III SA/Łd 238/25

Dnia 3 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Anna Dębowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2025 roku sprawy ze skargi O. w Ł. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 stycznia 2025 roku nr NSHŚ.906.13.2024 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z 30 stycznia 2025 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŁPWIS) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektor Sanitarnego w Ł. (dalej: PPIS) z 23 września 2024 r. stwierdzającej chorobę zawodową pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, tj. zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, u E.K. (dalej: uczestniczka, pracownica), będącej pracownicą w Ix. w Ł. (dalej: Ix. w Ł., strona skarżąca). W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. PPIS wszczął z urzędu 18 marca 2024 r. postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia u uczestniczki choroby zawodowej, tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych). Podstawę wszczęcia postępowania stanowiło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u uczestniczki dokonane przez Przychodnię Konsultacyjno-Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi (dalej: WOMP). Uczestniczka w okresie zatrudnienia (od 1993 r. do chwili obecnej z przerwami) pracowała w następujących zakładach: - od 1 maja 1993 r. do 5 grudnia 1999 r. w Ax. na stanowisku pomoc kuchni, - od 1 listopada 1999 r. do 30 kwietnia 2000 r. w firmie Bx. Sp. z o.o. w Ł. na stanowisku cukiernik (3/4 etatu), - od 1 lipca 2001 r. do 31 sierpnia 2001 r. w Cx. s.c. w P. na stanowisku sprzedawca, - od 29 sierpnia 2001 r. do 20 września 2002 r. z przerwami w firmie Dx. Sp. z o.o. w T., Zakład w Ł. na stanowisku robotnik pomocniczy, - od 16 października 2002 r. do 18 listopada 2002 r. w firmie Ex. Sp. z o.o. w Ł. na stanowisku pakowacz, - od 12 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. oraz od 24 marca 2004 r. do 18 czerwca 2004 r. w firmie Fx. Sp. z o.o. biuro lokalne w Ł. na stanowisku robotnik pomocniczy, - od 15 stycznia 2004 r. do 14 lutego 2004 r. w firmie Gx. Sp. z o.o. w Ł. na stanowisku sprzedawca-kasjer, - od 19 sierpnia 2004 r. do 30 czerwca 2009 r. w firmie Hx. Sp. z o.o. w Ł. na stanowisku szwaczka, - od 26 kwietnia 2010 r. do chwili obecnej w Ix. w Ł., na stanowisku pomocnik mleczarski na działach produkcyjnych. Miejscem pracy, w którym wystąpiło narażenie zawodowe skutkujące rozwojem choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, w stosunku do której prowadzone było postępowanie orzecznicze, była Ix. w Ł., gdzie obecnie uczestniczka pracuje. Do obowiązków zawodowych uczestniczki, zatrudnionej w Ix w Ł. na stanowisku pomocnika mleczarskiego w działach produkcyjnych, należała produkcja roladek serowych (1 kg lub 300 g) ok. 500 sztuk na zmianę. Podczas ww. produkcji uczestniczka wykonywała następujące czynności powodujące obciążenie nadgarstka, a mianowicie: przenoszenie serów z palety i przepuszczanie ich przez detektor wykrywania metali (4 kg), a następnie wkładanie do skrzyni; zagniatanie ręczne gorącego ciasta serowego; formowanie ręczne ciasta serowego i wrzucanie go (1 kg lub 300 g) w rurkę; naciąganie na rurkę siatki; przekręcanie rurki; ugniecenie roladki; wrzucenie roladki do rurki z siatką; wytrząsanie sera z rurki do siatki, a następnie zaciągnięcie siatki narzędziem podobnym do śrubokręta; wrzucenie roladki do basenu z zimną solanką, wyjmowanie roladek z bardzo zimnej solanki i wieszanie na wózek (suszenie, wędzenie, chłodzenie); ręczne układanie w kartony serów o wadze 150 g i 300 g schodzących z taśmy i układanie ich w kartonach na palecie, a następnie mocne owijanie folią całej palety. W okresie zatrudnienia uczestniczka objęta była profilaktycznymi badaniami lekarskimi, w wyniku których nie orzekano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy zawodowej na zajmowanym stanowisku, szkoleniami stanowiskowymi z zakresu BHP, a także miała zapewnione 30-minutowe przerwy regulaminowe w trakcie 12-godzinnej zmiany roboczej, a w przypadku 12-godzinnej zmiany nocnej przerwy regulaminowe i kolejne 2 dni wolne od pracy. Praca wykonywana przez uczestniczkę odbywała się w pozycji stojącej, pochylonej. W wyniku przeprowadzonych badań specjalistycznych (konsultacji neurologicznej), analizy narażenia zawodowego, przebiegu klinicznego choroby oraz dokumentacji medycznej z okresu leczenia uczestniczka uzyskała orzeczenie lekarskie WOMP z 28 sierpnia 2024 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych). Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że pierwsze objawy pod postacią bólów i drętwienia rąk wystąpiły w 2016 r. (tj. w 6 roku zatrudnienia w Ix. w Ł.). W 2021 r. u uczestniczki dokonano rozpoznania obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, poddanego następnie leczeniu operacyjnemu, co potwierdzono podczas badania neurologicznego i badań elektrofizjologicznych w WOMP. W ocenie WOMP wykonywane przez uczestniczkę czynności zawodowe na stanowisku pomocnika mleczarskiego w Ix. w Ł. miały charakter monotypowy i obciążały oba nadgarstki. Ponadto wykonywane czynności charakteryzowała wielokrotna powtarzalność powodująca obciążenie kończyn górnych i przeciążenie mięśni prostowników obu nadgarstków. Jak wyjaśnił WOMP do wystąpienia zawodowego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prowadzi przeciążanie stawów nadgarstkowych, przez które rozumie się wykonywanie w trakcie całego dnia pracy lub przez znaczną jego część szybkich wysokopowtarzalnych ruchów, obejmujących najczęściej ruchy maksymalnego zgięcia (grzbietowego i dłoniowego) oraz nasilanych przez współistniejące zgięcie promieniowe i łokciowe w stawach nadgarstkowych i ewentualnie ucisk mechaniczny w okolicy nadgarstka. Sytuacja taka dotyczy stanowisk pracy wymagających wymienionego powyżej wykonywania bardzo dużej ilości ruchów w nadgarstkach, bez możliwości przerwania pracy z powodu wymuszonego jej rytmu nawet w przypadku odczuwania dolegliwości bólowych czy choćby uczucia zmęczenia w obrębie struktur nadgarstka. Prowadzi to do przekroczenia granic wydolności fizjologicznej elementów układu ruchu, a co za tym idzie, do utraty możliwości prawidłowej regeneracji struktur mięśniowo-ścięgnistych i powstania stanu zapalnego pochewek ścięgnistych, których obrzęk powoduje ucisk nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Zdaniem WOMP analiza narażenia zawodowego badanej, w tym charakteru i chronometrażu wykonywanych przez nią czynności na zajmowanym stanowisku pomocnika mleczarskiego w Ix. w Ł., brak współistniejących aktualnie pozazawodowych czynników ryzyka oraz wyniki wykonanych w WOMP badań elektrofizjologicznych i konsultacji specjalistycznej neurologicznej, uzasadniają przyjęcie z przeważającym prawdopodobieństwem przeciążeniowego tła schorzenia, a co za tym idzie pozwalają z przeważającym prawdopodobieństwem stwierdzić, że ww. choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co upoważnia do rozpoznania jej etiologii zawodowej. PPIS decyzją z 23 września 2024 r. stwierdził u uczestniczki chorobę zawodową, tj. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Od powyższej decyzji odwołała się Ix. w Ł., podnosząc zarzut rozpoznania u uczestniczki choroby zawodowej bez uwzględnienia dokumentacji z badań profilaktycznych medycyny pracy wystawionej przez lekarza medycyny pracy sprawującego nadzór i kontrolę nad pracownikami Ix. w Ł. Ponadto skarżąca nie zgadza się z ustaleniem zawartym w zaskarżonej decyzji, iż pracownica, zatrudniona na stanowisku pomocnika mleczarskiego w Ix. w Ł., wykonuje prace monotypowe i powtarzalne, w których dochodzi do przeciążenia grup mięśniowych. Decyzją z 30 stycznia 2025 r. ŁPWIS utrzymał w mocy decyzję PPIS z 23 września 2024 r. W uzasadnieniu decyzji ŁPWIS przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyczerpująco uzasadnia podstawy do stwierdzenia u uczestniczki choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, ujętej pod poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. ŁPWIS stwierdził, że zespół cieśni nadgarstka rozpoznany u uczestniczki jest przyczynowo związany z wykonywaną przez nią pracą zawodową w Ix. w Ł. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia zarówno ocena warunków pracy, jak i analiza zmian w jej stanie zdrowia. Opis stanowiska pracy uczestniczki potwierdza, że wykonywane przez nią czynności zawodowe na stanowisku pomocnika mleczarskiego w działach produkcyjnych miały charakter monotypowy i cechowało je wykonywanie w trakcie zmiany roboczej ruchów wielokrotnie powtarzalnych, powodujących obciążenie obu kończyn górnych oraz przeciążanie mięśni prostowników i nadgarstków. Zatem sposób wykonywania pracy przez zainteresowaną stwarzał warunki do uciski nerwów pośrodkowych w kanale nadgarstka, co oznacza, że w środowisku pracy uczestniczki występował czynnik szkodliwy (sprawczy). Zdaniem ŁPWIS w przedmiotowej sprawie istnieją zatem podstawy do stwierdzenia, że warunki pracy z przeważającym prawdopodobieństwem były przyczyną powstania ww. choroby zawodowej. ŁPWIS podkreślił, że zawodowe tło zespołu cieśni nadgarstka uwzględnia się głównie przy pracach, podczas których wykonywane są ruchy monotypowe. W przypadku uczestniczki charakter wykonywanej przez nią pracy miał cechy monotypii. W trakcie pracy wykonywała czynności powtarzalne monotypowe, w wymuszonym tempie pracy, stwarzające warunki, w których dochodziło do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pień nerwu pośrodkowego i w konsekwencji przyczyniło się do wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W związku z powyższym ŁPWIS przyjął z przeważającym prawdopodobieństwem, że charakterystyczne dolegliwości pod postacią bólów i drętwienia rąk występujące od 2016 r. u uczestniczki mają związek z wykonywaną przez nią pracą na stanowisku pomocnika mleczarskiego w Ix. w Ł. i tym samym mają charakter zawodowy. W ocenie ŁPWIS zarzut stawiany przez Ix. w Ł. o nieuwzględnieniu przy rozpoznawaniu ww. choroby dokumentacji z badań profilaktycznych przeprowadzonych przez zakładowego lekarza medycyny pracy, jest bezzasadny. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że uczestniczka w całym okresie zatrudnienia w Ix. w Ł., tj. od 2010 r., miała wykonywane regularnie badania lekarskie z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej przez lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami i nie stwierdzano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. ŁPWIS podkreślił, że lekarz sprawujący opiekę zdrowotną nad pracownikiem i orzekający o zdolności do pracy na zajmowanym stanowisku miał wiedzę, iż uczestniczka była leczona operacyjnie z powodu rozpoznanego u niej w 2021 r. zespołu cieśni nadgarstka. Z kolei zarzut Ix. w Ł. w sprawie nieścisłości między materiałem zebranym przez PPIS a oświadczeniem uczestniczki (oświadczenie złożone u zakładowego lekarza medycyny pracy 8 października 2024 r.), dotyczący ilości wykonywanych przez pracownika sztuk roladek, ŁPWIS uznał również za nieuzasadniony. Bowiem zarówno z materiału zebranego przez PPIS, jak i z oświadczenia uczestniczki, wynika, że podczas zmiany roboczej wyrabiała ona około 500 roladek (większa ilość - ponad 500 sztuk - wyrabiana jest w przypadku obecności min. 3 osób na stanowisku pracy). Dodatkowo uczestniczka w oświadczeniu z 8 października 2024 r. podkreśliła, iż wykonywana przez nią praca odbywała się na akord. ŁPWIS nie podzielił również argumentu Ix. w Ł. odnośnie występowania obustronnego zespołu cieśni nadgarstka u osoby praworęcznej, ponieważ z oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez PPIS wynika, że czynności wykonywane przez uczestniczkę w postaci zagniatania ręcznego gorącego ciasta serowego, wymagały dużej siły nacisku obu dłoni na narzędzie pracy powodując przeciążenie struktur znajdujących się w kanale nadgarstków. Skargę do sądu na powyższą decyzję ŁPWIS z 30 stycznia 2025 r. wniosła Ix. w Ł., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, a także zarzucając naruszenie: 1) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym: - przyjęcie prawdopodobieństwa powstania choroby w 2016 r. przejawiające się bólem i drętwieniem rąk, w wyniku czego doszło do rozpoznania obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, pomimo że pracownica od 2012 do 2017 r. nie pracowała w dziale produkcyjnym rolad serowych; - pominięcie wniosku skarżącej o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy; 2) art. 154 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia, choć przemawia za tym słuszny interes strony; 3) art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - organ nie wykazał, że zespół cieśni nadgarstka pozostaje w związku przyczynowym z warunkami pracy w spółdzielni. Powyższe zarzuty zostały szerzej rozwinięte w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a.). W ocenie sądu przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa. Zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.; dalej powoływanej jako "Kodeks pracy") za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Chorobę zawodową można zatem stwierdzić nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Ponadto wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1593/22). Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 1¹ Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836; dalej powoływane jako "rozporządzenie") określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podkreślenia również wymaga, że rozpoznanie u osoby badanej jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, ale tylko wówczas, gdy wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa, choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy pozwalał ponad wszelką wątpliwość na stwierdzenie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do stwierdzenia u uczestniczki choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Choroba została rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia, która w swoim orzeczeniu wskazała, że: "Analiza narażenia zawodowego badanej, w tym charakteru i chronometrażu wykonywanych przez nią na stanowisku pracy czynności, brak współistniejących aktualnie istotnych pozazawodowych czynników ryzyka oraz wyniki wykonanych w WOMP CP-L badań i konsultacji specjalistycznej, uzasadniają (...) przyjęcie z przeważającym prawdopodobieństwem przeciążeniowego tła schorzenia. Biorąc pod uwagę powyższe, można z przeważającym prawdopodobieństwem stwierdzić, iż choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co upoważnia do rozpoznania jej etiologii zawodowej.". Wskazać w tym miejscu należy również, że w procesie ustalania choroby zawodowej istnieje wyraźny podział zadań, tj. o medycznych i tylko medycznych aspektach danej dolegliwości mogą się wypowiadać wyłącznie lekarze orzecznicy, zaś o kwestiach istnienia narażenia z uwagi na warunki występujące w środowisku pracy bądź z uwagi na sposób wykonywania pracy, przesądzają organy inspekcji sanitarnej po przeprowadzeniu stosownego, wnikliwego postępowania wyjaśniającego z udziałem stron. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy zatem do kompetencji lekarzy orzeczników, specjalistów medycyny pracy, znających specyfikę czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. Lekarze ci orzekają o chorobie na podstawie wykonanych badań oraz dokumentacji zebranej przez organy sanitarne. Końcowo jednak to organ inspekcji sanitarnej stwierdza, czy u konkretnej osoby wystąpiła choroba zawodowa. Jakkolwiek roli tej nie można sprowadzić wyłącznie do pośredniczenia w przekazywaniu dokumentacji medycznej lekarzom orzecznikom oraz do badania, czy spełnione zostały formalne warunki wydania przez nich opinii, to jednak wykonana w zgodzie z zasadami sztuki ocena lekarska schorzenia wiąże organy w ramach procesu stwierdzenia choroby zawodowej. Zastrzec należy szczególnie ów warunek wydania orzeczenia na podstawie dokumentacji, która w jak najpełniejszy sposób określa stan faktyczny i warunki pracy. O ile zatem stwierdzenia wynikające z orzeczeń lekarskich, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej lub jej braku są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, pod warunkiem wydania opinii z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, o tyle organy te, z uwzględnieniem art. 80 k.p.a., w ramach sprawowanej kontroli formalnej oceniają, czy wywody i wnioski sformułowane w orzeczeniach lekarskich są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie (niesprzeczne). Organ sanitarny nie ma więc - jak już wskazano - prawa samodzielnie oceniać dokumentacji lekarskiej i orzec w sposób odmienny niż lekarz (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 663/22). W konsekwencji powyższego, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, w tym rodzaj pracy wykonywanej przez uczestniczkę i sposób wykonywania pracy, należy uznać, że zasadne było stwierdzenie u niej przedmiotowej choroby zawodowej. Wskazać należy, że o ile z § 8 ust. 2 rozporządzenia wynika uprawnienie do żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia bądź dalszej konsultacji, to wbrew stanowisku strony skarżącej w niniejszej sprawie brak było podstaw do podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, w szczególności w kierunku postulowanym przez stronę skarżącą, tj. poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza z zakresu medycyny pracy (z dodatkową specjalizacją w dziedzinie ortopedii) na okoliczność przyczyn powstania zespołu cieśni nadgarstka, daty możliwości nabycia choroby zawodowej, czy choroba zawodowa mogła powstać u poprzedniego pracodawcy z uwagi na występujące przeciążenia nadgarstka spowodowane wykonywaną pracą, a skutki ujawniły się u aktualnego pracodawcy. Zdaniem strony skarżącej opinia taka powinna zostać wydana po uprzednim zapoznaniu się z nadesłaną dokumentacją medyczną od podmiotów leczniczych wskazanych przez NFZ, które udzielały uczestniczce wszelkich świadczeń medycznych, w tym rehabilitacyjnych, od 19 sierpnia 2004 r. do chwili obecnej. Zdaniem sądu wydane orzeczenie lekarskie jest bowiem jasno i wyczerpująco uzasadnione i nie budzi żadnych wątpliwości w świetle pozostałych dowodów w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. Stwierdzenie w zaistniałym schorzeniu choroby zawodowej oparte zostało o informacje dotyczące narażenia zawodowego, analizy przebiegu i charakteru choroby, stosownej dokumentacji lekarskiej, specjalistycznych badań diagnostyczno-orzeczniczych, których wyniki dały podstawę do stwierdzenia istnienia związku dolegliwości z wykonywaną pracą na określonym stanowisku. Wskazać przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie wyjaśniające nie ma obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, dlatego w ocenie sądu postępowanie to zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Skoro zatem organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym, w oparciu o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musiał zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń. Przede wszystkim organ dysponował protokołem z przeprowadzonego postępowania w zakładzie Ix. w Ł. oraz kartą oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, które stanowiły podstawę ustalenia charakterystyki wykonywanej przez uczestniczkę pracy, chronometrażu pracy, pozycji ciała podczas pracy, warunków ergonomicznych oraz środków profilaktycznych podejmowanych w zakładzie w związku z narażeniem zawodowym. Dodatkowo uzyskano informację dotyczącą warunków pracy od uczestniczki w formie złożonego przez nią oświadczenia z 8 października 2024 r., a także od lekarza medycyny pracy M. B-Z., sprawującego profilaktyczną opiekę nad pracownikami w Ix. w Ł., który 3 października 2024 r. przeprowadził badania profilaktyczne uczestniczki podczas wizytacji jej stanowiska pracy jako pomocy mleczarza od 2010 r. do nadal. Kwestionowany zaś na obecnym etapie opis pracy uczestniczki postępowania (stwierdzony w protokole), zmierzający do wykazania, że nie odzwierciedla on w sposób adekwatny warunków pracy (w szczególności od 2012 r. do 2017 r., kiedy to zdaniem Ix. w Ł. uczestniczka nie pracowała na dziale produkcyjnym rolad serowych), jak również kwestionowany związek przyczynowy między czasem ujawnienia się pierwszych dolegliwości dla zespołu cieśni w obrębie nadgarstka u pracownicy (tj. 2016 r.) a okresem (tj. lata 1999-2000 oraz 2004-2009) narażenia uczestniczki na wpływ czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, czyli jeszcze przed podjęciem pracy w Ix. w Ł., należało poczytywać jako przyjętą przez stronę linię obrony, która nie mogła jednak znaleźć aprobaty. Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu decyzje organów uwzględniają pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. Organy słusznie uznały, że od 26 kwietnia 2010 r. do chwili obecnej uczestniczka była nieprzerwanie zatrudniona u strony skarżącej na stanowisku pomocnika mleczarskiego na działach produkcyjnych w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową. Wykonywała przy tym czynności powtarzalne, przy których zginała obydwa nadgarstki, produkując roladki serowe. Przeciwne twierdzenia strony skarżącej w powyższym zakresie nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Tym samym zostały spełnione przesłanki niezbędne dla stwierdzenia choroby zawodowej, tj. po pierwsze, że choroba ujawniła się w momencie kiedy uczestniczka pracowała na produkcji roladek u strony skarżącej; po drugie, że choroba została stwierdzona u uczestniczki w 2016 r., a zatem przed upływem terminu, który pozwala na przyjęcie związku pomiędzy narażeniem zawodowym w środowisku pracy a stwierdzonym schorzeniem zgodnie z poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia; po trzecie, że sposób wykonywania pracy przez uczestniczkę z wysokim prawdopodobieństwem spowodował chorobę zawodową, a więc zaistniał związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a chorobą, która nie ma pozazawodowej etiologii. Wbrew stanowisku strony skarżącej organ, przy braku jakichkolwiek przesłanek, nie miał obowiązku poszukiwania ewentualnych pozazawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia. Ewentualne współwystępowanie schorzeń, mogących być pozazawodowym czynnikiem etiologicznym schorzenia (które w toku kontrolowanego postępowania nie zostały ustalone), wcale nie wyklucza możliwości uznania zawodowej etiologii choroby w przypadku potwierdzenia istnienia narażenia zawodowego. Podkreślić należy, że dla rozpoznania danego schorzenia jako choroby wystarczy stwierdzenie istnienia warunków pracy narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały. Odnośnie okresu zatrudnienia uczestniczki u strony skarżącej sąd zauważa, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy spowodowały wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, gdyż nie taka jest jej rola. Organy inspekcji sanitarnej nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała (§ 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia). Chodzi o zatrudnienie w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnienie w warunkach, które te skutki spowodowały. Ewentualna odpowiedzialność pracodawcy będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u jego pracownika, który wykonuje pracę w warunkach narażenia zawodowego, stanowi odrębną kwestię, zaś spory na jej tle należą do właściwości sądu cywilnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 14 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 803/23). W kontrolowanej sprawie z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wprost wynika, że praca w narażeniu zawodowym w postaci przeciążenia nadgarstka występowała łącznie u trzech pracodawców, wliczając w to stronę skarżącą. Należy również wyjaśnić, że istotą rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka, jako choroby zawodowej, jest wskazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a sposobem wykonywania pracy. Z woli ustawodawcy, w przypadku istnienia narażenia zawodowego, za tym, że to ono jest przyczyną choroby zawodowej, przemawia domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a pracą w warunkach narażenia. Obalenie domniemania związku przyczynowego pomiędzy zaistnieniem schorzenia prawnie uznanego za chorobę zawodową a warunkami pracy narażającymi na jego powstanie może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy na podstawie orzeczeń lub opinii lekarskich organy administracji sanitarnej wykażą, że określone schorzenie, zaliczone do wykazu chorób zawodowych, powstało bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem wyłącznie w wyniku działania czynników pozazawodowych (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 285/18), oraz że wykażą, dlaczego warunki pracy nie miały wpływu na powstanie schorzenia. W niniejszej sprawie organ wykazał wystąpienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez badaną we wskazanym okresie a stwierdzoną u niej chorobą zawodową. Tym samym brak było podstaw do podważenia związku przyczynowego pomiędzy występującym schorzeniem a sposobem wykonywania pracy zawodowej u strony skarżącej. Wobec tego twierdzenie jakoby w sprawie naruszono reguły postępowania dowodowego określone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a także art. 235¹ Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, należało uznać za bezzasadne, gdyż w sprawie wykazano wystąpienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez pracownicę we wskazanym okresie a stwierdzoną u niej chorobą zawodową. Jednocześnie dochowano sformułowanych w rozporządzeniu wymogów odnośnie sposobu prowadzenia postępowania w zakresie choroby zawodowej. W ocenie sądu organy w sposób właściwy zgromadziły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 8 k.p.a., a ponadto prawidłowo ustaliły, zinterpretowały i zastosowały przepisy Kodeksu pracy oraz powołanego rozporządzenia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. d.cz.