III SA/Łd 234/11

WyrokWSA w Łodzi2011-06-21

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o zamiarze likwidacji szkoły wchodzącej w skład zespołu szkół, podjęta na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, jest legalna, jeśli nie poprzedza jej uchwała o wyłączeniu szkoły z zespołu szkół na podstawie art. 62 ust. 5 tej ustawy?
Ratio decidendi
Uchwała o zamiarze likwidacji szkoły jest pierwszym etapem procedury likwidacyjnej i stanowi jedynie informację o zamiarze organu prowadzącego. Nie jest konieczne, aby poprzedzała ją uchwała o wyłączeniu szkoły z zespołu szkół na podstawie art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, zwłaszcza gdy celem organu jest faktyczna likwidacja, a nie usamodzielnienie szkoły. Procedury z art. 59 i art. 62 mogą być prowadzone równolegle, a ich mieszanie nie jest zabronione, jeśli służy to ograniczeniu negatywnych skutków ekonomicznych i społecznych.
Stan faktyczny
Wojewoda Łódzki zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi o zamiarze likwidacji XLVI Liceum Ogólnokształcącego wchodzącego w skład Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 19 w Łodzi. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 62 ust. 5 w związku z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, argumentując, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły będącej częścią zespołu powinna być poprzedzona uchwałą o wyłączeniu tej szkoły z zespołu. Rada Miejska argumentowała, że uchwała o zamiarze likwidacji jest pierwszym etapem, a procedura wyłączenia i likwidacji może być prowadzona równolegle.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody Łódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zamiaru likwidacji [...]Liceum Ogólnokształcącego wchodzącego w skład Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr [...] w Ł. przy ulicy A. oddala skargę. Uchwałą Nr VIII/93/11 z dnia 23 lutego 2011 roku Rada Miejska w Łodzi działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związki z art. 92 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) oraz art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 5a, art. 5c pkt 1 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wyraziła zamiar likwidacji z dniem 31 sierpnia 2013 roku XLVI Liceum Ogólnokształcącego wchodzącego w skład Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 19 w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 115. W dniu 7 marca 2011 roku Wojewoda Łódzki, działając na podstawie art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 61 § 1 i 4 k.p.a. zawiadomił Radę Miejską w Łodzi o wszczęciu z urzędu postępowania określonego w rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym, w celu kontroli legalności uchwały Nr VIII/93/11 Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2013 roku XLVI Liceum Ogólnokształcącego wchodzącego w skład Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 19 w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 115. Z treści zawiadomienia wynika, że zastrzeżenia organu nadzoru wzbudziło podjęcie uchwały bez uzyskania wymaganych zgodnie z § 18 ust. 1 Regulaminu Pracy Rady Miejskiej w Łodzi stanowiącym załącznik Nr 7 do Statutu Miasta Łodzi opinii właściwych Komisji Rady Miejskiej w Łodzi. Ponadto Wojewoda Łódzki wskazał, iż projekty uchwał nie zostały skierowane do zaopiniowania organizacjom związkowym w trybie art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. Nr 79, poz. 854 ze zm.). W piśmie z dnia 17 marca 2011 roku, stanowiącym uzupełnienie zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 7 marca 2011 roku Wojewoda Łódzki podniósł, iż wątpliwości organ nadzoru budzi również zastosowanie trybu przewidzianego w art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty do szkół wchodzących w skład zespołu szkół, bądź do zespołu szkół. Zdaniem organu nadzoru przekształcenia jakie mogą być dokonane w zespole szkół określone zostały w art. 62 ust. 5 powołanej ustawy. W odpowiedzi na zawiadomienie, w piśmie z dnia 14 marca 2011 roku Rada Miejska w Łodzi wskazała, że podniesione w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania zarzuty są nieuzasadnione. Podniosła, iż stosownie do treści art. 59 ust.1 ustawy o systemie oświaty szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. O zamiarze likwidacji szkoły powiadomiony został Łódzki Kurator Oświaty i rodzice uczniów szkół mających podlegać likwidacji lub przekształceniu. Listy polecone zawiadamiające o zamiarze likwidacji szkół przesłane zostały z osobna do obojga rodziców uczniów, a nadto - niezależnie od tej formy powiadomienia - w prasie lokalnej tj. w "Dzienniku Łódzkim" i w "Gazecie Wyborczej" ukazały się ogłoszenia o zamiarze likwidacji szkół. Rada Miejska w Łodzi podkreśliła, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły jest aktem, który uzewnętrznia jedynie zamiar odnośnie likwidacji szkoły, stanowi informację dla podmiotów wskazanych w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty i nie przesądza jeszcze, czy w ogóle likwidacja szkoły nastąpi. Likwidacja publicznych szkół i placówek oświatowych następuje bowiem w szczególnym trybie, który cechuje się dwuetapową procedurą likwidacyjną, w ramach której pierwszym etapem jest podjęcie uchwały o zamiarze likwidacji, drugim zaś podjęcie uchwały o likwidacji. Procedura likwidacyjna w odniesieniu do placówek, których dotyczą kontrolowane uchwały jest zatem w toku, a podjętym dotychczas działaniom w przedmiocie likwidacji nie sposób zarzucić uchybień wskazanych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, w tym niedopełnienia obowiązku skierowania projektów podlegających kontroli uchwał do zaopiniowania przez związki zawodowe na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. W tej materii wypowiedział się bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów, w uchwale z dnia 29 listopada 2010 r. I OPS 2/10 (LEX nr 621106), wyrażając pogląd, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły i uchwała o likwidacji szkoły, podjęte na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, są aktami prawnymi podejmowanymi w sprawie objętej opiniowaniem przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, z tym że przedstawienie do zaopiniowania projektu jednej z nich oznacza dopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Jeśli natomiast nie skierowano do zaopiniowania projektu uchwały o zamiarze likwidacji, to należy przekazać do zaopiniowania projekt uchwały o likwidacji szkoły. W ten sposób spełniony będzie prawny obowiązek poszanowania uprawnień opiniodawczych związków zawodowych. Za bezpodstawny Rada Miejska w Łodzi uznała również zarzut podjęcia kontrolowanej uchwały bez uzyskania opinii właściwych Komisji Rady Miejskiej w Łodzi, o których mowa w § 18 ust. l Regulaminu Pracy Rady Miejskiej w Łodzi stanowiącego załącznik nr 7 do Statutu Miasta Łodzi. Z wykładni literalnej i systemowej § 18 ust. l Regulaminu Pracy Rady Miejskiej, nie wynika bowiem, iż do podjęcia uchwały przez Radę Miejską w Łodzi warunkiem koniecznym (condicio sine qua non) jest uprzednie ich zaopiniowanie przez komisję (komisje) Rady. Zgodnie z brzmieniem § 18 ust. 1 Regulaminu projekty uchwał powinny być zaopiniowane przez właściwe komisje z wyjątkiem uchwał w sprawie zajęcia przez Radę stanowiska oraz o charakterze proceduralnym (podjętych w następstwie zgłoszenia wniosku formalnego) i organizacyjnym, przy czym o charakterze projektu uchwały decyduje przewodniczący Rady, a w razie zgłoszenia sprzeciwu rozstrzyga Rada po wysłuchaniu opinii prawnej. § 18 ust. 4 Regulaminu stanowi natomiast, iż w uzasadnionych przypadkach Rada może podjąć uchwałę bez opinii komisji, co oznacza, że Rada Miejska w Łodzi może podjąć uchwałę także w przypadku braku opinii komisji. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie również w § 18 ust. 3 Regulaminu Pracy Rady Miejskiej w Łodzi. Niezależnie od przedstawionych okoliczności Rada Miejska wskazała, że w dniu 16 lutego 2011 roku Przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi przedstawił projekt uchwały do zaopiniowania Komisji Finansów, Budżetu i Polityki Podatkowej oraz Komisji Edukacji Rady Miejskiej w Łodzi, zachowując tym samym tryb określony w § 18 ust. 1 i 2 Regulaminu Pracy Rady Miejskiej w Łodzi. Projekty uchwał znalazły się w porządkach obrad posiedzenia Komisji Finansów, Budżetu i Polityki Podatkowej w dniu 22 lutego 2011 roku oraz posiedzenia Komisji Edukacji w dniu 22 i 23 lutego 2011 roku. Stanowisko obydwu Komisji zostało zaprezentowane w protokole nr VIII/11 z VIII sesji Rady Miejskiej w Łodzi, która odbyła się w dniu 23 lutego 2011 roku (str. 73 i 74 protokołu). Przewodniczący Komisji Edukacji negatywnie zaopiniował tylko jeden z przedstawionych jej projektów uchwał, zaś z rozpatrywania i opiniowania pozostałych projektów uchwał Komisja zrezygnowała, przenosząc dyskusję na forum Rady. Wskazane okoliczności uzasadniały, w ocenie Rady Miejskiej zastosowanie § 18 ust. 4 Regulaminu Pracy Rady Miejskiej w Łodzi, czyli podjęcie uchwały bez opinii komisji w uzasadnionych przypadkach. Jako "uzasadniony przypadek", o którym mowa w § 18 ust. 4, niewątpliwie należy zakwalifikować sytuację, w której Komisje Rady po skierowaniu do nich w trybie przepisanym regulacją statutową do zaopiniowania projektów uchwał, czynią je przedmiotem swych obrad, ale nie zajmują jednoznacznego stanowiska wyrażonego w rozstrzygnięciu mającym walor formalny - poprzez głosowanie, ale odpowiednio rezygnują z opiniowania, bądź wyrażają ogólną opinię co do potrzeby restrukturyzacji szkół zmniejszających ich koszty. W efekcie projekty uchwał w sprawie zamiaru likwidacji szkól były przedmiotem obrad wszystkich radnych Rady Miejskiej w Łodzi, na sesji rady w dniu 23 lutego 2011roku. W piśmie z dnia 22 marca 2011 roku Rada Miejska w Łodzi nawiązując do zarzutu postawionego przez Wojewodę Łódzkiego w piśmie z dnia 17 marca 2011 roku wskazała, że kwestii związanych z likwidacją szkół wchodzących w skład zespołu nie reguluje art. 62 ust. 5 ustawy. Przewidziany w art. 62 ust. 5 ustawy tryb, Zdaniem Rady Miejskiej znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nastąpi wyłączenie szkoły z zespołu szkół lub rozwiązanie zespołu szkół, czyli dotyczy jedynie przekształceń jakie mogą być dokonywane w ramach istnienia zespołu szkół. Uregulowanie przez ustawodawcę w ustawie o systemie oświaty odrębnie procedury likwidacji szkoły w art. (art. 59 ust. 1) i przekształcenia, jakie mogą być dokonywane w zespole szkół (art.62 ust. 5) nie oznacza, że oba wymienione tryby nie mogą być prowadzone równolegle. Z wykładni przepisów ustawy o systemie oświaty nie wynika również, aby wskazane tryby wzajemnie się wykluczały i nie mogłyby być uruchamiane kolejno. Dotyczą bowiem odmiennego charakteru przekształcenia. Istotą trybu określonego w art. 59 ust. 1 ustawy w pierwszym etapie jest podjęcie działań likwidacyjnych, zaś w przypadku przekształcenia dokonanie wyłączenia szkoły z zespołu szkół, bądź rozwiązanie zespołu, stanowiących działania o charakterze wyłącznie reorganizacyjnym. Żaden przepis ustawy nie nakłada na organ prowadzący obowiązku uprzedniego, w stosunku do uchwały intencyjnej, podjęcia uchwały w sprawie wyłączenia szkoły z zespołu szkół, bądź jego rozwiązania. Rada Miejska w Łodzi podejmując wskazaną uchwałę nie zakończyła całego procesu związanego z likwidacją szkoły. Dalszym etapem będą działania związane z rozwiązaniem zespołu szkół lub wyłączeniem szkoły z zespołu szkół oraz likwidacja wskazanych szkół. Działania te nie tylko nie naruszają ustawy o systemie oświaty, ale wypełniają wolę racjonalnego ustawodawcy, którego zamierzeniem było takie uregulowanie procesu likwidacyjnego szkół i rozwiązania zespołu szkół, by nie wiązało się to z negatywnymi skutkami finansowymi, ekonomicznymi i społecznymi. Na powyższą uchwałę Wojewoda Łódzki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucając naruszenie art. 62 ust. 5 w związku z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przedmiotową uchwałę Rada Miejska w Łodzi podjęła na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, podczas gdy w przypadku wyłączenia szkół lub placówek z zespołu oraz rozwiązania zespołu przepisów art. 58 i 59 nie stosuje się. Przepis art. 62 ust. 5 określa kategorię przekształceń, jakich dokonywać może organ prowadzący w stosunku do zespołu szkół. Unormowania te nie dotyczą natomiast likwidacji szkoły wchodzącej w skład zespołu szkół. Zdaniem Wojewody Łódzkiego skoro ustawodawca wskazał jakie decyzje organ założycielski może podjąć w stosunku do zespołu szkół, wyłączając zastosowanie trybu określonego w art. 58 i 59, to podjęcie uchwały o zamiarze likwidacji szkoły będącej częścią zespołu narusza przepis art. 62 ust. 5 ustawy. Tylko bowiem wyodrębnienie z danego zespołu szkół, szkoły, która ma być zlikwidowana stanowi podstawę do jej likwidacji w trybie art. 59 ust. 1 i 2 ustawy. Przed podjęciem procedury likwidacyjnej konieczne jest zatem jej wyodrębnienie (wyłączenie), a dopiero następnie rozpoczęcie procedury likwidacyjnej, o której mowa w art. 59 ust. 1 i 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Łodzi wniosła o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko przedstawione w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 22 marca 2011 roku dodatkowo zaakcentowała, że zaskarżona uchwała nie zakończyła jeszcze całego procesu związanego z likwidacją szkoły. Dalszym jego etapem będą działania związane z wyłączeniem szkoły w trybie art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty oraz jej likwidacja. Oba etapy będą prowadzone równolegle. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 14 czerwca 2011 roku pełnomocnik Rady Miejskiej w Łodzi złożył do akt sprawy dwie uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 18 maja 2011 roku, Nr XIV/211/11 w sprawie wyłączenia XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 19 w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 115 oraz Nr XIV/212/11 w sprawie likwidacji XLVI Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 115, wnosząc o oddalenie skargi. Pełnomocnik Wojewody Łódzkiego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje zarówno działalność organów samorządu terytorialnego, jak również organów administracji rządowej. Kryterium sprawowania tej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – [zwana dalej w skrócie - p.p.s.a.] nie wprowadza innych kryteriów, aniżeli zgodność z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego. Podobne kryterium oceny legalności aktu wydanego przez organ gminy wynika z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), [zwanej dalej w skrócie - u.s.g.]., który stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne. Przez taką sprzeczność należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności zarządzenia lub uchwały organu gminy, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa – art. 91 ust. 4 u.s.g. Ustawa o samorządzie gminnym nie określa katalogu naruszeń prawa, które należy kwalifikować jako istotne naruszenie prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że są to takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstaw do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia aktu. "Istotnym" naruszeniem prawa jest także uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa. Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy przez organ nadzoru następuje w terminie 30 dni od daty doręczenia uchwały. Jest to termin materialnoprawny, gdyż z jego upływem następuje wygaśnięcie kompetencji organu nadzoru do stwierdzenia nieważności – art. 91 ust. 1 u.s.g. Po upływie tego terminu organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 u.s.g.). Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umożliwia sądowi administracyjnemu stwierdzenie nieważności uchwały lub aktu jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności – art. 147 § 1 p.p.s.a. Granice orzekania sądu administracyjnego w sprawie ze skargi wniesionej na podstawie art. 93 u.s.g. wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził, aby kwestionowana uchwała naruszała prawo. Zgodnie z art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – [zwanej dalej w skrócie -u.s.o.], organ prowadzący szkołę jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców, uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych – uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Przepis art. 59 ust. 1 u.s.o. zawiera zasady i tryb postępowania zmierzającego do likwidacji szkoły, określa etapy tego postępowania, czynności, które należy wykonać oraz ramy czasowe działania. Pierwszą czynnością, która warunkuje owo zawiadomienie jest zatem samo powzięcie zamiaru likwidacji, które w jednostkach samorządu z uwagi na art. 5 c pkt 1 u.s.o., dla swej skuteczności wymaga uchwały organu stanowiącego. Jeżeli taka uchwała zostanie podjęta, to po stronie organu stanowiącego powstanie obowiązek poinformowania określonych podmiotów i organów (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2006 roku, sygn. akt I OSK 209/06 LEX nr 209131). W formie uchwały rada gminy może ustalać zarówno przepisy prawa miejscowego, jak też wydawać indywidualne akty administracyjne, jeżeli przepisy szczególne dają jej takie kompetencje, może uchwalać przypisane do jej zadań inne akty lub dokumenty o charakterze nienormatywnym. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, uchwała o zamiarze likwidacji szkoły ma właśnie charakter aktu nienormatywnego. Uzewnętrznia bowiem jedynie zamiar rady odnośnie likwidacji szkoły i stanowi formę informacji właściwych podmiotów o takim zamiarze. Należy jeszcze raz podkreślić, że uchwała taka stanowi jedynie – jak wskazano wyżej – pierwszy etap w procedurze likwidacyjnej i w konsekwencji może, lecz wcale nie musi prowadzić do faktycznej likwidacji szkoły. Nie rozstrzyga zatem o dalszym istnieniu szkoły. Trudno zatem uznać za racjonalne, aby niezbędne było – na tym etapie – podjęcie uchwały o wyłączeniu XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 19 w Łodzi. Takie postępowanie organu nie stoi w sprzeczności z unormowaniami wynikającymi z art. 62 ust. 5 u.s.o. W świetle tego przepisu organ prowadzący zespół szkół lub placówek albo szkół i placówek może wyłączyć z zespołu niektóre szkoły lub placówki, włączyć do zespołu inne szkoły lub placówki, a także może rozwiązać zespół. W przypadku wyłączenia szkół lub placówek z zespołu oraz rozwiązania zespołu przepisów art. 58 i 59 nie stosuje się. W opinii Sądu niestosowanie procedury z art. 59 u.s.o., zachodzi więc w sytuacji gdy intencją organu prowadzącego szkołę jest jej wyłączenie z zespołu szkół, ewentualnie rozwiązanie zespołu. Treść tego przepisu nie budzi wątpliwości zważywszy na fakt, że wyłączenie szkoły z zespołu ewentualnie rozwiązanie zespołu nie jest likwidacją szkoły ( por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 8 listopada 1995r. SA/Wr 1909/95, ONSA 1996, nr 4 poz. 168). Przepis ten nie normuje jednak wymogu uprzedniego podjęcia uchwały o wyłączeniu szkoły z zespołu szkół, przed podjęciem tzw. uchwały intencyjnej, a więc wyrażającej zamiar likwidacji danej szkoły, gdy w konsekwencji działaniem docelowym organu prowadzącego szkołę wchodzącą w skład zespołu jest jej likwidacja. Podjęcie uchwały o wyłączeniu danej jednostki z zespołu szkół oznaczałoby bowiem w konsekwencji jej usamodzielnienie, a co za tym idzie konieczność wyposażenia jej w majątek, powołanie dyrektora szkoły, organów szkoły, zapewnienie szkole kadry pedagogicznej, bazy dydaktycznej, tylko po to, aby następnie wdrożyć proces likwidacji tak wyodrębnionej placówki. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Wojewody Łódzkiego, że trybów z art. 59 i 62 nie można mieszać, bowiem regulują one inne kwestie, jednak nieuprawnione jest stanowisko Wojewody Łódzkiego, że przepisy te wskazują na konieczność podjęcia uchwały o wyłączeniu szkoły, przed podjęciem uchwały o zamiarze jej likwidacji. Interpretacja cytowanych przepisów prowadzi w opinii Sądu do stwierdzenia, że na tle okoliczności przedmiotowej sprawy nie można mówić o naruszeniu art. 59 ust. 1 i 2 w związku z art. 62 ust. 5 u.s.o. Zamiarem docelowym Rady Miejskiej w Łodzi jako organu prowadzącego szkołę jest bowiem, jak wynika z akt sprawy likwidacja XLVI Liceum Ogólnokształcącego wchodzącego w skład Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 19 w Łodzi, a nie wyłączenie tej jednostki w celu jej usamodzielnienia. Wdrożenie więc, jak chce tego Wojewoda Łódzki, procedury wyłączenia tej szkoły, rodzącej określone skutki finansowe i społeczne, gdy w konsekwencji na skutek różnych okoliczności do faktycznej likwidacji nie dojdzie - oznaczałoby tylko negatywne konsekwencje takiego postępowania. Trudno uznać, że taka była właśnie wola ustawodawcy. Wobec powyższego Sąd w składzie orzekającym nie podziela przywołanego przez Wojewodę Łódzkiego stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaprezentowanego w wyroku z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie IV SA/GL 385/08, że stosowanie trybu z art. 62 ust. 5 jest konieczne już na etapie podjęcia uchwały intencyjnej. Natomiast bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej uchwały pozostają pozostałe cytowane wyroki WSA w Gliwicach w sprawie IV SA/Gl 492/10 i IV SA/Gl 430/10 bowiem zostały podjęte w innym stanie faktycznym. Sąd podziela argumentację Rady Miejskiej w Łodzi, że procedura likwidacji szkoły może być prowadzona równolegle z procedurą wyłączenia tej szkoły z zespołu szkół, co ogranicza konsekwencje ekonomiczne i społeczne. Jak słusznie podnosi organ podejmując uchwałę o zamiarze likwidacji szkoły dopiero wdrożono procedurę likwidacji, dalszym jej etapem będzie uchwała o wyłączeniu szkoły z zespołu i uchwała o likwidacji tejże szkoły. Reasumując, na tle przedstawionych rozważań podkreślić należy, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 23 lutego 2011 roku w sprawie zamiaru likwidacji XLVI Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi, stanowiła jedynie informację, iż rada jako organ prowadzący szkołę zamierza ją zlikwidować, oraz zobowiązywała Prezydenta Miasta Łodzi, a więc organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, do dokonania czynności niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji szkoły, a więc do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów, Kuratora Oświaty, oraz do wystąpienia do Kuratora o wydanie opinii w sprawie likwidacji szkoły. Zaskarżona uchwała w odróżnieniu zatem od aktu likwidacji szkoły, ma charakter indywidualnego aktu organizacyjnego organu prowadzącego szkołę. Nie wywołuje bezpośrednio skutków prawnych w odniesieniu do nauczycieli szkoły i pracowników w niej zatrudnionych a jedynie stanowi informację o zamiarze likwidacji szkoły, oraz zobowiązuje właściwy organ wykonawczy rady do wykonania czynności materialno-technicznych jakimi są zawiadomienia podmiotów określonych w art. 59 ust. 1 u.s.o. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły dopiero otwiera procedurę związaną z likwidacją szkoły, jest jedynie wyrazem intencji i woli organu stanowiącego jednostki samorządu i nie rozstrzyga jeszcze o dalszym istnieniu szkoły. Na etapie podjęcia uchwały nie jest bowiem jeszcze pewne, czy wszczęta procedura w ogóle doprowadzi do likwidacji szkoły. Sama uchwała o zamiarze likwidacji szkoły nie powoduje żadnych konsekwencji prawnych, oprócz tego, że możliwe staje się wszczęcie procedury w sprawie likwidacji szkoły, czyli w sprawie, w której uchwała dopiero może, ale nie musi zostać podjęta w przyszłości. Oznacza to, w ocenie Sądu, że nie ma konieczności stosowania trybu z art. 59 u.s.o., w sytuacji gdy zamiarem docelowym organu jest wyłączenie szkoły z zespołu szkól, ewentualnie rozwiązanie zespołu szkół celem dalszego samodzielnego funkcjonowania jednostek wchodzących dotychczas w skład zespołu. Tym niemniej, nie można zarzucić istotnego naruszenia prawa uchwale intencyjnej podjętej w trybie art. 59 ust. 1 jeżeli zamiarem ostatecznym organu jest likwidacja szkoły wchodzącej w skład zespołu rozumiana jako całkowite zaprzestanie jej funkcjonowania, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Analiza obowiązujących przepisów prawa na tle stanu faktycznego sprawy prowadzi więc do wniosku, że zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 i 2 w związku z art. 65 ust. 2 u.s.o. jest nieuzasadniony. Na zakończenie należy podkreślić, że jak wynika z odpowiedzi na skargę w dotychczasowej praktyce Wojewoda Łódzki działając jako organ nadzoru nie kwestionował analogicznych uchwał dotyczących likwidacji szkół wchodzących w skład zespołu szkół, akceptując postępowanie organu. Na marginesie sprawy należy zaznaczyć, że w dniu 18 maja 2011 roku Rada Miejska w Łodzi podjęła dwie uchwały; Nr XIV/211/11 w sprawie wyłączenia XLVI Liceum Ogólnokształcącego z Zespołu Szkól Ponadgimnazjalnych Nr 19 w Łodzi z dniem 31 sierpnia 2013 roku oraz Nr XIV/212/11 w sprawie likwidacji z dniem 31 sierpnia 2013 roku XLII Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi. Powyższe uchwały weszły w życie z dniem podjęcia, a więc w dniu 18 maja 2011 roku. Oznacza to kontynuowanie procesu likwidacji przedmiotowej szkoły w zgodzie z procedurą przewidzianą w u.s.o., tzn. równoległe stosowanie trybu wyłączenia szkoły i jej likwidacji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło