i § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 roku w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120, poz. 1029). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że D. O. został uprzednio zawieszony w czynnościach służbowych na mocy wcześniejszego rozkazu personalnego w związku z toczącym się postępowaniem karnym, które jednak zakończyło się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Prokuratura Okręgowa w Ł. postanowieniem z dnia 22 lutego 2005 roku (zmienionym następnie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2005 roku) przedstawiła D. O. zarzut, iż w okresie od jesieni 2001 roku do stycznia 2003 roku biorąc udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstwa, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmował korzyści majątkowe za zachowania stanowiące naruszenie przepisów prawa – to jest o przestępstwa określone w art. 258 § 1 kodeksu karnego oraz o czyn określony w art. 228 § 3 i 230 § 1 w zw. z art. 258 § 1 w zw. z art. 65 w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 12 kodeksu karnego. W toku prowadzonego postępowania przygotowawczego zastosowano wobec D. O. środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego, zakazu opuszczania kraju połączony z zakazem wydania paszportu oraz dozór Policji (postanowienie Prokuratora Okręgowego w Ł. z dnia 13 kwietnia 2005 roku). Śledztwo w tej sprawie jest nadal w toku. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że zachodzi konieczność zawieszenia D. O. w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten określa, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych jest obligatoryjne w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Bezsprzecznie, jak wskazał organ, przeciwko D. O. prowadzone jest postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia przestępstw oraz udziału w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw. Nadto, zdaniem organu, strona postępowania w związku z zarzucanymi mu czynami utraciła tzw. nieposzlakowaną opinię, o której stanowi art. 25 ustawy o Policji, zatem nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione. W odwołaniu o powyższej decyzji D. O. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego I instancji. Zdaniem strony organ naruszył literalne brzmienie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że zawieszenie w czynnościach służbowych może mieć miejsce w razie wszczęcia postępowania karnego. Wobec odwołującego się postępowanie karne wszczęto w roku 2005, kiedy to był on zawieszony w czynnościach służbowych w związku z inną sprawą, która zakończyła się wydaniem prawomocnego wyroku uniewinniającego. Zdaniem strony, w ówczesnym czasie, nic nie stało na przeszkodzie by zawiesić odwołującego się w czynnościach służbowych w związku z przyczynami wskazanymi w chwili obecnej. Nadto, w sprawie nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec upływu terminu, o którym stanowi art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. W konkluzji odwołujący się wskazał, że rażąca przewlekłość postępowania karnego, którego wynik trudno przewidzieć, nie może skutkować dla niego dodatkowymi, długoletnimi sankcjami o charakterze osobistym, życiowym i zawodowym. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem personalnym z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] roku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że niedopuszczalnym byłoby dwukrotne zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych na mocy art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Postanowienie o zawieszeniu w czynnościach służbowych, w chwili obecnej, zostało wydane z chwilą przywrócenia policjanta do służby po wcześniejszym zawieszeniu i wydaleniu ze służby. W czasie kiedy prowadzone było postępowanie przygotowawcze, odwołujący się nie był funkcjonariuszem Policji, zatem decyzja o jego zawieszeniu mogła być wydana dopiero po podjęciu przez niego służby. Postępowanie w przedmiotowej sprawie jest prowadzone w trybie administracyjnym w sprawie zawieszenia funkcjonariusza, nie jest zatem postępowaniem dyscyplinarnym, prowadzonym na podstawie art. 132 i nast. ustawy o Policji. W skardze na powyższy rozkaz personalny D. O. wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia II, jak i I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi D. O. podjął polemikę z poglądem, że zawieszenie w czynnościach służbowych we wcześniejszej dacie nie było możliwe. Wbrew stanowisku organu, skarżący uważa, że od momentu rozpoczęcia pracy w Policji do chwili obecnej w sensie formalnym jest nieprzerwanie policjantem. Zawieszenie policjanta w kilka lat po wszczęciu postępowania przez organy ścigania narusza art. 39 ustawy o Policji. Nadto, z chwilą przywrócenia do służby skarżący, na podstawie art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, winien otrzymać zawieszoną część wynagrodzenia z obligatoryjnymi podwyżkami, które winny mieć odzwierciedlenie w wysokości świadczenia wypłacanego w okresie kolejnego zawieszenia, bez względu na jego zasadność. Takie korekty do momentu wniesienia skargi nie zostały poczynione. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wyjaśniając, że decyzja o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych, w stanie faktycznym sprawy, nie jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Po myśli przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi): 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Badając legalność zaskarżonego aktu Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie kwestionowanego aktu. W stanie faktycznym sprawy materialno – prawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 roku Nr 43, poz. 277 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Decyzje z tym przedmiocie podejmuje przełożony, czyli Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych (art. 45 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji). Przy czym komendant powiatowy (miejski) Policji, jest kompetentny do zawieszania w czynnościach służbowych, w stosunku do policjanta na stanowisku służbowym komendanta komisariatu Policji oraz jego zastępcy, w jednostce organizacyjnej Policji bezpośrednio podległej, bądź w komendzie powiatowej (miejskiej) Policji lub pozostającego w jego dyspozycji ( § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 roku w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych, Dz. U. Nr 120, poz. 1029). Zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych następuje w formie rozkazu personalnego (§ 2 ust. 1 w/w rozporządzenia). Z treści cytowanego przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że organ ma obowiązek zawiesić policjanta w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w określonych sprawach. Wskazuje na to treść przepisu, który stanowi, że "policjanta zawiesza się w czynnościach". Sformułowanie tego przepisu jest jednoznaczne i nie nasuwa ono wątpliwości interpretacyjnych. Tym samym, ustawodawca nie pozostawił organom możliwości zawieszenia policjanta, uzależniając to zawieszenie od innych czynników niż wszczęcie postępowania karnego. W toku postępowania zmierzającego do zawieszenia policjanta organ ma zatem obowiązek ustalić czy doszło do wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż fakt postawienia skarżącemu zarzutów w postępowaniu karnym jest niewątpliwy. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez stronę i wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych. Wynika to bowiem z postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. z dnia 21 lutego 2005 roku, sygn. akt. [...], zmienionego następnie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2005 roku. Treść wymienionych postanowień wskazuje, że skarżącemu postanowiono zarzut brania udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnienie, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przestępstw przyjmowania korzyści majątkowych za zachowania stanowiące naruszenie przepisów prawa, polegające na wystawianiu pozytywnej oceny wyników egzaminu pomimo popełnienia przez osoby egzaminowane błędów, które przy stosowaniu standardowych kryteriów egzaminów skutkowałoby oceną negatywną, czyli o przestępstwo z art. 258 § 1 kodeksu karnego. Nadto skarżącemu zarzucono, że działając w zorganizowanej grupie przestępczej, przyjął od co najmniej pięciu osób korzyści majątkowe za powyższe zachowania, czyli postawiono mu zarzut popełnienia czynu określonego w art. 228 § 3 i art. 230 § 1 w zw. z art. 258 § 1 w zw. z art. 65 w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 12 kodeksu karnego. Jednocześnie, co nie jest kwestionowane przez stronę, postępowanie prowadzone przez organy ścigania w tej sprawie nie zostało jeszcze zakończone. Należy zaznaczyć, iż jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie [...] D. O. był zawieszony w czynnościach służbowych z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie [...]. Po raz pierwszy został zawieszony rozkazem Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. na okres 3 miesięcy zaś rozkazem z dnia [...] r. zawieszenie przedłużono do czasu zakończenia postępowania w sprawie [...]. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. w sprawie [...] z dnia [...] r. Zgodnie z treścią § 6 pkt.2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 lipca 2002r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz.U. nr 120 poz.1029) z dniem 7 grudnia 2007r. nastąpiło zatem wygaśnięcie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. W czasie trwania postępowania w sprawie [...] przeciwko skarżącemu wszczęte zostało nowe postępowanie karne – [...]. Oba postępowania toczyły się jednocześnie. W sytuacji kiedy w dacie wszczęcia postępowania w sprawie [...] D. O. był już zawieszony w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem w sprawie [...] to niedopuszczalne było ponowne zawieszenie go z powodu wszczęcia nowego postępowania ([...]). Celem instytucji zawieszenia funkcjonariusza policji w czynnościach służbowych jest odsunięcie policjanta od wykonywania obowiązków służbowych z powodu tego, iż przeciwko niemu toczy się postępowanie karne. Skoro policjant taki jest już zawieszony to nie można go ponownie zawieszać w tym samym czasie z powodu wszczęcia przeciwko niemu nowego postępowania. Niedopuszczalne jest ponowne zawieszanie funkcjonariusza policji, który jest już zawieszony. W sytuacji zatem gdy skarżący był już zawieszony w związku z postępowaniem w sprawie [...] to nie można było go ponownie zawieszać w tym samym czasie w związku z wszczęciem postępowania w sprawie [...]. Skoro jednak zawieszenie w czynnościach, w związku ze sprawą [...], wygasło z mocy prawa z dniem 7 grudnia 2007r. to organy administracji zobowiązane były zawiesić skarżącego w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie [...]. Organy administracji trafnie uznały, iż spełnione zostały przesłanki zawieszenia skarżącego, określone w art.39 ust.1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego podnosiła, że postępowanie karne w sprawie [...] zostało wszczęte w roku 2005, kiedy to skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych z racji zarzutów popełnienia innego przestępstwa( w spr. [...]). Zdaniem strony, organ wówczas powinien zawiesić go w czynnościach służbowych. Ustosunkowując się do tego zarzutu Sąd zgodził się z poglądem wyrażonym przez organ, iż skarżący nie mógł być dwukrotnie zawieszony w czynnościach służbowych. Skuteczne zawieszenie w czynnościach służbowych skutkuje tym, że policjant jest odsunięty od wykonywania czynności służbowych i ponowne jego zawieszenie, nawet w razie wystąpienia kolejnych przyczyn, jest bezprzedmiotowe. Tym samym w 2005r. organ nie miał możliwości zawieszenia skarżącego w czynnościach i mógł to uczynić dopiero z chwilą wygaśnięcia wcześniejszego zawieszenia co miało miejsce z dniem 7 grudnia 2007r. Nadto, strona wskazywała, że zawieszenie nie jest możliwe z uwagi na upływ terminu, o którym stanowi art. 135 ust. 5 ustawy o Policji. Przepis ten określa, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Ustosunkowując się do tego zarzutu należy wskazać, że cytowany przepis odnosi się do możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a nie zawieszenia w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Faktycznie może dojść do zbiegu obu postępowań w tym znaczeniu, że przewinienie dyscyplinarne może również wypełniać dyspozycję przepisów karnych i stanowić przestępstwo. Tym niemniej zawieszenie w czynnościach służbowych nie jest karą dyscyplinarną wymierzaną w postępowaniu dyscyplinarnym i nie mają do niej zastosowania terminy określone w art.135 ust.5 ustawy z 6 kwietnia 1990r W treści skargi strona ponadto podniosła, że organ naruszył przepis art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, gdyż z chwilą przywrócenia skarżącego do służby powinien on otrzymać zawieszoną część wynagrodzenia z obligatoryjnymi podwyżkami. Wymieniony przepis stanowi, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Zdaniem Sądu zarzut ten nie może być uwzględniony na obecnym etapie postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem kontrola legalności decyzji o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych, a nie kwestia wynagrodzenia. Reasumując Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Sąd oddalił skargę D. O. K.O.