III SA/Łd 240/08

Dnia 9 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym skargi M. N. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 456/07 wydanym w sprawie ze skargi M. N. na Starostę Powiatowego w P. w przedmiocie wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów p o s t a n a w i a : odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 13 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 456/07 odrzucił skargę M. N. na Starostę Powiatowego w P. w przedmiocie wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów, w trybie art. 58 §1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. W dniu 30 kwietnia 2008 roku M. N. na podstawie art. 270 i art. 275 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Do skargi skarżący załączył pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2008 roku. Zarządzeniem z dnia 5 maja 2008 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do usunięcia w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania braków formalnych skargi przez wskazanie podstawy wznowienia postępowania, pouczając jednocześnie skarżącego o treści art. 271 i art. 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W piśmie z dnia 16 maja 2008 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu jako podstawę skargi o wznowienie postępowania skarżący wskazał art. 271 § 2 i art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania przez wskazanie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu – w terminie siedmiu, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia 19 czerwca 2008 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu skarżący odnosząc się jedynie do swoich oczekiwań względem wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, nie wskazał momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu i nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W dniu 17 lipca 2008 roku od powyższego postanowienia skarżący złożył zażalenie, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem dnia 1 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu i przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, iż w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 456/07, w której wznowienia postępowania domaga się skarżący postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Zakres pełnomocnictwa, jakie udzielone pełnomocnikowi z urzędu w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 456/07 obejmuje bowiem z mocy prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2008 roku Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lipca 2008 roku, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w przypadku wystąpienia kilku podstaw do wznowienia postępowania termin do wniesienia skargi biegnie osobno do każdej z nich. Tym samym termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 ustawy – rozpoczął bieg z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku tj. w dniu 19 października 2007 roku. Obok jednak podstawy wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 ustawy, skarżący wskazał drugą podstawę wznowienia tj. art. 273 § 2 ustawy, w przypadku której Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił, w jakiej dacie strona dowiedziała się o tej podstawie wznowienia. Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał pełnomocnika skarżącego do wyjaśnienia w terminie 14 dni, jakie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o sygn. akt III SA/Łd 456/07, a z których strona nie mogła skorzystać z poprzednim postępowaniu wykrył skarżący wskazując jako podstawę wznowienia postępowania art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w jakiej dacie skarżący dowiedział się o tej podstawie wznowienia postępowania. W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2009 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącego wskazał, iż skarżący nie zgłasza żadnych nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o sygn. akt III SA/Łd 456/07, oprócz okoliczności, które zostały zgłoszone dotychczas. Oświadczył, iż nie wskaże, w jakiej dacie dowiedział o podstawie wznowienia postępowania, gdyż, jak wskazał "już to podawał i jest to data właściwa". Skarżący oświadczył ponadto, iż w roku 2008 złożył do Sądu wniosek o zmianę ustanowionego z urzędu adwokata, który odmówił sporządzenia kasacji. Pełnomocnik podkreślił, iż popiera wniosek o zmianę pełnomocnika z urzędu z uwagi na utrudniony kontakt słowny ze skarżącym. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2009 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dla podstawy prawnej określonej w art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dla podstawy określonej w art. 273 § 2 powołanej ustawy. Wobec niewniesienia zażalenia powyższe postanowienie stało się prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia (art. 279 powołanej ustawy). Oznacza to, że skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać warunkom formalnym przewidzianym dla pism w postępowaniu sądowym, określonym w art. 46 cytowanej ustawy, a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia, a więc jedną z podstaw wznowienia wymienionych w art. 271-273 powołanej ustawy, uzasadnienie podstawy wznowienia, a także okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Powyższe elementy kształtują zatem szczególną, obligatoryjną treść skargi o wznowienie postępowania pozwalającą na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego. Wskazanie podstawy wznowienia podstawy powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, która z podstaw wymienionych w art. 271-273 powołanej ustawy, uzasadnia wznowienie postępowania w danej sprawie. Uzasadnienie zaś podstawy wznowienia powinno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jaki wywiera istnienie tych okoliczności. Określenie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie wpływa zatem zarówno na dopuszczalność wznowienia, jak i na zakres rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy skarżący jako podstawę skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 456/07 wskazał dwie podstawy wznowienia - art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W razie wystąpienia kilku podstaw do wznowienia postępowania termin do wniesienia skargi biegnie osobno dla każdej z nich. Ponadto bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie zaczyna się wcześniej niż od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu. W tym stanie rzeczy, trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w powołanym powyżej art. 277 ustawy – dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 ustawy rozpoczął bieg z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku tj. od dnia 19 października 2007 roku. Skarżący natomiast wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w dniu 30 kwietnia 2008 roku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu strona nie powołała jednak żadnych okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, nie uzupełniła również tego braku na wezwanie Sądu. W tej sytuacji, Sąd pozbawiony możliwości oceny przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania – dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawomocnym postanowieniem z dnia 20 lutego 2009 roku w pkt 1, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dla wskazanej powyżej podstawy prawnej. Stanowisko zaprezentowane w powyższym postanowieniu nie zostało przez skarżącego zakwestionowane. Oznacza to, że skarga o wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została wniesiona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 277 cytowanej ustawy, co skutkuje jej odrzuceniem. W przypadku natomiast drugiej podstawy wznowienia określonej w art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący pomimo wezwania do wyjaśnienia, jakie nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o sygn. akt III SA/Łd 456/07 wykrył, a z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu i w jakiej dacie dowiedział się o tej podstawie wznowienia postępowania, nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o sygn. akt III SA/Łd 456/07, oprócz okoliczności, które zgłaszał dotychczas. Oświadczył także, iż nie wskaże, w jakiej dacie dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania, gdyż, jak wskazał "już to podawał i jest to data właściwa". Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia oraz fakt, iż do skargi o wznowienie postępowania z dnia 30 kwietnia 2008 roku skarżący załączył pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2008 roku, sporządzone po uprawomocnieniu się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, Sąd stanął na stanowisku, że brak uzasadnionych przesłanek restytucyjnych nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy. W świetle bowiem art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Istotą przesłanki określonej w art. 273 § 2 powołanej ustawy jest wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych. Ponadto muszą to być okoliczności i dowody, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w poprzednim postępowaniu. Środek dowodowy natomiast, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 446/04, wyrok NSA z dnia 5 maja 2005r., sygn. akt OSK 1345/04). Samo zaś sformułowanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania bez wskazania w jakim zakresie nowe okoliczności lub środki dowodowe mogą zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia, nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Jeżeli bowiem już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, wówczas taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, mając jednocześnie na względzie przyczyny dla których Sąd odrzucił skargę w sprawie III SA/Łd 456/07, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania, należy wskazać, że załączone do skargi o wznowienie pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2008 roku nie stanowi nowego dowodu, który mógłby wpłynąć na zmianę treści rozstrzygnięcia. Pismo to zostało sporządzone po uprawomocnieniu się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku i jest odpowiedzią organu na wystąpienie skarżącego z dnia 16 kwietnia 2008 roku. Wobec powyższego samo sformułowanie przez skarżącego podstaw wznowienia nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, bowiem nie znajduje żadnego uzasadnienia w treści skargi oraz pisma do niej załączonego. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, że skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie określonej w art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została wniesiona z uchybieniem trzymiesięcznego terminu, natomiast dla podstawy określonej w art. 273 § 2 ustawy skarżący nie przedstawił uzasadnienia jako przesłanki warunkującej dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, Sąd stosownie do treści art. 280 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu. a.ł.