III SA/Łd 225/25

Dnia 25 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, Protokolant, Starszy asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 lutego 2025 roku nr 49/05/2025/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z 11 lutego 2025 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: organ), po rozpatrzeniu sprawy o ustalenie obowiązku poniesienia przez J.L. (dalej: strona, skarżący) kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych: 1) ustalił obowiązek poniesienia przez stronę zarówno kosztów świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych udzielonych od 2 marca 2020 r. do 4 marca 2020 r. przez Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii [...] w Łodzi, jak i kosztów wystawionych 4 marca 2020 r. przez Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii [...] w Łodzi oraz 24 marca 2020 r., 15 maja 2020 r. przez Gminną Przychodnię Zdrowia - Przedsiębiorstwo Podmiotu Leczniczego recept podlegających refundacji, w łącznej kwocie 2998,22 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, 2) w przypadku nieterminowego wykonania obowiązku wymienionego w pkt. 1 decyzji poinformował, że naliczone zostaną odsetki ustawowe za opóźnienie, poczynając od dnia, w którym upłynął termin płatności tej należności. Niezapłacona kwota wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. Organ wszczął z urzędu postępowanie w trybie art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 146 ze zm., dalej: "u.ś.o.z. lub ustawa"). Strona korzystała w rozpatrywanych dniach ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w postaci leczenia szpitalnego (w wysokości 2966,25 zł), jak i na jej rzecz zostały wystawione recepty podlegające refundacji, stanowiące świadczenia gwarantowane (w łącznej wysokości 31,97 zł), czyli razem 2998,22 zł. Od 2 do 4 marca 2020 r. oraz 24 marca 2020 r., 15 maja 2020 r. strona nie posiadała własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, nie widniała w kartotekach emerytalno-rentowych ZUS, ani nie było prowadzonego postępowania w sprawie przyznania na jej rzecz emerytury czy renty, nie figurowała jako: osoba przebywająca na urlopie bezpłatnym, osoba pobierająca świadczenie z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, czy jako członek rodziny zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego przy ubezpieczeniu żony strony. Strona została zarejestrowana w urzędzie pracy 12 listopada 2019 r. jako osoba bezrobotna. 7 stycznia 2020 r. strona została wyłączona z rejestru osób bezrobotnych na mocy decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Decyzją z 11 lutego 2025 r. organ ustalił obowiązek poniesienia przez stronę kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania strona nie zakwestionowała przedmiotowych świadczeń, w tym refundowanych recept, udzielonych jej na koszt funduszu, a wskazanych w treści powyższej decyzji. Ubiegając się o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej wskazanych w sentencji decyzji z 11 lutego 2025 r., strona podpisała oświadczenia, które zasugerowały świadczeniodawcom, że mogła być osobą ubezpieczoną, co jednak nie miało miejsca. Strona podpisała 2 marca 2020 r., 24 marca 2020 r., 15 maja 2020 r. dokumenty w postaci "oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej". Strona, korzystając ze świadczeń opieki zdrowotnej, w tym refundowanych recept, w rozpatrywanych dniach objętych prowadzonym postępowaniem była poinformowana przez świadczeniodawców, iż figuruje w systemie komputerowym e-WUŚ jako osoba nieubezpieczona. Mimo tego strona podpisała oświadczenia, że jest uprawniona do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym refundowanych recept. Zdaniem organu strona nie dochowała należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej, co do posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w dniach udzielonych świadczeń. W toku postępowania strona złożyła pismo, w którym poinformowała, że podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu w rozpatrywanych dniach z uwagi na rejestrację w urzędzie pracy od 12 listopada 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. Odnosząc się do ww. pisma, organ wyjaśnił, że strona zawnioskowała do Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ o weryfikację statusu ubezpieczenia zdrowotnego. W powołanej korespondencji strona wskazała, że od 2017 r. jest ubezpieczona jako członek rodziny u żony, która pracuje w ZUS w Łodzi. Strona poinformowała także, że nie ma możliwości przedłożenia druku ZUS ZCNA na tą okoliczność z uwagi na urlop żony. Organ pismem z 11 lutego 2022 r. poinformował stronę, że jego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jako członka rodziny wygasło 11 października 2017 r., z uwagi na uzyskanie własnego, niezależnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie w ww. piśmie wskazano datę wyrejestrowania strony z urzędu pracy, tj. 30 czerwca 2020 r., co stanowić miało oczywistą omyłkę pisarską, a prawidłową datą utraty statusu osoby bezrobotnej przez stronę jest 6 stycznia 2020 r. Odnosząc się do treści pisma Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ z 11 lutego 2022 r., organ wskazał, że nie mogło ono wpłynąć na przekonanie strony, iż w dniach udzielonych na jej rzecz przedmiotowych świadczeń, w tym refundowanych recept, tj. 2-4 marca 2020 r., 24 marca 2020 r., 15 maja 2020 r., posiadała ona ubezpieczenie zdrowotne bądź prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, gdyż pismo, o którym mowa powyżej, zostało wysłane dwa lata po udzielonych świadczeniach. W konsekwencji strona w rozpatrywanych dniach objętych postępowaniem, zdaniem organu, nie mogła na podstawie pisma z 11 lutego 2022 r. działać w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego 2-4 marca 2020 r., 24 marca 2020 r., 15 maja 2020 r. Nawet gdyby przyjąć, iż strona była przekonana o posiadaniu ubezpieczenia zdrowotnego, to w ocenie organu przekonanie to nie było usprawiedliwione. Dodatkowo organ wskazał, że dane zawarte w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych nie potwierdzają zgłoszenia strony do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacenia składki z tytułu ww. umowy. W ocenie organu z powyższego wynika, że 2-4 marca 2020 r., 24 marca 2020 r., 15 maja 2020 r., tj. w dniach objętych prowadzonym postępowaniem, strona nie była osobą ubezpieczoną i nie posiadała tytułu do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym refundowanych recept. Tym samym nie miała statusu osoby ubezpieczonej ani osoby uprawnionej w rozumieniu przepisów u.ś.o.z. Jednakże zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 50 ust. 18a u.ś.o.z. w ciągu 30 dni od dnia odebrania zawiadomienia o wszczęciu postępowania, strona mogła dokonać tzw. wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Strona z tej możliwości nie skorzystała. Skargę do sądu wniosła strona, zaskarżając powyższą decyzję z 11 lutego 2025 r. W treści skargi skarżący wyjaśnił, iż był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny ubezpieczonej żony, począwszy od 17 lipca 2019 r., jednak z powodu rejestracji w urzędzie pracy od 12 listopada 2019 r. skarżący został automatycznie (przez system) wykreślony z ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny ubezpieczonej. Ponieważ skarżący był przekonany, iż cały czas podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członek rodziny ubezpieczonej (gdyż żona nigdy nie pozbawiła skarżącego tego statusu), a jednocześnie system e-WUŚ wielokrotnie nie rozpoznawał skarżącego jako osoby ubezpieczonej, to w 2022 r. złożył wniosek w sprawie weryfikacji jego statusu ubezpieczenia. Skarżący nadmienił, iż wielokrotnie był informowany w placówkach opieki zdrowotnej, iż system e-WUŚ często nie działa prawidłowo i nie rozpoznaje osób ubezpieczonych. Po przeprowadzeniu przez NFZ postępowania wyjaśniającego, dotyczącego danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, pismem z 11 lutego 2022 r. skarżący otrzymał odpowiedź wskazującą okresy, w których był ubezpieczony w NFZ, oraz takie, w których tym ubezpieczeniem nie był objęty. W ww. piśmie z NFZ wśród okresów, w których skarżący podlegał ubezpieczeniu, był wskazany między innymi okres rejestracji w urzędzie pracy od 12 listopada 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. W oparciu o pismo organu została dokonana korekta okresów podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu w taki sposób, że został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny ubezpieczonej, począwszy od 1 lipca 2020 r. W oparciu o błędny wpis dotyczący ubezpieczenia w urzędzie pracy od 12 listopada 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. w piśmie z 11 lutego 2022 r. został błędnie sprostowany okres podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu jako członek rodziny. Wyżej wskazany błąd, który w decyzji organ nazywa omyłką pisarską, mógł spowodować dotkliwe skutki finansowe oraz konieczność poniesienia przez skarżącego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w kwocie 2998,22 zł. W odpowiedzi na decyzję z 11 lutego 2025 r. została dokonana korekta okresu podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu począwszy od 7 stycznia 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 11 lutego 2025 r. ustalająca obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd uznał, że zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest obowiązek poniesienia przez skarżącego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 2966,25 zł udzielonych mu w dniach 2-4 marca 2020 r. w formie leczenia szpitalnego oraz refundowanych recept w wysokości 31,97 zł. Łączna wysokość kosztów została ustalona na kwotę 2998,22 zł. W tym miejscu należy wskazać, że powyższe okoliczności nie są sporne, w tym sensie, iż skarżący nie kwestionuje okresu korzystania ze wskazanych w decyzji świadczeń, w tym refundowanych recept. Nie podważa również tego, że z dniem 7 stycznia 2020 r. utracił status osoby bezrobotnej na mocy decyzi z 4 lutego 2020 r. Osią sporu jest natomiast kwestia tego, czy korzystając ze wskazanych zaskarżoną decyzją świadczeń, skarżący mógł działać w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 50 ust. 16 ustawy, w przypadku, gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku m.in. złożenia przez beneficjenta oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6, - osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia. Z kolei art. 50 ust. 18 ustawy koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych pomimo braku prawa do świadczeń (w przypadkach określonych w ust. 16), które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się kodeks postępowania administracyjnego, a od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W myśl natomiast art. 50 ust. 17 ustawy obowiązku, o którym była mowa powyżej, nie stosuje się do osoby, która w chwili złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Ustawodawca naturalnie nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń". Z tego powodu każdy przypadek należy analizować i oceniać indywidualnie. Mając na uwadze opisane wcześniej okoliczności stanu faktycznego sprawy, w ocenie organu administracji, w dniach udzielenia świadczeń skarżącemu nie przysługiwało ubezpieczenie zdrowotne, co miało wynikać m.in. z analizy danych z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych (CWU). Jednocześnie skarżący nie mógł działać w przekonaniu, że je posiada. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że nie miał świadomości braku ubezpieczenia, ponieważ był przekonany o tym, iż jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, tj. żony, i żona nigdy nie pozbawiła go tego statusu, nadto wielokrotnie był informowany w placówkach udzielających mu świadczeń zdrowotnych o wadliwym działaniu systemu EWUŚ polegającego na nierozpoznawaniu osób ubezpieczonych. Skarżący podniósł również, że w związku z powziętymi wątpliwościami co do jego statusu zwrócił się do NFZ o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i w odpowiedzi otrzymał pismo z 11 lutego 2022 r. informujące go o okresach, w których był ubezpieczony, z którego wynikało, że podlegał ubezpieczeniu w okresie 12 listopada 2019 r. – 30 czerwca 2020 r., a więc obejmującym czas, w którym udzielono mu spornych świadczeń. Na tej podstawie dokonana została też korekta okresów podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członka rodziny ubezpieczonej, tj. żony, od 1 lipca 2020 r. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, a także stanowiska zawartego w odpowiedzi organu na wniesioną skargę, kwestia wagi wspomnianego pisma NFZ z 11 lutego 2022 r. miała kluczowe znaczenie dla oceny organu odnośnie do tego, czy skarżący faktycznie mógł pozostawać w błędnym przekonaniu, że posiadał prawo do spornych świadczeń opieki zdrowotnej czy też nie. Zdaniem Prezesa NFZ pismo to nie mogło utwierdzać skarżącego w takim przekonaniu, ponieważ miało zawierać oczywistą omyłkę polegającą na wskazaniu, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej w dniu 30 czerwca 2020 r., podczas gdy prawidłową datą tego zdarzenia był 6 stycznia 2020 r. Jednocześnie organ podważał możliwość wywodzenia takiego przekonania skarżącego z uwagi na to, że przedmiotowe pismo zostało wysłane do niego dwa lata po udzielonych świadczeniach. Organ wspiera nadto swoje stanowisko tym, że wsteczne zgłoszenie do ubezpieczenia jako członka rodziny osoby ubezpieczonej nie mogło odnieść w niniejszej sprawie skutku, bowiem nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 50 ust. 18a ustawy, tj. 30 dni od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji. Zawiadomienie takie zostało zaś doręczone skarżącemu 14 sierpnia 2024 r., a zgłoszenie do ubezpieczenia nastąpiło w dniu 4 marca 2025 r., tj. już po doręczeniu zaskarżonej decyzji. Na pierwszy rzut oka stanowisko organu mogłoby wydawać się prawidłowe, jednak głębsza analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożone podczas rozprawy w dniu 25 czerwca 2025 r. przed tut. sądem rzucają na sprawę nowe światło i pozwalają uznać, że skarżący działał w błędnym przekonaniu co do tego, że w określonym przez organ w decyzji okresie posiadał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W pierwszej kolejności skarżący w toku całej sprawy twierdził, że był ubezpieczony jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, tj. żony, pracowniczki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która jednocześnie reprezentowała go podczas rozprawy przed WSA w Łodzi w dniu 25 czerwca 2025 r. Żona skarżącego oświadczyła, że wielokrotnie w swoim zakładzie pracy (ZUS) podejmowała działania, żeby zweryfikować kwestię objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym męża i w wewnętrznym systemie ewidencyjnym ZUS (tzw. pracowniczym) skarżący figurował jako zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego właśnie jako członek rodziny osoby ubezpieczonej (żony – pracowniczki ZUS). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie okoliczność ta nie stoi w sprzeczności z twierdzeniem organu, że skarżący faktycznie nie był jednak objęty tym ubezpieczeniem, wszak system ewidencyjny pracodawcy (ZUS) i system NFZ – Centralny Wykaz Ubezpieczonych to odrębne narzędzia informatyczne. Po pierwsze jednak, trudno odmówić pełnomocniczce strony skarżącej prawa do tego, by miała wątpić w zapisy systemu informatycznego własnego pracodawcy, który jednocześnie jest instytucją publiczną odpowiedzialną za gromadzenie składek z tytułu ubezpieczeń społecznych, w tym przekazywanie składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego jako płatnik do NFZ. Po drugie, co ważniejsze, zdaniem sądu, skarżący do końca toczącego się postępowania przed Prezesem NFZ, tj. wydania decyzji ustalającej obowiązek zapłaty za otrzymane świadczenia zdrowotne miał prawo trwać w przekonaniu o dysponowaniu stosownym ubezpieczeniem, poniekąd ze względu na opieszałość organu w zakresie dochodzenia spornej należności. Trzeba bowiem zauważyć, że zanim wobec skarżącego wszczęto postępowanie administracyjne, o czym zawiadomiono go pismem z 8 sierpnia 2024 r., doręczonym 14 sierpnia 2025 r., wobec podjętych we własnym zakresie wątpliwości (m.in. wskutek zgłoszeń systemu EWUŚ podczas wizyt w placówkach opieki zdrowotnej), skarżący samodzielnie wystąpił do NFZ z prośbą o weryfikację swojego statusu jako osoby ubezpieczonej. Dowodem tego jest pismo (e-mail) ze stosowną prośbą z 27 grudnia 2021 r. To w odpowiedzi na to pismo skarżący otrzymał odpowiedź organu zawartą w piśmie z 11 lutego 2022 r.. Faktem jest, że skarżący nie zastosował się do prośby NFZ zawartej w piśmie zwrotnym z 28 grudnia 2021 r. o uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie dokumentu (np. druk ZUS ZCNA) lub jakiegokolwiek innego wskazującego datę zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia, ale nie przeszkodziło to NFZ na sformułowaniu odpowiedzi, zawartej w ww. piśmie z 11 lutego 2022 r. (a więc wciąż przed wszczęciem postępowania administracyjnego), informującej skarżącego m.in. o tym, że od 12 listopada 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. podlegał rejestracji w Urzędzie Pracy, oraz że w dniu 30 czerwca 2020 r. utracił on status osoby ubezpieczonej (nie bezrobotnej!), posiadając jeszcze trzydziestodniowy okres prawa do bezpłatnych świadczeń. Organ poinformował nadto, że w sytuacji skarżącego, w celu ponownego uzyskania statusu członka rodziny osoby ubezpieczonej, konieczne jest jego ponowne zgłoszenie przez małżonkę do ubezpieczenia z datą bieżącą do 7 dni wstecz. Organ nie dołączył do akt sprawy dowodu doręczenia ww. pisma z 11 lutego 2022 r., przy czym trudno ustalić nie tylko tę datę, ale także faktyczną datę powstania tego pisma, wszak na widniejącej w aktach sprawy jego kopii widnieje dopisek "Po rozmowie w dniu 11 marca 2022 r. z Panią S.Ł. ustalono taki sposób postępowania", co może sugerować, że przedmiotowe pismo nie powstało w lutym, lecz właśnie w marcu 2022 r. Ważne jednak, aby zauważyć, że wobec takiej treści pisma skarżący i jego żona podjęli jak najbardziej prawidłowe działanie, bowiem jak wynika choćby z widniejącego w aktach sprawy wydruku z 18 marca 2025 r. z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, w dniu 11 kwietnia 2022 r. dokonano wstecznego zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia z dniem 1 lipca 2022 r., a więc z dniem, w którym zgodnie z przedmiotowym pismem, skarżący miał utracić status osoby ubezpieczonej. W tej sytuacji skarżący miał zatem pełne prawo domniemywać, że skoro nie toczy się ówcześnie wobec niego żadne postępowanie administracyjne, a jednocześnie zastosował się do wskazań zawartych w skierowanej do niego korespondencji urzędowej, to jego sytuacja jako ubezpieczonego jest uregulowana w należyty sposób. Miał zatem także prawo pozostawać w przeświadczeniu, że gdy trafił do szpitala i korzystał z refundowanych recept, to ze świadczeń tych korzysta jako osoba posiadająca stosowne ubezpieczenie. Nie dziwi zatem, zdaniem sądu, że gdy skarżący dopiero 14 sierpnia 2024 r. otrzymał od Prezesa NFZ zawiadomienie o wszczęciu postępowania, to nie dokonał wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia, lecz przesłał do organu pismo wyjaśniające z 16 sierpnia 2024 r., że zgodnie z wcześniejszą korespondencją, pochodzącą od tegoż samego organu, we wskazanym w zawiadomieniu okresie podlegał ubezpieczeniu. Zrozumiałe jest przecież, że działając w zaufaniu do tego, co Prezes NFZ sam wcześniej twierdził, skarżący nie dostrzegał konieczności dokonania takiego zgłoszenia, bo przecież miał być w danym czasie osobą ubezpieczoną. Wypada zauważyć, że o stanowisku organu, iż pismo z 11 lutego 2022 r. zawierało "oczywistą omyłkę pisarską", skarżący dowiedział się dopiero z treści zaskarżonej decyzji. Takie działanie należy ocenić jako rażąco naruszające art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażoną w nim zasadę działania organów administracji w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Nawet jeśli bowiem przyjąć, że z samego faktu otrzymania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej skarżący powinien był powziąć świadomość wynikających z tego konsekwencji w zakresie utraty prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, to jednak nie można tracić z pola widzenia, że zanim organ wszczął postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, to prowadził ze skarżącym korespondencję, w której zawarł przekaz całkowicie sprzeczny od tego zamanifestowanego w zaskarżonej decyzji. Trudno zaś oczekiwać od skarżącego, jako osoby niemającej wiedzy i wykształcenia prawniczego, aby nie chciała działać w zaufaniu do organu, zwłaszcza wyspecjalizowanego, do którego zwróciła się o wyjaśnienie własnego statusu prawnego. Idąc dalej, zgłoszenie do ubezpieczenia potwierdzone pismem ZUS z 5 marca 2025 r., informującym o zgłoszeniu skarżącego przez żonę A.L. do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny z datą od 7 stycznia 2020 r. jest jedynie dowodem tego, że dopiero po otrzymaniu zaskarżonej decyzji (tj. w dniu 20 lutego 2025 r.) i zapoznaniu się z nią skarżący wraz z żoną zrozumieli istotę sytuację, w jakiej się znaleźli i co więcej niemal natychmiast podjęli kroki, aby uregulować status skarżącego. Wcześniej zaś, tak naprawdę przez bierność organu, a następnie błędnie przekazane przezeń informacje, działali w uzasadnionym przekonaniu, że skarżący posiadał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie wskazanym zaskarżoną decyzją. W świetle przedstawionych wyżej rozważań nie do zaakceptowania jest zatem stanowisko, że organ nie znalazł podstaw do przyjęcia, iż skarżący działał w błędnym uzasadnionym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, w rozumieniu art. 50 ust. 17 ustawy. Wbrew bowiem stanowisku organu, że w tej sprawie mamy do czynienia ze swoistym zaniedbaniem, bo skarżący powinien znać konsekwencje otrzymania decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej od chwili jej doręczenia, okoliczności niniejszej sprawy zostały zinterpretowane błędnie – w dodatku na niekorzyść strony, mimo że to sam organ przyczynił się do powstania stanu niepewności prawnej co statusu skarżącego. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarżący mógł mieć usprawiedliwione przekonanie o posiadaniu prawa do świadczeń zdrowotnych. Organ wprawdzie wskazał na fakty związane z utratą przez skarżącego statusu bezrobotnego, które mogłyby prowadzić do akceptacji stanowiska przedstawionego przez organ w zaskarżonej decyzji, gdyby jednocześnie nie wypaczył znaczenia korespondencji prowadzonej ze skarżącym oraz adekwatnych do niej jego zachowań, świadczących o działaniu skarżącego w zaufaniu do organu, w tym przekonaniu o prawidłowości twierdzeń kierowanych przez organ do skarżącego. W rezultacie tego wpływ tej korespondencji na wynik sprawy został zdezawuowany przez organ, dlatego zdaniem sądu ocena tego elementu stanu faktycznego ma cechy dowolności i została oparta na nieobiektywnych przesłankach, co niewątpliwie narusza zarówno art. 7, jak również art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując stwierdzić należy, że powyższe przyczyny stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem organ prowadzący postępowanie dopuścił się naruszenia wskazanych wcześniej przepisów prawa procesowego w stopniu mającym znaczenie dla sprawy. Konsekwencją naruszenia przepisów postępowania było także uchybienie przepisom prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 17 ust. 17 ustawy, ponieważ w rezultacie nienależytej oceny stanu faktycznego sprawy organ zaniechał zastosowanie tego przepisu. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku. W szczególności organ, o ile nie wykaże innych niż poddane analizie w toku niniejszej sprawy okoliczności przemawiających za brakiem podstaw do działania skarżącego w warunkach usprawiedliwionego przekonania o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, przyjmie, że skarżący w takim przekonaniu pozostawał i adekwatnie do tego wyda odpowiadające prawu rozstrzygnięcie, które następnie należycie uzasadni. Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w sentencji. dcz.