III SA/Łd 24/06

Dnia 5 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Ewa Alberciak, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł., po powtórnym rozpoznaniu wniosku M.K. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, odmówił przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji M.K. wskazał, iż występują sprzeczności w pismach Spółdzielni Mieszkaniowej A, na co także uwagę zwrócił Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2005 roku sygn. III SA Łd 866/04. Spółdzielnia Mieszkaniowa z jednej strony potwierdza bowiem przyjęcie go w poczet swoich członków, a z drugiej podkreśla, iż nie posiada on tytułu prawnego do lokalu. W jego ocenie zaś czym innym jest tytuł prawny do lokalu i członkowstwo w Spółdzielni, a czym innym uzupełnienie brakującego wkładu mieszkaniowego. Powołał się również na pismo Spółdzielni, adresowane do członków w sprawie przekształceń własnościowych, w którym Spółdzielnia potwierdza jego członkowstwo, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu i zobowiązania finansowe wobec Spółdzielni. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowy lokal znajduje się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej A. Podniósł przy tym, iż w piśmie z dnia 3 czerwca 2004 roku adresowanym do M.K. Spółdzielnia Mieszkaniowa wyjaśniła, iż wydanie decyzji o przydziale mieszkania wystawionej dnia [...] będzie możliwe według ustalonych wcześniej warunków uzyskania mieszkania. Organ odwoławczy wskazał także, iż zgodnie z podjętą uchwałą Zarządu Nr [...] z dnia [...], M.K. został przyjęty w poczet członków Spółdzielni Mieszkaniowej A oraz zostało mu przyznane spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nr 3 przy ul. A 12 – z jednoczesnym zobowiązaniem do uzupełnienia należnego wkładu mieszkaniowego na dzień 20.04.2001 roku w wysokości 9.935,24 zł. Uzupełnienie wkładu wynikało z wygaśnięcia prawa do lokalu, w związku z wykluczeniem uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 29.04.1997 roku - byłej żony H.K. za zaległości czynszowe. Co oznacza, iż na mocy obowiązujących przepisów, Spółdzielnia będzie mogła wydać przydział lokalu mieszkalnego po wniesieniu wymaganego wkładu mieszkaniowego. Organ podkreślił przy tym, iż M.K. nie dokonał wpłaty wymaganej kwoty 9.935,24 zł na rzecz Spółdzielni, a tym samym nie uzupełnił wymaganego wkładu mieszkaniowego. Organ II instancji wskazał także, iż organ I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej z prośbą o zajęcie jednoznacznego stanowiska, co do posiadania przez M.K. tytułu prawnego do zajmowanego lokalu w oparciu o przepisy prawa spółdzielczego. W tej kwestii pismem z dnia [...] o nr [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa A wyjaśniła, iż M.K. nie wywiązał się z obowiązku zapłaty wkładu mieszkaniowego i decyzja o przyznaniu prawa do zajmowanego lokalu nie została mu wręczona. Wobec powyższego nie posiada on tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, z uwagi na brak skutków prawnych uchwały Zarządu o przydziale lokali. Spółdzielnia nie kwestionuje prawa do zamieszkiwania w lokalu i stwierdza, iż nie ma przeszkód, aby M.K. został wręczony tytuł prawny do lokalu, po uprzednim dokonaniu wpłaty brakującego wkładu mieszkaniowego. Organ odwoławczy podkreślił również, iż przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające. W tym celu wystąpił do Spółdzielni (Działu Członkowskiego). Z informacji tam uzyskanej wynikało, iż strona nie została wykluczona z grona członków Spółdzielni, lecz nie uzyskała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, bowiem nie uzupełniła wymaganego wkładu mieszkaniowego. Tym samym nie wywiązała się z podjętego zobowiązania, zawartego w uchwale Zarządu Spółdzielni Nr [...] z dnia [...]. W konsekwencji powyższego, Spółdzielnia Mieszkaniowa A nie wydała M.K. decyzji o przydziale spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr 3 przy ul. A 12 w Ł.. W oparciu o powyższe ustalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, iż M.K. jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej A, ale z uwagi na nieuiszczenie brakującego wkładu mieszkaniowego nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu i na tej podstawie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze tej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdził, iż został przyjęty w poczet członków Spółdzielni oraz zostało mu przyznane spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. Spółdzielnia wykazała, iż to nie on, lecz jego była żona została wykluczona z grona członków. Wyjaśnił, iż na mocy wyroku sądowego został mu przydzielony lokal mieszkalny. Skoro zatem nie doszło do wykluczenia jego osoby z grona członków, to dlaczego Spółdzielnia żąda uzupełnienia wkładu mieszkaniowego. Wskazał przy tym, iż zaległości czynszowe po byłej żonie spłacił w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wnosząc o jej oddalenie, wywiodło jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jednakże na wstępie podnieść należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uwzględnienie skargi skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji może nastąpić zaś tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a."/. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście przede wszystkim podnieść należy, iż organy administracji publicznej, w tym także organy załatwiające sprawy z zakresu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, obowiązuje zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, w następstwie której płynie nakaz podejmowania przez te organy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Głównym zaś celem każdego postępowania administracyjnego jest dokładne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy, ich prawidłowe prawne zakwalifikowanie i wydanie na tej podstawie decyzji administracyjnej, zgodnej z przepisami prawa obowiązującego w dacie jej wydania. W rozpoznawanej sprawie kwestia wywiązania się przez organ orzekający z obowiązku nałożonego wspomnianą zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej, a zwłaszcza dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy w zakresie posiadania przez skarżącego spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i ich prawidłowego prawnego zakwalifikowania celem wydania na tej postawie decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, nasuwa szereg zastrzeżeń. W tym względzie w pierwszej kolejności wskazać należy, iż organ odwoławczy, prowadząc dodatkowe postępowanie wyjaśniające w zakresie przyznania skarżącemu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, oparł swoje ustalenia jedynie na informacjach uzyskanych od Spółdzielni Mieszkaniowej A, nie dokonując przy tym własnej oceny stosunku łączącego skarżącego ze Spółdzielnią i jego wpływu na posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż zgodnie z uchwałą Zarządu Nr [...] z dnia [...] skarżący został przyjęty w poczet członków Spółdzielni oraz zostało mu przyznane spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nr 3 przy ul. A 12 – z jednoczesnym zobowiązaniem do uzupełnienia należnego wkładu mieszkaniowego na dzień 20.04.2001 r. w wysokości 9.935,24 zł. Wcześniej zaś ustalone zostały warunki uzyskania mieszkania. Do akt sprawy nie zostały jednak załączone uchwały w sprawie przyjęcia w poczet członków oraz przyznania skarżącemu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu nr 3 przy ul. A 12. Uchybienia te dowodzą, iż organ nie podjął wystarczających kroków celem zgromadzenia, w ramach prowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, całości materiału dowodowego w sprawie, a podjęte rozstrzygnięcie znajduje jedynie oparcie w pisemnych informacjach uzyskanych od Spółdzielni. Ponadto organ odwoławczy, przyjmując dość ogólnie, iż skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu, nie sprecyzował jakiego rodzaju dokument miałby ten tytuł potwierdzać, a w szczególności nie określił, czy ma to być uchwała Zarządu, czy też dokument określany przez Spółdzielnię mianem "decyzji o przyznaniu prawa do zajmowanego lokalu" i pod rządami, jakich przepisów regulujących kwestię powstania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu ów dokument winien zostać wydany. Uchwała Zarządu Spółdzielni Nr [...] została podjęta w dniu [...], a więc w czasie obowiązywania art.213 § 1-4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze (tekst jednolity Dz.U z 1995 r. Nr 54, poz.288 ze zm.). Z przepisów art. 213 § 1 i 2 tejże ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały wynikało, że spółdzielcze prawo do lokalu mogło być przydzielone tylko członkowi spółdzielni. Prawo to powstawało z chwilą przydziału lokalu, przy czym oświadczenie spółdzielni powinno być pod nieważnością złożone w formie pisemnej. Wydając przydział spółdzielnia składa oświadczenie woli. Zachowanie formy pisemnej pod rygorem nieważności wymagane było tylko dla oświadczenia woli spółdzielni, a więc dla przydziału, a chwilą powstania spółdzielczego prawa do lokalu była data przydziału, a nie chwila złożenia zgodnych oświadczeń przez obydwie strony, czy też data zawiadomienia o przydziale. Do wydania przydziału powołany był organ wskazany w statucie - art.212 ustawy prawo spółdzielcze (por. Mirosław Gersorf, Jerzy Ignatowicz Prawo spółdzielcze. Komentarz. W-wa 1985 r., str.382-383). W oparciu o powyższe uwagi stwierdzić więc należy, iż sprawa odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego nie została należycie wyjaśniona, co w konsekwencji oznacza, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 oraz 107 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ orzekający w pierwszym rzędzie wyjaśni dokładnie wszystkie elementy stanu faktycznego żądając w/w, statutu Spółdzielni obowiązującego w dniu jego podjęcia, przydziału lokalu i na tej podstawie dokona oceny stosunku łączącego skarżącego ze Spółdzielnią oraz jego wpływu na posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), a następnie swoje stanowisko uzasadni zgodnie z treścią art. 107 ( 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.