III SA/Łd 224/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi R. C. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu T. S. oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej uiszczonej od udzielonego pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych 80/100) złotych i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi R. C. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 224/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 listopada 2008 r. nr PJR-I-5535/678B-4/2008, wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), Prezydent Miasta Ł. cofnął T. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Niniejszej decyzji nadał na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że T. S. został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne mające na celu stwierdzenie istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości. Ponadto organ wyjaśnił, że badania lekarskie, na które został skierowany muszą być przeprowadzone w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł., o czym strona została poinformowana, przedstawione zaś przez T. S.orzeczenie lekarskie nr [...] nie zostało wydane przez WOMP w Ł., a zatem spełniona została przesłanka, określona w art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy, do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Prezydent Miasta Ł.wskazał, odnosząc się do pisma strony z dnia 3 listopada 2008 roku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego. Od powyższej decyzji T. S. wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nadmierną kumulację negatywnych dla niego reperkusji. Podniósł, że z uwagi na jego ciężką sytuację życiową (nieuleczalna choroba żony) odmawia poddania się badaniom, na które został skierowany. Podał, że ze względu na kondycję psychiczną nie będzie mógł sprostać wymaganiom stawianym kierowcom. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, iż decyzjami Komendanta Miejskiego Policji w Ł.z dnia [...] r. T. S. został skierowany na badania lekarskie oraz na badania psychologiczne mające na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem silnikowym. Odbiór powyższych decyzji strona pokwitowała osobiście w dniu 25 lipca 2008 r. Zgodnie z pouczeniem termin do poddania się badaniu wynosił 30 dni od daty otrzymania skierowania. Pomimo upływu zakreślonego terminu strona nie poddała się powyższym badaniom. Przedstawiła natomiast kserokopię orzeczenia lekarskiego z dnia [...] nr [...] wystawionego przez uprawnionego lekarza do badań kierowców Niepublicznego Zakładu Opieki A, z treści którego wynika, iż po stronie T.S. brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym właściwy starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym między innymi w przypadku niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5, jak również w przypadku niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3. Przy czym decyzja, o której mowa w powyższym przepisie nie należy do decyzji uznaniowych. W związku z powyższym, w przypadku wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie, organ administracji publicznej jest zobowiązany do jej wydania. W ocenie Kolegium T. S. nie poddając się badaniom, na które został skierowany w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym spełnił przesłanki, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 4, co zobowiązywało właściwy organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Odnośnie przedstawionego przez stronę orzeczenia lekarskiego z dnia [...] Kolegium wskazało, że dla potrzeb prowadzonego postępowania administracyjnego pozostaje one bez wpływu. Nie zostało bowiem wydane przez właściwy organ, to jest przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. Natomiast co do kwestii naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a., organ odwoławczy podniósł, iż pismem z dnia 23 grudnia 2008 r. strona została wezwana do wypowiedzenia się, w zakreślonym terminie, co do zebranego materiału dowodowego i ewentualnego złożenia wniosku. W dniu 2 lutego 2009 r. T. S. zapoznał się z aktami sprawy, nie zgłaszając przy tym żadnych wniosków dowodowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący powtórzył okoliczności przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał ponadto, iż zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. dotyczył postępowania organu I instancji. Powyższe naruszenie w ocenie skarżącego powinno skutkować uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta Ł., a nie jego konwalidacją dokonaną przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z art. 140 ust.1 pkt 4 lit. b i lit. c powołanej ustawy, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 -5 oraz niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3. W myśl art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanej ustawy badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Stosownie do treści art. 123 powołanej ustawy - Prawo o ruchu drogowym minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając zróżnicowane wymagania zdrowotne oraz konieczność przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe warunki i tryb: a) kierowania na badania lekarskie i ich przeprowadzania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, b) wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, c) odwoływania się od orzeczeń lekarskich, d) uzyskiwania uprawnień przez lekarzy przeprowadzających badania lekarskie; 2) zakres badań lekarskich; 3) dodatkowe kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania lekarskie; 4) sposób postępowania z dokumentacją związaną z badaniami lekarskimi oraz wzory stosowanych dokumentów; 5) maksymalne stawki opłat za badania lekarskie. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Minister Zdrowia w dniu 7 stycznia 2004 r. wydał rozporządzenie w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15). Zgodnie z § 2 ust. 2 tego rozporządzenia, kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy, skierowanie na badanie lekarskie wydaje komendant powiatowy Policji w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym nastąpił wypadek drogowy, albo od dnia, w którym kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Kserokopię skierowania komendant powiatowy Policji przesyła do właściwego starosty. W myśl art. 125 powołanej ustawy minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, uwzględniając konieczność przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem oraz wpływ sprawności psychicznej i fizycznej na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia:1) szczegółowe warunki i tryb: a) kierowania osób na badania psychologiczne, b) odwoływania się od orzeczeń psychologicznych; 2) szczegółowy tryb uzyskiwania i cofania uprawnień w zakresie przeprowadzania badań psychologicznych i orzekania w zakresie zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych; 3) warunki, zakres i sposób przeprowadzania badań psychologicznych; 4) sposób postępowania z dokumentacją związaną z przeprowadzanymi badaniami psychologicznymi oraz wzory stosowanych dokumentów; 4a) wzór wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących pracownię psychologiczną oraz wzór zaświadczenia potwierdzającego wpis przedsiębiorcy do tego rejestru; 5) szczegółowe warunki, jakie musi spełniać pracownia psychologiczna; 6) maksymalne stawki opłat za badania psychologiczne. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących prace na stanowisku kierowcy (Dz.U. z 2005 r. Nr 69 poz. 622 ze zm.), wydanego na podstawie powyżej powołanego przepisu art. 125, osobie, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne, zwane dalej "badaniem", wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym kierowała w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol, albo od dnia, w którym przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Z przepisów powyższych jednoznacznie wynika, iż w przypadku, gdy kierujący pojazdem kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości i otrzymał od organu kontroli ruchu drogowego odpowiednie skierowania, ma obowiązek poddać się badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzonym przez wskazane w rozporządzeniu placówki medyczne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem. W przypadku zaś niepoddania się powyższym badaniom, w trybie określonym przepisami prawa, uprawniony organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. W niniejszej sprawie, ocenie Sądu podlegała decyzja o cofnięciu T.S.uprawnienia do kierowania pojazdem. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący kierował w dniu [...] r. w Ł. samochodem osobowym znajdując się w stanie nietrzeźwości. Powyższe potwierdzają skierowania na badanie lekarskie oraz na badanie psychologiczne wystawione przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł., a także postanowienie Prokuratury Rejonowej Ł. –Ś. z dnia [...] r. o zatrzymaniu T.S. prawa jazdy. Niesporne jest również, że skarżący nie poddał się żadnemu z tych badań lekarskich. Przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c Prawa o ruchu drogowym stanowi o trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5 oraz w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3, które dotyczą kierującego pojazdem skierowanego na badanie lekarskie i badanie psychologiczne przez organ kontroli ruchu drogowego, a szczegółowe warunki i tryb kierowania na te badania oraz ich przeprowadzania określiły rozporządzenia. A zatem cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym może nastąpić, gdy warunki te i tryb zostają zachowane. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skierowania na badania wydane zostały przez uprawniony przepisami prawa organ, czyli Komendanta Miejskiego Policji w Ł., oraz że skierowania te wydane zostały z zachowaniem terminu określonego w rozporządzeniach wykonawczych, a więc w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Wprawdzie skierowanie na badanie psychologiczne wydane zostało przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł.z datą [...] roku oraz w obu skierowaniach wskazano, że skarżący kierował w stanie nietrzeźwości rowerem zamiast samochodem, to powyższe omyłki pisarskie skarżący mógł kwestionować odwołując się od decyzji – skierowań do organu wyższej instancji. Punktem wyjścia dla postępowania o cofnięcie uprawnienia w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c ustawy – Prawo o ruchu drogowym było zatem ustalenie faktyczne, że skarżący nie poddał się badaniom lekarskim oraz badaniom psychologicznym, na które został skierowany ostatecznymi decyzjami i niewycofanymi z obrotu prawnego. Niepoddanie się zaś przez skarżącego badaniom upoważniało Prezydenta Miasta Ł. do decydowania o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a., Sąd stwierdził, iż niewątpliwie doszło do naruszenia tego przepisu. Jednakże naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i zostało usunięte w toku postępowania przed organem odwoławczym. W ocenie Sądu, na wynik sprawy nie mogła mieć również wpływu niewątpliwie ciężka sytuacja rodzinna skarżącego, związana z chorobą, a następnie ze śmiercią żony. Reasumując, Sąd stwierdził, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, a także naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił stanowisko organów administracji publicznej, iż w tym stanie faktycznym, skoro skarżący nie poddał się badaniom lekarskim oraz psychologicznym, spełnione zostały przesłanki do cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdem. W interesie społecznym leży bowiem, aby osoba kierująca pojazdem w stanie nietrzeźwości poddana została badaniom w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy. T.P.