III SA/Łd 233/19
WyrokWSA w Łodzi2019-11-06
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, wydane przez organ egzekucyjny z powodu uchybienia terminu do jej złożenia, jest zgodne z prawem, gdy skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Uchybienie 14-dniowego terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, określonego w art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi oczywistą i uzasadnioną przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie skargi. W takiej sytuacji prawidłowe jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zwłaszcza gdy skarżący, mimo pouczenia, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego, jednak uczynił to po upływie 14-dniowego terminu od dnia zawiadomienia o tej czynności. Organ pierwszej instancji odmówił rozpatrzenia skargi z powodu uchybienia terminu. Organ drugiej instancji uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, uznając, że uchybienie terminu jest podstawą do takiej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając postanowienie organu drugiej instancji za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano i nakazano wypłacić z funduszu Skarbu Państwa adwokatowi T.K. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 roku sprawy ze skargi Z. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T.K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 270 lok. 1509 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 oraz art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 1, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] r. o odmowie rozpatrzenia wniesionej skargi z powodu uchybienia terminu do jej złożenia i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 18 września 2017 r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 19 stycznia 2017 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wystawił na Z. O. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za poszczególne okresy rozliczeniowe w latach 2007-2012, a następnie skierował go do przymusowej realizacji w trybie egzekucji administracyjnej do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. W celu dochodzenia należności objętej tytułem wykonawczym Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. zawiadomieniem z 18 września 2017 r. nr [...] przy użyciu systemu teleinformatycznego dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. w W. Wydruk zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego zobowiązany odebrał 22 września 2017 r. Z kolei dłużnik zajętej wierzytelności odebrał je 18 września 2017 r., a następnie pismem z tej samej daty poinformował, że zajęcie rachunku bankowego nie może zostać zrealizowane ze względu na saldo zajętego rachunku, które wynosi 0,00 zł. Pismem z 30 października 2018 r. wierzyciel poinformował, że należności objęte tytułem wykonawczym z 26 października 2017 r. zostały uregulowane. 20 sierpnia 2018 r. organ egzekucyjny dokonał aktualizacji zawiadomienia nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. w W. Zawiadomienie zobowiązany odebrał 27 sierpnia 2018 r.
3 września 2018 r. do Urzędu Skarbowego w R. wpłynęło pismo Z. O. z 1 września 2018 r. zatytułowane "Skarga". Zobowiązany, powołując się na art. 54 pkt 1 ustawy Prawo bankowe, wskazał, że składa skargę na zajęcie rachunku bankowego.
Pismem z 10 września 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wezwał Z. O. do sprecyzowania, czy jego intencją jest złożenie skargi z art. 54 § 1 u.p.e.a. (wówczas, jak podkreślono, należy wskazać zarzuty w odniesieniu do kwestionowanej czynności egzekucyjnej). Następnie poinformował Z. O., że termin do złożenia skargi upłynął 6 października 2017 r. i istnieje możliwość złożenia do organu egzekucyjnego odrębnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. W wezwaniu zostały powołane stosowne przepisy regulujące instytucję skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, doręczone 18 września 2018 r. skarżący w piśmie, które wpłynęło do organu 27 września 2018 r. zarzucił bezprawne zajęcie pieniędzy pochodzących z dopłat do gruntów rolnych. Podniósł, że skarga została złożona w terminie "tygodniowym od czasu wizyty w Banku". Wskazał art. 54 ust. 1 ustawy Prawo bankowe stwierdzając, że kwota z dopłat nie podlega zajęciu egzekucyjnemu i "winna zostać umorzona". Wniósł przy tym o naprawienie szkody za naruszenie dóbr osobistych.
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. odmówił rozpatrzenia wniesionej skargi z powodu uchybienia terminu do jej złożenia określonego w art. 54 § 4 u.p.e.a.
Organ pierwszej instancji wskazał, że doręczenie zawiadomienia z 18 września 2017 r. nastąpiło 22 września 2017 r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął w 6 października 2017 r. Zobowiązany nie zawarł w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wobec powyższego zasadna jest odmowa rozpatrzenia złożonej skargi z powodu uchybienia terminu określonego w art. 54 u.p.e.a.
W zażaleniu na to postanowienie Z. O. stwierdził, że składa zażalenie ponieważ "pismo z dnia 4.10.2018r. (...) nie posiada żadnych umocowań prawnych. Jest jedynie sposobem uniknięcia odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych i odpowiedzialności karnej". Ponadto, w ocenie zobowiązanego "Termin do wniesienia skargi jest bezzasadny".
Organ drugiej instancji podniósł następnie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zawiadomieniem z 18 września 2017 r. nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. w W. Zgodnie z informacjami zawartymi w potwierdzeniu odbioru przesyłki zawiadomienie doręczono zobowiązanemu 22 września 2017 r. na co wskazują adnotacje dokonane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez pracownika poczty oraz podpis Z. O. wraz z powyższą datą. Zatem ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. upływał 6 października 2017 r. Tymczasem Z. O. złożył skargę 3 września 2018 r. Bezspornym jest więc, że składając pismo zawierające skargę na czynność egzekucyjną, uchybił 14-dniowemu, ustawowemu terminowi do jej złożenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia skargi powoduje, że organ egzekucyjny nie ma prawnej możliwości dokonywania jakiejkolwiek merytorycznej oceny środka zaskarżenia, wniesionego w oparciu o art. 54 § 1 u.p.e.a. Zobowiązany, składając skargę na czynności egzekucyjne, nie wystąpił jednocześnie w trybie art. 58 k.p.a. z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W ocenie organu drugiej instancji, z tego powodu Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prawidłowo odstąpił od merytorycznego rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną, wniesioną w piśmie z 1 września 2018 r. sprecyzowaną pismem z datą wpływu z 27 września 2018 r. z uwagi na uchybienie terminu do jej złożenia określonego w art. 54 § 4 u.p.e.a. Rozstrzygnięcie, które podjął organ egzekucyjny, sprowadzające się do odmowy rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną, nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć przewidzianych przez u.p.e.a. oraz k.p.a. W związku z powyższym, zdaniem organu drugiej instancji, niezbędnym jest uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] r. i orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 18 września 2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A.
W skardze na powyższe postanowienie Z.O. zarzucił, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. błędnie interpretuje zaistniałe fakty. Ustawa Prawo bankowe wyraźnie określa ograniczenia egzekucji komorniczej. Fundusze pochodzące z Unii Europejskiej i Polski podlegają egzekucji komorniczej. Skarga została wniesiona w terminie, a termin tygodniowy nie upłynął od wizyty w banku. W związku z tym skarżący wniósł o zwolnienie rachunku bankowego spod egzekucji komorniczej i natychmiastową wypłatę środków pieniężnych oraz o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych określonych w skardze.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie z 18 października 2019 r. pełnomocnik Z. O. z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] r. w całości. Skarżący wniósł także o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów niniejszego postępowania oraz o przyznanie od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata T.K. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm prawem przepisanych. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to w postaci:.
1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i nie stwierdzenie nieważności postanowienia z 4 października 2018 r. oraz nie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., w sytuacji gdy powyżej wskazane postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej wskazanej w u.p.e.a. oraz k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło organ drugiej instancji do wydania orzeczenia o zaskarżonej treści, a dodatkowo skutkowało nie przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji przez organ drugiej instancji, w sytuacji gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (kwestia dorozumianego wniosku skarżącego w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, kwestia treści pisma KRUS Oddział Rejonowy w Ł.-Placówka Terenowa w R. z 30 października 2017 r. zatytułowanego zmiana stanu zaległości, kwestia nie wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia o kosztach postępowania egzekucyjnego);
2. art. 6 k.p.a. w zw. art 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i nie przeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego i wyjaśniającego przez organ drugiej instancji w zakresie ustalenia w KRUS Oddział Rejonowy w Ł.-Placówce Terenowej w R. po otrzymaniu pisma z 30 października 2017 r. zatytułowanego zmiana stanu zaległości o dacie wpływu do Urzędu Skarbowego w R. 6 listopada 2017 r., co oznacza sformułowanie w treści tego pisma, że należności objęte tytułem wykonawczym Nr [...] wystawionym 19 stycznia 2017 r. dotyczące Z. O. N. 94, [...] W. 26 października 2017 r. zostały popłacone oraz ustalenia czy i w jakim zakresie Z. O. został poinformowany przez Prezesa KRUS Oddział Rejonowy w Ł.-Placówka Terenowa w R. czy też podległych mu pracowników o ewentualnej konieczności pokrycia kosztów egzekucyjnych pozostałych do zapłaty;
3. art 61a k.p.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ drugiej insatncji jest uprawniony do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy i skorzystania z instytucji odmowy wszczęcia postępowania określonej w art. 61a k.p.a. i wydania pouczenia o środku zaskarżenia jak w zaskarżonym postanowieniu z 14 grudnia 2018 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowienia o zaskarżonej treści, tj. uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji w całości i odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 18 września 2017 r. oraz pouczenia o treści "postanowienie niniejsze jest ostateczne w administracyjnym toku instancji", w sytuacji gdy organ drugiej instancji nie mógł wydać w oparciu o obowiązujące przepisy prawa rozstrzygnięcia co do istoty sprawy poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 18 września 2017 r.;
4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 61a k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie wyjaśnienie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, dlaczego to organ drugiej instancji po uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji na podstawie art. 61a k.p.a. skorzystał z instytucji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 18 września 2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A, jak również nie wyjaśnienia toku rozumowania organu drugiej instancji w zakresie wskazania braku podania podstawy prawnej uchylenia zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji (brak stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia z uwagi na zaistnienie podstawy stwierdzenia nieważności postanowienia określonej w art 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2017r. poz.1370 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r. poz.1201 ze zm.), dalej u.p.e.a. oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art.54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
W myśl art.54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.
W myśl art.54 § 5a u.p.e.a. w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności.
W myśl art.61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zgodnie z treścią art.61a § 2 K.p.a. na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.
Przede wszystkim należy podnieść, że organy egzekucyjne prawidłowo uznały, że pismo skarżącego z dnia 1 września 2018r. jest skargą na czynność egzekucyjną, o której mowa w art.54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika bowiem z treści wymienionego pisma oraz kolejnego pisma Z.O. z 27 września 2018r., będącego odpowiedzią na wezwanie organu do sprecyzowania treści żądania, skarżący nie zgadza się z zajęciem jego wierzytelności na rachunku bankowym. Kwestionuje zatem zajęcie jego konta bankowego przez organ egzekucyjny. W istocie pismo Z.O. z 1 września 2018r. stanowi skargę na czynność egzekucyjną określoną w art.54 § 1 u.p.e.a. Organy egzekucyjne prawidłowo zinterpretowały treść żądania skarżącego.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że zawiadomieniem z dnia 18 września 2017r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego A SA w W. Zawiadomienie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 22 września 2017r. i zawierało ono pouczenie o prawie i terminie do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Czternastodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 6 października 2017r. zaś Z.O. złożył skargę w dniu 3 września 2018r. czyli prawie 11 miesięcy po upływie wymaganego terminu. Należy zaznaczyć, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi mimo, że był pouczony o takiej możliwości w wezwaniu z dnia 10 września 2018r. Skarga na czynność egzekucyjną Z. O. została zatem złożona ze znacznym uchybieniem czternastodniowego terminu określonego w art.54 § 5 u.p.e.a.
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają jakie winno zostać wydane rozstrzygnięcie w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie nie jest jednolite. Niektóre sądy uznają, że winno się wówczas oddalić skargę (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 września 2019r. w spr. III SA/Po 351/19 i wyrok WSA w Warszawie z 12 lipca 2012r. w spr. I SA/Wa 323/12) bądź odmówić wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną (por. wyrok WSA w Gdańsku z 29 sierpnia 2018r.) bądź pozostawić skargę bez rozpoznania (por. wyrok WSA w Warszawie w spr. III SA/Wa 149/09). Podobny problem występuje w przypadku wniesienia, po upływie siedmiodniowego terminu, zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art.33 § 1 u.p.e.a. W takiej sytuacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się za akceptowalne wydanie rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów (por. wyroki NSA z 11 stycznia 2017r. w spr. II FSK 3770/14 i z 13 czerwca 2019r. w spr. II FSK 2760/19, wyrok WSA w Krakowie z 8 października 2013r. w spr. I SA/Kr 1345/13, wyrok WSA w Gliwicach z 18 kwietnia 2018r. w spr. I SA/Gl 91/18, wyroki WSA w Łodzi z 9 lipca 2015r. w spr. III SA/Łd 554/15 i z 3 lipca 2019r. w spr. III SA/Łd 84/19).
Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, iż w sytuacji gdy skarga, o której mowa w art.54 § 1 u.p.e.a. została wniesiona po upływie wymaganego terminu to prawidłowe jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie takiej skargi egzekucyjnej. Uchybienie terminu do wniesienia skargi jest bowiem oczywistą i uzasadnioną przeszkodą uniemożliwiającą rozpoznanie skargi. Zasadne jest zatem wówczas odmówienie wszczęcia postępowania w tym zakresie w oparciu o przepis art.61a § 1 K.p.a.
Nieuzasadniony jest zarzut podniesiony w piśmie procesowym z 23 października 2019r. naruszenia art.156 § 1 pkt.2 K.p.a. gdyż organ I instancji wydał rozstrzygnięcie nie przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w K.p.a. a więc bez podstawy prawnej. W związku z czym organ odwoławczy winien stwierdzić nieważność postanowienia organu I instancji.
Przede wszystkim należy podnieść, że organ egzekucyjny miał podstawę prawną do wydania postanowienia w przedmiocie skargi Z.O. a był nim przepis art.54 § 5 u.p.e.a. Nie można zatem uznać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał postanowienie bez podstawy prawnej. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają jakie winno być wydane rozstrzygnięcie w przypadku wniesienia skargi po upływie wymaganego terminu. W związku z czym orzecznictwo sądowe w tym zakresie nie jest jednolite a jednym z rodzajów przyjętych rozstrzygnięć jest rozstrzygnięcie jakie wydał organ I instancji (odmowa rozpatrzenia skargi z powodu uchybienia terminu do jej złożenia). W ocenie sądu brak jest podstaw do uznania, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. jest dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt.2 K.p.a. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie jest zasadny.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że organ odwoławczy nie mógł wydać rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o art.61a § 1 K.p.a. gdyż § 2 tego przepisu stanowi, że na takie postanowienie przysługuje zażalenie a w przypadku postanowienia organu odwoławczego na takie postanowienie nie można złożyć zażalenia.
W artykule 61 § 2 K.p.a. faktycznie jest mowa o tym, że na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przysługuje zażalenie. Dotyczy to jednak przypadków gdy postanowienie takie wydaje organ I instancji. Z wymienionego przepisu ani z żadnego innego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika jednak zakaz wydania takiego postanowienia przez organ odwoławczy jeżeli rozpoznaje on sprawę na skutek złożenia środka odwoławczego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy miał prawo wydać takie postanowienie w oparciu o treść przepisu art.138 § 1 pkt.2 K.p.a. gdyż rozstrzygnięcie organu I instancji nie było prawidłowe a nie zachodziła koniczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Dodać należy, iż wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art.138 § 2 K.p.a. jest możliwe tylko po spełnieniu przesłanek określonych w wymienionym przepisie a sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że powinien zostać rozpoznany dorozumiany wniosek Z.O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
Ani z pisma z dnia 1 września 2018r. ani z pisma z 27 września 2018r. nie wynika aby Z.O. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nawet w sposób dorozumiany. Wspomnieć tylko należy, że skarżący został pouczony o możliwości złożenia takiego wniosku w piśmie organu z 10 września 2018r. lecz takiego wniosku nie złożył. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie jest zasadny.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art. 6,7 i 77 § 1 K.p.a. gdyż nie wyjaśniono treści pisma KRUS z 30 października 2017r.
W sytuacji gdy skarga na czynność egzekucyjną została złożona po upływie wymaganego terminu to nie zachodziła konieczność merytorycznego rozpoznania zarzutów w niej podniesionych.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z. O. wniósł skargę na czynność egzekucyjną po upływie wymaganego terminu. Uzasadniało to odmowę wszczęcia postępowania w sprawie tej skargi. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę.
Na podstawie art.250 § 1 p.p.s.a. sąd przyznał adwokatowi T. K. kwotę 295,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło