III SA/Łd 240/08

Dnia 20 lutego 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 456/07 wydanym w sprawie ze skargi M. N. na Starostę Powiatowego w P. w przedmiocie wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów p o s t a n a w i a : 1. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dla podstawy określonej w art. 273 paragraf 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowieniem z dnia 13 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 456/07 odrzucił skargę M. N. na Starostę Powiatowego w P. T. w przedmiocie wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów. W dniu 30 kwietnia 2008 roku M. N. na podstawie art. 270 i art. 275 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Do skargi skarżący załączył pismo Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...]. Zarządzeniem z dnia 5 maja 2008 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do usunięcia w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania braków formalnych skargi przez wskazanie podstawy wznowienia postępowania, pouczając jednocześnie skarżącego o treści art. 271 i art. 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W piśmie z dnia 16 maja 2008 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu jako podstawę skargi o wznowienie postępowania skarżący wskazał art. 271 § 2 i art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do uzasadnienia wskazanych podstaw wznowienia oraz uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania przez wskazanie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu – w terminie siedmiu, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia 19 czerwca 2008 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu skarżący odnosząc się jedynie do swoich oczekiwań względem wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, nie wskazał momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu i nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W dniu 17 lipca 2008 roku od powyższego postanowienia skarżący złożył zażalenie, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 1 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu i przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, iż w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 456/07, w której wznowienia postępowania domaga się skarżący postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Zakres pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi z urzędu w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 456/07 obejmuje bowiem z mocy prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2008 roku Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lipca 2008 roku, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w przypadku wystąpienia kilku podstaw do wznowienia postępowania termin do wniesienia skargi biegnie osobno do każdej z nich. Tym samym termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 ustawy – rozpoczął bieg z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku tj. w dniu 19 października 2007 roku. Obok jednak podstawy wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 ustawy, skarżący wskazał drugą podstawę wznowienia tj. art. 273 § 2 ustawy, w przypadku której Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił, w jakiej dacie strona dowiedziała się o tej podstawie wznowienia. Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał pełnomocnika skarżącego do wyjaśnienia w terminie 14 dni, jakie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o sygn. akt III SA/Łd 456/07, a z których strona nie mogła skorzystać z poprzednim postępowaniu wykrył skarżący wskazując jako podstawę wznowienia postępowania art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w jakiej dacie skarżący dowiedział się o tej podstawie wznowienia postępowania. W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2009 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącego wskazał, iż skarżący nie zgłasza żadnych nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o sygn. akt III SA/Łd 456/07, oprócz okoliczności, które zostały zgłoszone dotychczas. Oświadczył, iż nie poda, w jakiej dacie dowiedział o podstawie wznowienia postępowania, gdyż, "już to podawał i jest to data właściwa". Skarżący oświadczył ponadto, iż w roku 2008 złożył do Sądu wniosek o zmianę ustanowionego z urzędu adwokata, bowiem odmówił on sporządzenia kasacji, co jest powodem nieufności do wyznaczonego z urzędu adwokata. Pełnomocnik podkreślił, iż popiera wniosek o zmianę pełnomocnika z urzędu z uwagi na powyższe oraz z uwagi na utrudniony kontakt słowny ze skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, iż dokonując badania zasadności wniesionego wniosku, wojewódzki sąd administracyjny związany jest ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie naruszenia prawa i wynikającymi z niej wnioskami co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 listopada 2008 roku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w przypadku wystąpienia kilku podstaw do wznowienia postępowania termin do wniesienia skargi biegnie osobno do każdej z nich. Tym samym termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 ustawy – rozpoczął bieg z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku tj. w dniu 19 października 2007 roku. Obok jednak podstawy wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 ustawy, skarżący wskazał drugą podstawę wznowienia tj. art. 273 § 2 ustawy, w przypadku której Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił, w jakiej dacie strona dowiedziała się o tej podstawie wznowienia. Ustalenie to, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny ma istotne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, bowiem w przypadku dokonania czynności w terminie, wniosek skarżącego, o którym mowa w art. 86 § 1 powołanej ustawy staje bezprzedmiotowy. Przedstawione stwierdzenia zamieszczone w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczyły zatem w istocie kierunek postępowania w niniejszej sprawie. Kwestię przywrócenia uchybionego terminu regulują przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 87 § 1, 2 i 4 powołanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonanie równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu uchybionej czynności i brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonywujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zgodnie z treścią art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy skarżący jako podstawę skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 456/07 wskazał art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w powołanym powyżej art. 277 ustawy – dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 ustawy rozpoczął bieg z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 roku tj. od dnia 19 października 2007 roku. W świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Składając w dniu 30 kwietnia 2008r. wniosek o przywrócenie terminu strona nie powołała żadnych okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, nie uzupełniła również tego braku na wezwanie sądu. W tej sytuacji sąd pozbawiony jest możliwości oceny przesłanek przywrócenia terminu wynikających z cytowanego wyżej art. 86 § 1 ustawy. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania - dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. za nieuzasadniony. W tym miejscu należy wskazać, iż , jak wynika z uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 25 listopada 2008r. takie stanowisko zaprezentowane w uchylonym postanowieniu WSA z dnia 4 lipca 2008r. nie było kwestionowane. W przypadku natomiast drugiej podstawy wznowienia określonej w art. 273 § 2 ustawy, skarżący pomimo wezwania do wyjaśnienia, jakie nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o sygn. akt III SA/Łd 456/07 wykrył, a z których nie mógł skorzystać z poprzednim postępowaniu i w jakiej dacie dowiedział się o tej podstawie wznowienia postępowania, nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o sygn. akt III SA/Łd 456/07, oprócz okoliczności, które zgłaszał dotychczas. Oświadczył także, iż nie poda, w jakiej dacie dowiedział o podstawie wznowienia postępowania, gdyż, jak wskazał "już to podawał i jest to data właściwa". Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia oraz uwzględniając fakt, iż do skargi o wznowienie postępowania z dnia 30 kwietnia 2008r., zawierającej wniosek o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania skarżący załączył pismo Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...], Sąd doszedł do przekonania , że nie doszło do uchybienia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a., co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 88 p.p.s.a. , spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalność wniosku zachodzi bowiem m.in. w sytuacji, gdy nie było uchybienia terminu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004r. str. 150). Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 postanowienia, zaś na podstawie art. 88.p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 2 postanowienia. A. B.