III SA/Łd 228/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki,, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w części dotyczącej podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 115 (sto piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Łd 228/06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A spółki z o.o. w Ł., Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej podatku od towarów i usług. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 216 i art. 224 § 2 i § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny ( tekst jedn. Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 z późn. zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ( Dz. U. Nr 68 z 2004 r., poz.622 z późn. zm. ). Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, decyzją Nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. uznał zgłoszenie celne SAD Nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług. W dniu 20 września 2005 r Spółka [...] złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji na podstawie art. 271 Kodeksu celnego. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez opatrzenie wniosku znakami opłaty skarbowej w kwocie 5 zł, złożenie zabezpieczenia w wysokości 1800,50 zł oraz przedstawienia argumentów wskazujących na ważny interes Spółki przemawiający za wstrzymaniem wykonania decyzji. Organ pouczył też stronę , że zgodnie z art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy , ze względu na szczególnie ważny interes strony , może na jej wniosek lub z urzędu, w drodze postanowienia, wstrzymać wykonanie decyzji w całości lub w części. W odpowiedzi Spółka A w dniu 3 listopada 2005 r wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na szczególnie ważny interes strony. Wskazywała, że z uwagi na wielość toczących się postępowań, nieuwzględnienie jej wniosku może spowodować bardzo niekorzystne skutki od konieczności zwolnienia części pracowników aż do upadłości spółki włącznie. W dniu 26 września 2005 r. Spółka wniosła również odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II, w którym wnosiła o jej uchylenie w całości. Odwołanie wraz z aktami sprawy , w tym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji wpłynęło do Izby Celnej w Ł. 23 listopada 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. wstrzymał wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej długu celnego oraz odmówił wstrzymania wykonania w/w decyzji w części dotyczącej podatku od towarów i usług. Organ uznał, że wobec przedłożenia przez stronę zabezpieczenia w wysokości przez niego ustalonej, spełnione zostały warunki wymienione w art. 271 Kodeksu celnego do wstrzymania wykonania decyzji w części dotyczącej długu celnego. Równocześnie Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wstrzymanie wykonania decyzji w części dotyczącej podatku VAT uzależnione jest od wykazania przez stronę istnienia ważnego interesu przemawiającego za jej wstrzymaniem. Argumenty podniesione przez stronę, w ocenie organu , nie powodują, że w sprawie zaistniał ważny interes Strony. Za wstrzymaniem wykonania decyzji nie przemawia także interes publiczny, bowiem wyegzekwowanie należności podatkowych ciążących na importerze korzystnie wpływa na finanse państwa. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka A wnosiła o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji także w części dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazywała na istnienie ważnego interesu Spółki jak i interesu publicznego, które przemawiają, w jej ocenie , za uwzględnieniem zażalenia i szeroko uzasadniała swoje stanowisko. Podnosiła , że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie również dlatego , że Spółka złożyła zabezpieczenie generalne w kwocie 400 tys. PLN. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ stwierdził, że wbrew przestawianym argumentom, Spółka A znajduje się w dobrej kondycji finansowej, ale nawet przyjęcie za uzasadnione twierdzenia o kłopotach finansowych, nie może stanowić podstawy dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku. Art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej wymaga dla wstrzymania decyzji w całości lub w części zaistnienia ważnego interesu strony. O interesie podatnika nie można jednak mówić w sytuacji gdy jego kłopoty finansowe nie są rezultatem zaistnienia niezależnych od strony okoliczności. Organ wskazał na wypracowane w orzecznictwie poglądy, zgodnie z którymi długotrwała niekorzystna sytuacja finansowa podatnika, nie jest okolicznością nową lub nadzwyczajną, a tylko okoliczności nagłe i nadzwyczajne usprawiedliwiają ważny interes strony. Organ nie zgodził się też z oceną, że odmowa wstrzymania może wyrządzić nieodwracalną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Konieczność zapłaty należności podatkowych jest czynnością odwracalną, gdyż istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A spółka z o.o. w Ł. wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie norm prawa procesowego tj. art. 224 § 1 oraz art. 224a, a także art. 121 § 1 i 2 i art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez: - niewłaściwe zastosowanie przepisu dotyczącego wstrzymania wykonalności decyzji, - poprzez pominięcie przepisu nakazującego wstrzymanie wykonalności decyzji w przypadku złożenia zabezpieczenia, - niewyjaśnienie okoliczności sprawy w szczególności w zakresie ustalenia przesłanek warunkujących podjęcie rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem o wstrzymanie wykonalności decyzji, - naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w sytuacji, gdy naliczenie długu celnego związane jest z nieprawidłowościami leżącymi po stronie organów celnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 224a Ordynacji podatkowej wskazał, że przepis ten wymaga od strony wniosku o zabezpieczenie wykonania zobowiązania wynikającego z konkretnej decyzji . Ponieważ w przedmiotowej sprawie Spółka nie złożyła takiego wniosku , uniemożliwiło to zastosowanie przytoczonego powyżej przepisu. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że złożone przez Spółkę zabezpieczenie majątkowe w formie gwarancji ubezpieczeniowej na kwotę 400 tys. zł obciążone było na dzień wydania skarżonego postanowienia na kwotę 354.109,67 zł. Na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej popierał skargę i wyjaśnił, że łączna kwota złożonego zabezpieczenia wynosi 500 tys. zł. Pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi i oświadczył, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został uzasadniony przesłankami wynikającymi z art. 224 Ordynacji podatkowej i w takim zakresie był rozpoznany. Sprawa nie była rozpatrywana z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 224a Ordynacji podatkowej, gdyż strona nie powoływała się na ten przepis. Przed organami celnymi w związku z tym nie toczy się postępowanie o wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art.224a. Pełnomocnicy zgodnie oświadczyli, że odwołanie wniesione przez Spółkę o decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Nr [...] z dnia [...] nie zostało dotychczas rozpatrzone. Powyższe informacje strony potwierdziły w pismach złożonych do Sądu po zamknięciu rozprawy ( pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 listopada 2006 r. i pismo A spółki z o.o. w Ł. z dnia 27 listopada 2006 r). Strona skarżąca oświadczyła ponadto, że należność z tytułu podatku VAT nie została przez nią zapłacona . Kwota ta nie została także pobrana przez organy celne w drodze egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć ostatecznie zadecydowały o tym inne przyczyny, niż podniesione przez stronę skarżącą. Zgodnie z art. 139 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm. ) załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Stosownie do treści art. 225 tej ustawy jeżeli odwołanie nie zostało rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 3, a decyzja do tego czasu nie została wykonana, jej wykonanie ulega wstrzymaniu z mocy prawa w granicach określonych w odwołaniu – do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego. Wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej z mocy prawa jest instytucją prawną służącą ochronie praw i interesów podatnika, zaś w stosunku do organów administracyjnych spełnia rolę dyscyplinującą, mobilizując je do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, z zachowaniem określonych przepisami prawa terminów. W rozpoznawanej sprawie odwołanie Spółki A od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Nr [...] z dnia [...] wraz z aktami sprawy wpłynęło do Izby Celnej w Ł. w dniu 23 listopada 2005 r., zatem dwumiesięczny termin określony w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej upływał z dniem 23 stycznia 2006 r. Wskazać także należy, że w odwołaniu Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, kwestionując przyjętą przez organ celny klasyfikację towaru, z czym wiązało się podwyższenie należności celnych i podatkowych. Skoro zatem organ II instancji nie rozpatrzył odwołania Spółki w terminie wskazanym w art. 225 Ordynacji podatkowej, od dnia 24 stycznia 2006 r. z mocy samego prawa nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji także w części dotyczącej podatku od towarów i usług. W tym stanie rzeczy należało uznać, że Dyrektor Izby Celnej orzekając w dniu [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. w części dotyczącej podatku od towarów i usług, naruszył art. 225 Ordynacji podatkowej. Okoliczność ta oraz fakt , iż należność z tytułu podatku VAT nie została wyegzekwowana powoduje, że bezprzedmiotowe, w ocenie Sądu, staje się ocenianie zarzutów zawartych w skardze oraz w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. Z tych względów uznając, że Dyrektor Izby Celnej naruszył przepisy postępowania tj. art. 225 Ordynacji podatkowej, co miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania, na które składają się: wpis w kwocie 100 zł plus 15 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.