III SA/Łd 227/11
WyrokWSA w Łodzi2011-08-05
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych może zostać utrzymana w mocy, jeśli projekt nie zawiera szczegółowych badań laboratoryjnych, nie uwzględnia pompowania zespołowego z istniejącymi ujęciami oraz brakuje w nim właściwej mapy sytuacyjno-wysokościowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły projekt prac geologicznych, który wymagał uzupełnienia. Projekt nie spełniał wymogów formalnych i merytorycznych określonych w przepisach prawa, w szczególności w zakresie szczegółowości badań laboratoryjnych, uwzględnienia pompowania zespołowego z istniejącymi ujęciami oraz załączenia właściwej mapy sytuacyjno-wysokościowej. Brak wymaganych elementów uniemożliwiał zatwierdzenie projektu.Stan faktyczny
J. O. złożył wniosek o zatwierdzenie projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych. Starosta odmówił zatwierdzenia z powodu nieuzupełnienia wniosku w zakresie mapy sytuacyjno-wysokościowej, zakresu badań laboratoryjnych oraz sposobu udokumentowania ujęcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na brak zgodności projektu z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska. J. O. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i nieprawidłową ocenę projektu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2011 roku sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa.; art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.); § 2 ust. 2 pkt 4 lit. h, j, ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektowanych prac geologicznych (Dz.U. z 2001 r. Nr 153 poz. 1777), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] odmawiającą J. O. zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych lub trzeciorzędowych (neogeńskich), ujęcia projektowanego w [...].
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] r. J. O. złożył w Starostwie Powiatowym w S. wniosek o zatwierdzenie "Projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych lub trzeciorzędowych (neogeńskich)", ujęcia projektowanego w miejscowości [...]
W dniu [...] r. Starosta S.zwrócił się do J. O. o uzupełnienie złożonego wniosku poprzez: 1) złożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej, z zaznaczoną na niej lokalizacją obszaru i miejsca projektowanych prac geologicznych; 2) wskazania zakresu prac laboratoryjnych zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 4 lit. j rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektowanych prac geologicznych; 3) uszczegółowienie sposobu udokumentowania projektowanego ujęcia wody poprzez uwzględnienie otworu należącego do M. W. w części dotyczącej opróbowania wiercenia; 4) uzupełnienie projektu w części dotyczącej pompowania pomiarowego o pompowanie zespołowe z uwzględnieniem otworu nr 3.
W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] r. J. O. złożył w Starostwie Powiatowym w S. 4 egzemplarze oryginałów mapy z ewidencji gruntów w skali 1:5000. Odnosząc się natomiast do pozostałych uwag Starosty S.wyjaśnił, że: 1) nazwy związków określonych w analizie fizyko-chemicznej zostały podane na stronie 12 złożonego projektu; 2) pompowanie pomiarowe będzie prowadzone według zasady – I stopień dynamiczny 1/3 maksymalnej osiągniętej wydajności podczas pompowania oczyszczającego, II stopień dynamiczny 2/3 maksymalnej osiągniętej wydajności podczas pompowania oczyszczającego, III stopień maksymalna wydajność; 3) na etapie projektu prac geologicznych trudno jednoznacznie wypowiedzieć się, czy projektowany otwór znajdzie się w jakimkolwiek obszarze zasobowym, ponieważ może być np. negatem lub odwiercony zostanie za dwa lata i sytuacja w okolicy będzie przedstawiała się zupełnie inaczej, obecnie obowiązujące przepisy nie zakazują budowy ujęć wód podziemnych w istniejącym obszarze zasobowym; 4) złożony projekt zakłada obserwację źródła wody w studniach istniejących na dzień jego złożenia w pobliżu projektowanego otworu, nie przewiduje pompowań zespołowych, gdyż okoliczne studnie stanowią pojedyncze ujęcia i nie ma potrzeby traktować ich jako ujęcia wielootworowe, ponieważ do określenia parametrów hydrogeologicznych w rejonie okolicznych ujęć wystarczy prowadzenie pomiarów położenia zwierciadła wody podczas pompowania projektowanego otworu.
Decyzją z dnia [...] Starosta S. odmówił J. O. zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych na działce nr[...] Uzasadniając organ pierwszej instancji wskazał, że złożone przez wnioskodawcę w dniu [...] r. wyjaśnienia należy uznać za mało precyzyjne, a co za tym idzie zgłoszony do zatwierdzenia projekt prac geologicznych nie odpowiada obowiązującym przepisom prawa.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. O. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zlepkiem cytatów, nie mających znaczenia w przedmiotowej sprawie. W ocenie pełnomocnika strony istotną okolicznością mającą wpływ na wynik rozstrzygnięcia jest fakt, iż żadna z osób zatrudnionych w organie orzekającym w pierwszej instancji nie legitymuje się jakimikolwiek uprawnieniami w zakresie hydrologii. Powołując przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2001 r. wskazał, że "część tekstową projektu stanowi opis zamierzonych prac geologicznych i związanych z nimi robót geologicznych, w zależności od celu tych prac: (...)" Z powyższego w ocenie pełnomocnika skarżącego wynika, iż to autor projektu, posiadający stosowne uprawnienia, ustala i projektuje odpowiedni zakres prac i badań, które będą istotne i pozwolą na osiągnięcie zamierzonego celu, bez niepotrzebnego podwyższania kosztów wnioskodawcy. Podniósł ponadto, że zarówno ustawa Prawo geologiczne i górnicze, jak i powołane rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2001 r. nie nakazują autorowi szczegółowego zakresu zarówno prac wiertniczych oraz badań hydrogeologicznych, czy też zakresu badań laboratoryjnych. Zgodnie z treścią art. 36 ustawy Prawo geologiczne i górnicze organ administracji może nakazać w drodze decyzji podmiotom wykonującym prace geologiczne dokonanie, za wynagrodzeniem (na koszt organu), dodatkowych prac geologicznych. Jednakże wydanie takiej decyzji wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji winien zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia konieczności i zakresu dodatkowych prac geologicznych oraz wysokości należnego za wykonanie tych prac wynagrodzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać projekty prac geologicznych oraz zasady przedkładania do zatwierdzenia projektów prac geologicznych, których wykonywanie nie wymaga koncesji, określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektów prac geologicznych. W myśl art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze projekt prac geologicznych powinien określić między innymi cel zamierzonych prac geologicznych. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2001 r. projekt składa się z części tekstowej i graficznej. Część tekstową projektu stanowi opis zamierzonych prac geologicznych i związanych z nim robót geologicznych zawierający, w zależności od celu tych prac, przedstawienie możliwości osiągnięcia celu prac geologicznych, a w tym między innymi zakres obserwacji terenowych, a w szczególności obserwacji poziomów i pomiarów przepływów wód oraz próbnych pompowań oraz zakres badań laboratoryjnych (§ 2 ust. 2 pkt 4 lit. h, j rozporządzenia). Skoro przedłożony do zatwierdzenia projekt ma doprowadzić do uzyskania określonego celu, to cel ten winien determinować kierunek oceny zgodności projektu prac geologicznych z obowiązującymi przepisami. Wyniki prac geologicznych wraz z ich interpretacją oraz określeniem stopnia zamierzonego celu, należy przedstawić w dokumentacji hydrologicznej (art. 40 ustawy Prawo geologiczne i górnicze). Natomiast szczegółowe wymagania jakim powinna odpowiadać dokumentacja hydrologiczna określa rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrologiczne i geologiczno-inżynierskie. Zgodnie z § 6 ust.1 pkt 6, 8, 9 rozporządzenia część opisowa dokumentacji hydrologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych nie będących kopalinami powinna zawierać między innymi ustalenie na podstawie pomiarów przeprowadzonych w terenie, położenia otworów w państwowym układzie współrzędnych i rzędnej terenu przy otworach; wyniki obliczeń parametrów hydrologicznych ujętego poziomu wodonośnego na podstawie próbnych pompowań; ustalenie zasobów eksploatacyjnych, depresji w otworach oraz depresji rejonowej i regionalnej, zasięgu oddziaływania ujęcia, bilansu jego zasilania, kierunków dopływu wód do ujęcia, granic obszaru zasilania i obszaru zasobowego; charakterystykę oraz prognozę właściwości fizycznych, składu chemicznego i bakteriologicznego wód podziemnych. Natomiast część graficzna zgodnie z treścią § 6 ust. 2 pkt 5 i 8 powołanego rozporządzenia winna zawierać między innymi geodezyjny szkic wytyczenia lokalizacji otworów ujęcia i wynik analiz fizyczno-chemicznych, bakteriologicznych i granulometrycznych. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że wszystkie wymienione przez organ pierwszej instancji warunki znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa i koniecznym jest ich uzupełnienie. Organ odwoławczy stwierdził, że złożona przez wnioskodawcę mapa ewidencyjna nie odpowiada wymaganiom określonym przez przepisy prawa. Ponadto przedstawiony przez stronę zakres badań laboratoryjnych jest zbyt ogólnikowy, bowiem wskazuje jedynie rodzaj badań, które zostaną przeprowadzone, a nie wskazuje zakresu tych badań. Wskazał również, iż skoro jednym z wymogów jest ustalenie zasięgu oddziaływania ujęcia, to nie jest dopuszczalnym pominięcie w projektowanych pracach obserwacji istniejącego w pobliżu dokumentowanego otworu, istniejącego ujęcia wody należącego do M. W. Uwzględnienie tego otworu uzasadnia możliwość wzajemnego oddziaływania ujęcia istniejącego i ujęcia projektowanego. Odnosząc się natomiast do podniesionego zarzutu naruszenia art. 36 ustawy Prawo geologiczne i górnicze Kolegium wskazało, iż powołany przepis ma zastosowanie wyłącznie w trakcie prowadzenia prac geologicznych w oparciu o zatwierdzoną, kompletną dokumentację geologiczną. Przy czym dodatkowe prace, o których mowa w powołanym przepisie dotyczą wyłącznie prac, które wykraczają poza ramy zatwierdzonych prac geologicznych, a których przeprowadzenie organ administracji geologicznej uznał za celowe, z uwagi na dodatkowe uwarunkowania.
W skardze na powyższą decyzję J. O. zarzucił naruszenie przepisów art. 32 i 33 ustawy Prawo geologiczne i górnicze; rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektów prac geologicznych oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrologiczne i geologiczno-inżynierskie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o przekazanie jej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie pełnomocnika skarżącego zaskarżona decyzja w większej części stanowi polemikę prowadzoną przez pracownika organu nie posiadającego kwalifikacji w zakresie hydrologii. Natomiast przedłożony przez stronę projekt w pełni odpowiada obowiązującym przepisom. Odnosząc się do kwestii nieprzedłożenia właściwej mapy pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w zasobach Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w S. nie ma map sytuacyjno-wysokościowych dla obrębu [...]. Niemożliwym jest zatem złożenie dokumentu, który nie istnieje. Ponadto Starostwo Powiatowe w S. przy rozpatrywaniu innych projektów przyjmowało mapy wydane do celów opiniodawczych, jako załącznik (między innymi lokalizacje projektów prac geologicznych [...]). W kwestii zakresu szczegółowych badań organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, iż strona w dniu [...] r. złożyła w Starostwie Powiatowym w S. pismo zawierające powyższy zakres. Pismo to stanowiło uzupełnienie złożonego projektu. Natomiast co do podniesionego wymogu obserwacji otworów (otworu M. W.i otworu projektowanego) pełnomocnik skarżącego wskazał, że na stronie nr 11 części tekstowej złożonego projektu zawarte jest zalecenie do przeprowadzenia takiej obserwacji. Jej przeprowadzenie pozwoli na ustalenie zasięgu oddziaływania ujęcia, jak również innych parametrów hydrologicznych. Ponadto w celu wykazania prawidłowości sporządzonego projektu pełnomocnik skarżącego przytoczył obszerne fragmenty literatury fachowej z zakresu hydrologii.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wskazało, że wyraźnie odróżniło projekt prac geologicznych od dokumentacji hydrogeologicznej wskazując na wzajemne powiązanie tych dwóch dokumentacji i podkreślając, że projekt prac geologicznych służy przeprowadzeniu prac geologicznych mających na celu rozpoznanie zasobów eksploatacyjnych, w tym również zasobów wód podziemnych, zaś wyniki tych prac przedstawiane są w dokumentacji hydrogeologicznej. W tym kontekście wymagania dotyczące zawartości merytorycznej dokumentacji hydrogeologicznej determinują zakres prac geologicznych objętych projektem prac geologicznych. Skoro bowiem w dokumentacji hydrogeologicznej zawarte być muszą określone informacje, to projekt prac geologicznych winien przewidywać wykonanie takich badań, prób i czynności, które w efekcie pozwolą na uzyskanie koniecznych informacji. Twierdzenie skarżącego, iż Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w S. nie posiada wymaganej przez organ pierwszej instancji mapy sytuacyjno-wysokościowej jest całkowicie bezzasadny w świetle uregulowań ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ z art. 7d pkt 7 w związku z art. 4 ust. 1e pkt 2 cyt. ustawy wynika, że zadaniem powiatowego zasobu geodezyjno-kartograficznego jest gromadzenie i udostępnianie danych obejmujących również mapy zasadnicze (inaczej, sytuacyjno-wysokościowe). Tymczasem do projektu prac geologicznych dołączona została mapa ewidencyjna w skali 1:5000. Zdaniem Kolegium argumenty skargi dotyczące pompowania zespołowego stanowią wyłącznie polemikę ze stanowiskiem organu odwoławczego, zaś przytoczone przez skarżącego rozważania specjalistyczne dotyczące stosowanych w hydrogeologii metod i technik nie wyjaśniają stanowiska skarżącego. Wysokie koszty pompowania zespołowego nie uzasadniają odstąpienia od jego wykonania, ponieważ przeprowadzenie tej czynności jest konieczne ze względu na cel planowanych prac geologicznych oraz występujące na danym terenie warunki hydrogeologiczne (duża ilość eksploatowanych ujęć wodnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia), a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Starosty S.z dnia [...] r. o odmowie zatwierdzenia projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych lub trzeciorzędowych (neogeńskich), ujęcia projektowanego w [...]
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.) - oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektów prac geologicznych (Dz.U. Nr 153, poz. 1777).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze - ustawa określa zasady i warunki wykonywania prac geologicznych.
W myśl art. 32 ust. 1 powołanej ustawy - prace geologiczne obejmujące roboty geologiczne mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu prac geologicznych. Projekt prac geologicznych powinien określać:
1) cel zamierzonych prac, sposób jego osiągnięcia, wraz z określeniem rodzaju wymaganej dokumentacji geologicznej;
2) harmonogram prac;
3) przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane prace geologiczne;
4) przedsięwzięcia konieczne ze względu na ochronę środowiska, w tym zwłaszcza wód podziemnych, oraz sposób likwidacji wyrobisk, otworów wiertniczych, rekultywacji gruntów i środki mające na celu zapobieżenie szkodom (art. 32 ust. 2 ustawy).
Stosownie zaś do brzmienia art. 6 pkt 2 ustawy pracą geologiczną jest projektowanie i wykonywanie badań w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a zwłaszcza poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych, określania warunków geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub ujmowania wód podziemnych. W myśl art. 6 pkt 3 ustawy robotą geologiczną jest wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni ziemi, w tym wykonywanych przy użyciu materiałów wybuchowych, oraz likwidacja wyrobisk po tych czynnościach. Prace związane z wykonaniem ujęcia wód podziemnych, którym w myśl art. 6 pkt 5a ustawy Prawo geologiczne i górnicze jest otwór wiertniczy, grupa otworów wiertniczych, obudowane źródło naturalne lub inne wyrobisko konstrukcyjne przygotowane do korzystania z wód podziemnych stanowią realizację geologiczną.
W świetle wyżej przytoczonej definicji za pracę geologiczną uznać zatem należy projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby ujmowania wód podziemnych. Projekt prac geologicznych sporządzony przez posiadającego uprawnienia geologiczne hydrologa, wymaga – stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy – zatwierdzenia przez miejscowo właściwy organ administracji geologicznej.
Podkreślić należy, że wykonanie robót geologicznych jest ściśle związane z projektem prac geologicznych i to od wykonawcy robót geologicznych zależy jakie prace geologiczne zamierza realizować. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa geologicznego prace geologiczne obejmujące roboty geologiczne mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu prac geologicznych, a projekt prac geologicznych powinien określić cel zamierzonych prac.
Wobec powyższego wskazać należy, że podstawę do wykonywania robót geologicznych w ramach prac geologicznych stanowi wyłącznie zatwierdzony projekt prac geologicznych. Projekt prac geologicznych z utworów czwartorzędowych lub trzeciorzędowych (neogeńsich), ujęcia projektowanego w [...], po zatwierdzeniu przez właściwy organ, stanowiłby więc podstawę do prowadzenia prac geologicznych wyłącznie w zakresie w tym projekcie określonym.
W art. 50 ust. 1 pkt ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw środowiska do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać projekty prac geologicznych, a także zasad przedkładania do zatwierdzania projektów prac geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji.
W wykonaniu upoważnienia ustawowego, Minister Środowiska wydał w dniu 19 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie projektów prac geologicznych. Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, projekt prac geologicznych, zwany dalej "projektem", składa się z części tekstowej i graficznej. Część tekstową projektu stanowi opis zamierzonych prac geologicznych i związanych z nimi robót geologicznych zawierający, w zależności od celu tych prac:
1) informacje dotyczące lokalizacji projektowanych prac, w tym położenia administracyjnego,
2) omówienie wyników przeprowadzonych wcześniej prac geologicznych i badań geofizycznych oraz wykaz wykorzystanych materiałów archiwalnych wraz z ich interpretacją oraz przedstawieniem na mapie geologicznej, w odpowiedniej skali, miejsc wykonania tych prac i badań,
3) opis budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych w rejonie zamierzonych prac geologicznych wraz z przypuszczalnymi profilami geologicznymi projektowanych wyrobisk,
4) przedstawienie możliwości osiągnięcia celu prac geologicznych zawierające:
a) opis i uzasadnienie liczby, lokalizacji i rodzaju projektowanych wyrobisk,
b) schematyczną konstrukcję otworów wiertniczych lub innych wyrobisk,
c) wskazówki dotyczące zamykania horyzontów wodonośnych,
d) sposób i termin likwidacji wyrobisk,
e) charakterystykę i uzasadnienie zakresu oraz metod projektowanych badań geofizycznych i geochemicznych oraz ich lokalizacji,
f) określenie kolejności wykonywanych robót geologicznych,
g) opis opróbowania wyrobisk,
h) zakres obserwacji i badań terenowych, a w szczególności:
– obserwacji poziomów i pomiarów przepływów wód,
– próbnych pompowań,
– pomiarów temperatury i ciśnienia w razie występowania gazu ziemnego, ropy naftowej lub wód,
– badań i pomiarów specjalnych,
i) wyszczególnienie niezbędnych prac geodezyjnych,
j) zakres badań laboratoryjnych,
k) wielkość dopływu wód do wyrobiska lub jego poszczególnych poziomów eksploatacyjnych,
l) jakość odpompowywanej wody z wyrobiska,
m) sposób odwadniania i odprowadzania odpompowywanej wody z wyrobiska,
5) określenie próbek geologicznych podlegających przekazaniu właściwemu organowi administracji geologicznej, wraz ze wskazaniem sposobu i terminu ich przekazania,
6) określenie harmonogramu projektowanych prac geologicznych, w tym terminów rozpoczęcia i zakończenia tych prac (§ 2 ust. 2).
W niniejszej sprawie, jak wynika z przedłożonego projektu prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych lub trzeciorzędowych (neogeńskich), zadaniem geologicznym jest zaprojektowanie prac i robót koniecznych do wykonania otworu studziennego. Woda z tego otworu służyć będzie do nawadniania i opryskiwania gruntów rolnych obsadzonych głównie ziemniakami i innymi warzywami, na powierzchni ok. 10 ha. Na podstawie przeprowadzonej analizy warunków hydrogeologicznych stwierdzono, że pokrycie zapotrzebowania na wodę użytkownika będzie możliwe poprzez odwiercenie jednego otworu na wodę do głębokości maksymalnie 72 m. Ujęcie do eksploatacji czwartorzędowego lub trzeciorzędowego poziomu wodonośnego.
Pracą geologiczną, jak wyżej wskazano, jest m.in. poszukiwanie i rozpoznanie wód podziemnych. Zgodnie ze "Słownikiem języka polskiego", tom 4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007 - rozpoznanie czegoś oznacza zdobycie informacji o tym. A zatem wykonanie przedmiotowego otworu studziennego oznacza zdobycie wszelkich informacji dotyczących możliwości wykonania projektowanego ujęcia wód podziemnych.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej wymogi, jakim powinien odpowiadać projekt prac geologicznych, określone w art. 32 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia19 grudnia 2001 r., wskazać należy, że ze względu na cel prac przedstawionych w przedmiotowym projekcie powinien on m.in. określać zakres obserwacji i badań terenowych, a w szczególności obserwacji poziomów i pomiarów przepływów wód, badań i pomiarów specjalnych oraz zakres badań laboratoryjnych.
Podzielić należy pogląd organów administracji, że przedstawiony projekt prac geologicznych dla ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych lub trzeciorzędowych (neogeńskich), ujęcia projektowanego w miejscowości [...] nie przewiduje prowadzenia pomiarów zalegania zwierciadła wody w okolicznych studniach kopanych. Zdaniem strony takowe nie występują w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej studni. Tymczasem wnioskodawca został poinformowany przez organ o lokalizacji projektowanego ujęcia w obszarze zasobowym udokumentowanego ujęcia na działce nr [...]. A zatem w projekcie geologicznym, który jest podstawą prowadzenia w przyszłości prac geologicznych obejmujących roboty geologiczne winna być uwzględniona konieczność wykonania pompowania zespołowego obu otworów, tj. ujęcia istniejącego i projektowanego, które potwierdzą lub wykluczą współdziałanie tych ujęć. Możliwa jest bowiem sytuacja, gdy nie będzie możliwe uzyskanie z projektowanego ujęcia wydajności 20m3/h, tj. zapotrzebowania zgłoszonego przez inwestora ze względu na istnienie innego ujęcia zlokalizowanego w sąsiedztwie. Pompowanie zespołowe pozwoli wówczas na ustalenie zasobów eksploatacyjnych, czyli ilości wód podziemnych możliwych do pobierania z ujęcia w danych warunkach hydrogeologicznych i techniczno-ekonomicznych, z uwzględnieniem zapotrzebowania na wodę i przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Prawidłowo zatem organy administracji uznały, iż projekt winien przewidywać wykonanie pompowania zespołowego obu otworów. Podkreślić w tym miejscu należy, biorąc pod uwagę treść art. 32 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, że w sytuacji gdyby projekt prac geologicznych nie przewidywał możliwości przeprowadzenia pompowania zespołowego, takiego pompowania nie można byłoby wykonać.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organów administracji, iż określony w projekcie zakres badań laboratoryjnych z pobranej wody jest zbyt ogólnikowy. Projekt winien określać jakie analizy będą przeprowadzone i na jaką zawartość. Oprócz analizy fizykochemicznej powinien uwzględnić również analizę na zawartość metali ciężkich w wodzie, analizę bakteriologiczną, a jeżeli takowe nie są potrzebne to projekt winien wskazywać, dlaczego należy od nich odstąpić.
W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie projektów prac geologicznych - część graficzna projektu zawiera:
1) mapę topograficzną w skali co najmniej 1:100.000 z zaznaczeniem terenu projektowanych prac geologicznych i usytuowania ich w stosunku do miejscowości będącej siedzibą gminy lub punktów geodezyjnych, a w zależności od celu prac - mapę geologiczną, hydrogeologiczną, geologiczno-inżynierską, geofizyczną oraz przekrój geologiczny, jeżeli takie dokumenty zostały już sporządzone,
2) wskazanie lokalizacji obszaru i miejsc projektowanych prac geologicznych oraz wyrobisk na mapie sytuacyjno-wysokościowej i geologicznej w odpowiednio dobranej skali, nie mniejszej niż 1:50.000 oraz na przekrojach koncepcyjnych
Na mapie sytuacyjno-wysokościowej, o której mowa w ust. 3 pkt 2, zaznacza się przebieg linii energetycznych, telekomunikacyjnych, gazociągów i innych obiektów, ograniczających wykonywanie prac geologicznych (§ 2 ust. 4). Przy sporządzaniu map dla projektów stosuje się ogólnie przyjęte dla map normy, oznaczenia i symbole (§ 2 ust. 5).
W niniejszej sprawie część graficzna projektu nie zawiera mapy sytuacyjno - wysokościowej. Do projektu została załączona mapa ewidencyjna, która nie odpowiada wymogom § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektów prac geologicznych. Wskazać należy, że mapę sytuacyjno – wysokościową sporządza geodeta. Przez mapę sytuacyjno - wysokościową należy rozumieć mapę z uwzględnionymi wynikami pomiarów sytuacyjnych (w poziomie) i wysokościowych (w pionie). Mapa sytuacyjno-wysokościowa jest wykorzystywana głównie jako podkład mapowy do celów projektowych. Natomiast pomiar sytuacyjno-wysokościowy to podstawowa praca z zakresu geodezji ogólnej mająca na celu dostarczenie danych o położeniu szczegółów sytuacyjnych w przyjętym układzie współrzędnych płaskich i wysokościowych. Jest jedną z metod pozyskiwania danych geograficznych wykorzystywanych przy zakładaniu lub aktualizacji mapy zasadniczej, map sytuacyjno-wysokościowych, w tym również map numerycznych. Pomiary sytuacyjno-wysokościowe wykonuje się w oparciu o geodezyjną osnowę poziomą i wysokościową. Pomiar sytuacyjno-wysokościowy należy do grupy pomiarów bezpośrednich, czyli takich pomiarów, które wymagają bezpośredniego kontaktu z przedmiotem pomiaru.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego tego, iż Starostwo Powiatowe w S. przy rozpatrywaniu innych projektów przyjmowało mapy wydane do celów opiniodawczych, nie będące mapami sytuacyjno - wysokościowymi, wskazać należy, że przedmiotem oceny sądu są decyzje wydane na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi, w szczególności zarzutu dotyczącego wykształcenia członków samorządowego kolegium odwoławczego, którzy nie mają wykształcenia geologicznego o specjalności hydrogeologa, wskazać należy, że zgodnie z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Stosownie zaś do treści art. 17 K.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej. Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze nie stanowi inaczej, a zatem organem właściwym do rozpatrzenia sprawy w niniejszej sprawie było samorządowe kolegium odwoławcze. Ustawodawca uznał więc, że do rozpatrzenia odwołania w zakresie zatwierdzenia bądź odmowy zatwierdzenia projektu prac geologicznych nie jest wymagana wiedza z zakresu geologii, czy hydrogeologii. Prawodawca na podstawie upoważnienia ustawowego określił w rozporządzeniu z dnia 19 grudnia 2001 r. szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać projekty prac geologicznych. Wobec powyższego nie jest wymagana wiedza specjalistyczna dla dokonania oceny, czy projekt prac geologicznych spełnia wymogi określone w przepisach prawa.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie ocena przedmiotowego projektu dokonana przez organy administracji jest prawidłowa. Przedłożony projekt wymagał uzupełnienia we wskazanym wyżej zakresie.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.
t.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło