III SA/Łd 235/18

Dnia 3 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi R. A. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] roku nr [...]. I SA/Łd 235/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr 3 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.)- dalej: ustawa o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] nr [...] orzekająca o przyznaniu R.A. jednomiesięcznego świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Ostatecznym rozkazem personalnym z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego P. w Łodzi z dnia [...] orzekający o zwolnieniu R. A. ze służby w Policji. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., III SA/Łd 149/17 uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny organu I instancji. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę przywrócenia skarżącego do służby w Policji z mocy prawa oraz wydania, na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą. W wyniku przeprowadzonego postępowania Komendant Powiatowy Policji w S. decyzją z dnia [...] przyznał skarżącemu jednomiesięczne świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym uznanie, iż w okresie pozostawania zwolnionym ze służby miała zapewnione środki do życia, co skutkowało przyznaniem jedynie jednomiesięcznego świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą. Z uwagi na powyższe strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie sześciomiesięcznego świadczenia pieniężnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając skarżący wskazał, iż następstwem doznanego wypadku na służbie i wynikających z powyższego obrażeń, jest konieczność korzystania z zabiegów rehabilitacyjnych oraz fizjoterapeutycznych, opłacanych z własnych środków finansowych, co znacząca podwyższyło jego koszty utrzymania, przy jednoczesnej utracie osiąganych dochodów. Skarżący wskazał nadto, iż z uwagi na utraconą sprawność fizyczną jest zmuszony do korzystania z pomocy osób trzecich w utrzymaniu dużego domu i ogrodu. Z uwagi na przywrócenie go do służby, z wypłaconej mu w okresie od 15 października 2016 r. do 12 czerwca 2017 r. łącznej kwoty 90.552, 31 zł, jest zmuszony zwrócić kwotę 13.258, 80 zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń, do czego został wezwany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Oświadczył także, ze dobrowolnie uiszcza miesięczne wpłaty tytułem alimentów na córkę w wysokości 800 zł, na syna w wysokości 600 zł oraz spłaca zaciągnięty we frankach szwajcarskich kredyt hipoteczny, którego rata wynosi około 600 zł miesięcznie i kredyt konsumpcyjny, którego rata wynosi 750 zł miesięczne. Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał na treść art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym funkcjonariuszowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą równo uposażeniu, jakie otrzymywał na zajmowanym stanowisku przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3. Dalej organ wskazał, iż konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ustawodawca zagwarantował funkcjonariuszowi Policji jedynie prawa do otrzymania tego świadczenia, natomiast wysokość przyznawanego świadczenia pozostawił uznaniu organowi administracji, zakreślając jedynie jego maksymalną i minimalną wysokość. W niniejszej sprawie zdaniem organu odwoławczego Komendant Powiatowy Policji w S. zasadnie przyznał skarżącemu jednomiesięczne świadczenie pieniężne. Za trafnością wydanego rozstrzygnięcia przemawia bowiem fakt, iż w okresie pozostawania poza służbą (od 15 października 2016 r. do 12 czerwca 2017 r. ) skarżący otrzymał łącznie kwotę 90.552, 31 zł, na którą składały się między innymi: należności pieniężne z tytułu zwolnienia ze służby w kwocie 53.160, 93 zł, odszkodowanie za wypadek w związku ze służbą w Policji w kwocie 16.380 zł oraz, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, świadczenie emerytalne w łącznej kwocie 21.011,68 zł. Powyższe w ocenie organu odwoławczego pozwala na stwierdzenie, że we wskazanym wyżej okresie skarżący nie był pozbawiony środków finansowych niezbędnych do życia i skorzystał z przysługujących mu uprawnień wynikających z faktu zwolnienia ze służby. Co więcej, zdaniem organu jego sytuacja finansowa była korzystniejsza niż, gdyby otrzymywał jedynie miesięczne uposażenie ze stosunku służby. Odnosząc się natomiast, do argumentacji odwołania, co do konieczności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego, czy też ciążących na skarżącym zobowiązań alimentacyjnych i cywilnoprawnych, organ uznał, iż pozostają one bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia, uzasadniając swoje stanowisko w powyższym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R.A. ponowił zarzuty i argumentacje przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał nadto, iż pomimo otrzymania łącznej kwoty ponad 90.000 zł, należy zauważyć, iż w następstwie doznanego wypadku na służbie został pozbawiony nie tylko możliwości służby w Policji, ale nadto możliwości wykonywania zawodu instruktora nauki jazdy, instruktora techniki jazdy, egzaminatora prawa jazdy oraz możliwości uprawy własnego gospodarstwa rolnego. Tym samym wypłacona mu kwota rekompensuje jedynie częściowo poniesione wydatki, wynikające ze zwiększonych potrzeb w następstwie doznanego wypadku. Ponadto, co istotne zanim uzyskał wskazaną kwotę był zobowiązany do parokrotnego stawiania się na komisjach lekarskich w Ł., co również stanowiło dla niego obciążenie finansowe. Skarżący zarzucił nadto, że organ nie rozważył, skąd posiadał środki na kosztowne leczenie u lekarzy specjalistów, rehabilitantów, czy masażystów. Co prawda skarżący nie posiada rachunków na wszystkie wykonane usługi medyczne, jednakże ich wartość może potwierdzać kilkuset stronicowa dokumentacja medyczna. Oświadczył także, że był zmuszony zwrócić zaciągnięty na czas leczenia dług u brata w kwocie 30.000 zł oraz u matki w kwocie 25.000 zł. Wskazał nadto na ciążące na nim zobowiązania finansowe z tytułu alimentów na dzieci, zaciągniętych kredytów, jak i miesięczne koszty utrzymania i leczenia. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną przyznania świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą stanowi art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zgodnie z którym policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem nie więcej niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za jeden miesiąc. Przepis ten gwarantuje funkcjonariuszowi przywróconemu do służby świadczenie równe w swej podstawie uposażeniu, jakie otrzymywał na zajmowanym stanowisku przed zwolnieniem, przy czym chodzi tu o miesięczne uposażenie funkcjonariusza, jakie przysługiwało mu na zajmowanym stanowisku przed zwolnieniem ze służby, mnożone przez liczbę miesięcy, nie więcej jednak niż 6 miesięcy i nie mniej niż 1 miesiąc. Taka konstrukcja przepisu wskazuje, że ustawodawca gwarantuje jedynie funkcjonariuszowi prawo do świadczenia, natomiast wysokość tego świadczenia pozostawia uznaniu organu administracji, ograniczając je co do minimum i maksimum. Regulacja ta ma charakter rekompensacyjny, nie wprowadza jednak żadnych warunków (przesłanek), jakimi winien się kierować organ, ustalając przywróconemu do służby policjantowi wysokość przysługującego mu świadczenia. Co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Nie obejmuje celowości zaskarżonej decyzji. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi ona cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszelkich okoliczności faktycznych. Brak przesłanek, jakimi powinien kierować się organ przy podejmowaniu decyzji, nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę co do tego, w jakiej wysokości przyzna funkcjonariuszowi świadczenie za okres pozostawania poza służbą. W tego rodzaju sprawach należy przede wszystkim brać pod uwagę okoliczności towarzyszące sprawie zwolnienia ze służby, a w szczególności to, jakie świadczenia w związku ze zwolnieniem funkcjonariusz otrzymał i jakie przysługiwały mu do dnia przywrócenia do służby. Innymi słowy organ winien ustalić, jakie skutki w sferze finansowej spowodowały zwolnienie funkcjonariusza ze służby, biorąc pod uwagę rekompensacyjny charakter świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. Świadczenie to ma czynić zadość konsekwencjom pozostawania poza służbą zwłaszcza w najbardziej odczuwalnej sferze ekonomicznej, zatem wymiar świadczenia winien uwzględniać sytuację finansową policjanta po zwolnieniu ze służby i być wprost proporcjonalny do wysokości świadczeń otrzymanych w związku ze zwolnieniem, a także pobieranych po zwolnieniu, np. świadczeń emerytalnych czy rentowych. Nie długość pozostawania poza służbą jest w tego rodzaju przypadkach kryterium decydującym, lecz okoliczności dotyczące sytuacji finansowej osoby zwolnionej w okresie od dnia jej zwolnienia do dnia przywrócenia do służby. Każdorazowe przywrócenie policjanta do służby powoduje po stronie organu obowiązek przyznania świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą. W ocenie Sądu, wskazać należy, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę całokształtu okoliczności związanych ze zwolnieniem ze służby, a w szczególności nie wziął pod uwagę faktu ustania prawa do emerytury policyjnej i wstrzymania jej wypłaty, oraz faktu, że świadczenie to skarżący musi zwrócić a także nie wziął pod uwagę okoliczności, od kiedy ww. zostało wypłacone wynagrodzenie po przystąpieniu do służby. Zdaniem Sądu wskazane wyżej okoliczności są związane z przystąpieniem do służby, a w szerokim rozumieniu są to okoliczności związane ze zwolnieniem ze służby. Zdaniem Sądu organ nienależnie także wliczył skarżącemu do dochodu odszkodowanie za wypadek przy pracy. Świadczenie to skarżący mógł przeznaczyć na rehabilitację. Wobec powyższego organ ponownie rozpoznając sprawę powinien wziąć pod uwagę wyżej wskazane okoliczności. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku. a.l.