III SA/Łd 233/12

Dnia 10 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 roku sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne Na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...], nr [...] i z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wystawił wobec Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. tytuły wykonawcze: z dnia [...] o nr [...] i [...], [...] i [...], z dnia [...] o nr: od [...] do [...] i z dnia [...] o numerach: od [...] do [...]. W dniu [...] do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. wpłynęło pismo Spółki zatytułowane "ZARZUTY", w którym strona wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania, kwestionując doręczenie Spółce decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...], nr [...] oraz z dnia [...], nr [...] stanowiących podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych. W ocenie strony decyzje zostały przesłane na adres pod którym Spółka nie ma już siedziby, a jej działalność od czerwca 2009 r. została zawieszona. Brak doręczenia stronie decyzji wymiarowych powoduje bezskuteczność podjętych czynności egzekucyjnych. Pismem z dnia 13 stycznia 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wezwał Spółkę do wyjaśnienia charakteru prawnego pisma z dnia [...] w szczególności poprzez wskazanie, czy intencją strony było wniesienie zarzutu w trybie art. 33, czy też żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 23 lutego 2011r. Spółka z o.o. wyjaśniła, że pismo z dnia 6 stycznia 2011r. zawiera żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji W uzasadnieniu strona zarzuciła, że nie otrzymała na adres podany w protokole przesłuchania strony z dnia 13 stycznia 2011r., dokumentacji z przeprowadzonej kontroli podatkowej. Wobec powyższego strona wystąpiła do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] o unieważnienie protokołu i wyniku kontroli z uwagi na rażące uchybienia postępowania kontrolnego. Pismem z dnia 18 lutego 2011r. organ egzekucyjny zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w celu ustosunkowania się do treści ww. pisma Spółki w kwestii doręczenia Spółce "A" decyzji z dnia [...], Nr [...] oraz z dnia [...], Nr [...]. W piśmie z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wyjaśnił, że ww. decyzje zostały doręczone Spółce w trybie art. 151 ustawy - Ordynacja podatkowa, na adres Ł., ul. A lok. 403B, ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako siedziba Spółki. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...],[...] i [...], od [...] do [...] i od [...] do [...] obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 i od stycznia do grudnia 2008. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że podniesione przez Spółkę okoliczności nie znalazły potwierdzenia w stanie faktycznym analizowanej sprawy. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej decyzje z dnia [...], Nr [...] oraz z dnia [...], Nr [...] zostały prawidłowo doręczone. Z materiału zgromadzonego w toku postępowania kontrolnego wynika wyłącznie, że to Prezes Spółki -jako osoba fizyczna - zgłosił adres do korespondencji. Brak jest natomiast jakiejkolwiek wzmianki dotyczącej zmiany adresu siedziby Spółki "A". Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie, w którym podniosła, że nie otrzymała decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] stanowiących podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, pomimo, że w protokole przesłuchania strony przeprowadzonego przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w dniu [...] Spółka wskazała aktualny adres dla doręczeń. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że podniesione przez stronę skarżącą okoliczności nie znalazły potwierdzenia w aktach analizowanej sprawy. Wbrew twierdzeniom strony decyzje z dnia [...] Nr [...] oraz z dnia [...] Nr [...] zostały prawidłowo skierowane i doręczone przez organ na adres siedziby Spółki ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym tj. Ł., ul. A [...] lok. 403B. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zauważył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. pismem z dnia [...] wystąpił do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] o ustosunkowanie się do treści podniesionej w ww. piśmie argumentacji Spółki w zakresie doręczenia jej decyzji z dnia [...] oraz z dnia [...]. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie w piśmie z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wyjaśnił, że ww. decyzje zostały doręczone Spółce "A", w trybie art. 151 ustawy - Ordynacja podatkowa, pod adresem Ł., ul. A 165/169 lok. 403B, ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako siedziba Spółki. Natomiast twierdzenie Prezesa tej Spółki, dotyczące wskazania w protokole przesłuchania (przeprowadzonego przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w dniu [...]) adresu Spółki do doręczeń, tj. Ł., ul. B 44 m 10, jest nieuzasadnione. W przedmiotowym piśmie z dnia 23 lutego 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wskazał, iż w toku postępowania kontrolnego poczyniono ustalenia, że wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym adres Spółki "A" tj. Ł., ul. A 165/169 lok. 403B, jest nieaktualny od września 2009 r. Jednakże pomimo podjęcia działań w zakresie ustalenia innego adresu Spółki, czynności te okazały się nieskuteczne. Jedynym wspólnikiem i prezesem jednoosobowego Zarządu Spółki "A" był Ł. G., który pomimo kierowanych do niego wielokrotnie wezwań, nie udzielił informacji w przedmiocie aktualnego adresu Spółki, pozostawiając pisma bez żadnej odpowiedzi. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wskazał, że ze sporządzonego protokołu na okoliczność przesłuchania Prezesa tej Spółki, przeprowadzonego przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w dniu [...] wynika, iż Prezes Spółki – Ł. G. odmówił złożenia zeznań, jednakże złożył oświadczenie, z którego wynikało, iż adresem jego zameldowania jest adres Ł., ul. C 3 m 45, zaś miejscem zamieszkania i adresem do korespondencji jest Ł., ul. 6-go B 44/10. Zatem z powyższego wyraźnie wynika, iż wskazane adresy są adresami osoby fizycznej, tj. prezesa Spółki, a nie, ujawnionymi adresami Spółki "A". Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zauważył również, iż dokonana w ramach postępowania zażaleniowego analiza wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sadowym wykazała, iż w dniach doręczenia ww. decyzji ważnym adresem siedziby Spółki od dnia [...] był adres w Ł., ul. A 165/169 lok. 403B. Adres ten został wykreślony dopiero wpisem nr 6 z dnia 15 marca 2011 r. Jednocześnie z wykreśleniem tego adresu nie został wskazany żaden inny nowy adres, brak jest również wzmianki o adresie do korespondencji. Podniesiony zatem przez Spółkę zarzut, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, ponieważ nie jest jej znana treść decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona powtórzyła argumentację przedstawioną w zażaleniu z dnia 15 kwietnia 2011 r. i podniosła, że nie jest jej znana treść decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] oraz z dnia [...] Nr [...][...] stanowiących podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych. Spółka zarzuciła, że nie otrzymała ww. decyzji pod adres wskazany w protokole przesłuchania przeprowadzonego przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w dniu [...]. Wskazany natomiast w protokole przesłuchania adres do korespondencji był aktualnym adresem do doręczeń korespondencji kierowanej do "A" Spółki z o.o., nie zaś adresem osoby fizycznej. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wskazała, że przedmiotowe decyzje winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, a prowadzone postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art.161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli: 1./skarżący skutecznie cofnął skargę 2./ w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania 3./ gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie, w przekonaniu sądu, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie 11 tytułów wykonawczych wystawionych w dniach [...], [...] i [...] o następujących numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Wymienione tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] i z dnia [...]. Dotyczą one podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2007r. do grudnia 2008r. Z zebranego materiału dowodowego wynika także, iż postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wymienionych jedenastu tytułów wykonawczych. Jako podstawę umorzenia wskazano art.59 § 2 i 3 ustawy z 17 czerwca 1966r. postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz.1954 z późn. zm.). Na postanowienie to spółka wniosła zażalenie, które następnie cofnęła. W związku z czym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Na wymienione postanowienie spółka wniosła skargę, która została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2012r. ( sygn. akt III SA/Łd 234/12). Analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje zatem, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie jedenastu wymienionych tytułów wykonawczych zostało z urzędu umorzone ostatecznym postanowienie organu egzekucyjnego. Podkreślić należy, iż postanowienie organu I instancji w niniejszej sprawie zostało wydane w dniu [...] (o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego) zaś w dniu [...] ten sam organ umorzył to postępowanie na innej podstawie niż zgłoszone we wniosku strony z [...]. Organ odwoławczy natomiast wydał swoje rozstrzygnięcia, na skutek zażaleń spółki od obu postanowień, w tym samym dniu tzn. [...] (nr [...] i nr [...]). Zaznaczyć należy, iż ocena zasadności wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art.59 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. ma sens tylko wówczas gdy to postępowanie jeszcze się toczy. W przypadku gdy zostało ono już umorzone ostatecznym postanowieniem to postępowanie dotyczące wniosku strony o jego umorzenie, w ocenie sądu, staje się bezprzedmiotowe. Jaki sens miałaby bowiem ocena wniosku strony o umorzenie postępowania w sytuacji gdy całe postępowanie egzekucyjne zostało już zakończone. Gdyby doszło w takim przypadku do oceny legalności postanowienia wydanego na skutek wniosku strony i sąd uznałby hipotetycznie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, co skutkowałoby uchyleniem zaskarżonego postanowienia, to w obrocie prawnym pozostałby nie rozpoznany wniosek mimo, że całe postępowanie egzekucyjne byłoby już zakończone. Organ egzekucyjny byłby zobowiązany wówczas umorzyć postępowanie w przedmiocie zgłoszonego wniosku na podstawie art.105 § 1 kpa. Dlatego też w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego postępowanie sądowe co do legalności postanowienia w przedmiocie wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego, staje się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie w dniu 31 marca 2011r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art.59 § 2 i 3 p.e.a. i postanowienie w tym przedmiocie stało się ostateczne. W związku z czym postępowanie dotyczące oceny legalności zaskarżonego postanowienia stało się bezprzedmiotowe. Wspomnieć tylko należy, iż jedyną okolicznością podnoszoną przez spółkę jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego było to, iż jej zdaniem nie doręczono jej obu decyzji wymiarowych (z [...] i z [...]) oraz protokołu kontroli i wyniku kontroli. Jeżeli chodzi o kwestię doręczenia protokołu kontroli i wyniku kontroli to nie ma to żadnego znaczenia dla oceny czy zaszły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione w art.59 § 1 p.e.a. Odnośnie kwestii skuteczności doręczenia decyzji wymiarowych to okoliczność ta nie może być rozpoznawana w postępowaniu egzekucyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż kwestia prawidłowego doręczenia decyzji podatkowej nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. Okoliczność ta może być weryfikowana jedynie w ramach przesłanki wznowienia postępowania określonej w art.240 § 1 pkt.4 Ordynacji podatkowej a nie w postępowaniu egzekucyjnym (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w spr. II FSK 1378/08 z 14 stycznia 2010r. – Lex nr 595766 i w spr. II FSK 1377/08 z 14 stycznia 2010r. – Lex nr 595765). Mając to na uwadze, na podstawie art.161 § 1 pkt.3 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd umorzył postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. b.a.