III SA/Łd 242/10
WyrokWSA w Łodzi2010-10-05
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA, gdy organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu jego niskiej kwoty?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA. Brak było podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, gdyż wymagała ona uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w szczególności w zakresie ustalenia faktycznego sposobu korzystania z lokalu i ponoszonych opłat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania T.S. dodatku mieszkaniowego przez Prezydenta Miasta P., ponieważ wyliczona kwota dodatku była niższa niż 2% najniższej emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w kwestii sposobu korzystania z lokalu i ponoszonych opłat. T.S. wniosła skargę do WSA, domagając się sprostowania uzasadnienia decyzji SKO i uznając ją za zasadną. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu P.J. prowadzącemu Kancelarię Prawa Gospodarczego w Ł. przy ul. A. nr [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej T.S. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu P.J. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. bg
Decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji nr [...] roku, wydanej przez Prezydenta Miasta P., w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 , poz. 1071 ze zm. ), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 2, art. 3, art. 5, art. 6 art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 200lr. Nr 71, poz.734 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta P. odmówił przyznania T. S. dodatku mieszkaniowego ze względu na to, iż wyliczony zgodnie z przepisami prawa dodatek osiągnął wartość mniejszą niż 2 % najniższej emerytury. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji wyjaśnił, iż w takiej sytuacji dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, ponieważ jego kwota jest niższa niż 2 % najniższej emerytury w dniu wydania decyzji.
Od powyższej decyzji odwołała się T. S.. Podniosła, iż nie zgadza się z wydaną decyzją i prosi o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując powyższe odwołanie postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Kolegium wyjaśniło, że z przeprowadzonego postępowania administracyjnego, którego podstawę stanowią dane zawarte we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jak i deklaracji o dochodach wynika, że w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. w miesiącach: wrzesień, październik, listopad 2009r., dochodem T. S. była comiesięczna emerytura z ZUS w wysokości [...] zł. oraz renta socjalna syna w wysokości [...] zł. Łączna kwota dochodu brutto dwuosobowego gospodarstwa domowego T. S. w ww. okresie wyniosła [...] zł. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że T.S. posiada tytuł prawny - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] w P. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 61,39 m2. Z wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. sygn. akt [...]. o rozwód, wynika: " że przez czas wspólnego zamieszkiwania we wspólnym mieszkaniu stron, położonym w P. przy ul. [...], powód – R.S.będzie miał do swej wyłącznej dyspozycji mały pokój (na lewo od wejścia), oznaczony na planie (k. 68) numerem I, pozwana zaś – T. S. będzie miała do swej wyłącznej dyspozycji mały pokój (na prawo od wejścia) oznaczony na planie (k. 68) numerem II, zaś z przedpokoju, kuchni, łazienki i ubikacji strony korzystać będą wspólnie". W związku z tym, iż w wyroku sądowym brak jest określenia, co do sposobu użytkowania dużego pokoju, organ I instancji wezwał T.S. do złożenia wyjaśnień, czy posiada inny wyrok ustalający sposób korzystania z trzeciego pokoju o powierzchni użytkowej 19,90 m2. Na powyższe wezwanie strona złożyła w Wydziale Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w P. dwa pisma, które nie zawierają odpowiedzi, co do sposobu korzystania z dużego pokoju przez wnioskodawczynię i jej byłego męża. W tej sytuacji organ I instancji uznał, iż duży pokój o powierzchni 19,90 m2 (co do którego brak jest dyspozycji w wyroku ustalającym sposób korzystania z lokalu na czas wspólnego zamieszkiwania byłych małżonków) jest przez nich użytkowany wspólnie. W związku z powyższym ustalono powierzchnię użytkową części lokalu zajmowanego przez T. S., tj. 32,90 m2. P. Spółdzielnia Mieszkaniowa podała informację o wysokości opłat za lokal o powierzchni 61,39 m2 zajmowany przez 3 osoby. W oparciu o tę informację organ I instancji ustalił opłaty za część lokalu o powierzchni 32,90 m2 użytkowaną przez T. S. i jej syna w wysokości 213,07 zł. Organ I instancji dokonał matematycznego wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Skutkiem przeprowadzenia działań matematycznych był wynik o wartości 6,40 zł, co wykluczyło możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego zgodnie z przepisem art. 7 ust. 6, który brzmi: " Dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% najniższej emerytury w dniu wydania decyzji". Kwota 2% najniższej emerytury w dniu wydania decyzji wynosiła 13,50 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, iż organ I instancji nie rozważył wszystkich aspektów stanu faktycznego sprawy. Organ I instancji nie odniósł się do treści odwołania T.S., w którym podnosiła, iż od roku 1989 były mąż R. S. nie zamieszkuje w lokalu i sama ponosi opłaty związane z utrzymaniem całego lokalu, a nie części. Ponadto organ I instancji w piśmie przewodnim z dnia [...] r. stwierdził, iż odwołanie T. S. nie zasługuje na uwzględnienie między innymi dlatego, że były mąż – R. S. pobiera dodatek mieszkaniowy na część lokalu przy ul. [...] w P., co nie ma żadnego potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. W związku z powyższym organ I instancji powinien przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia czy strona zajmuje cały lokal i ponosi koszty utrzymania całego lokalu, czy też jego części.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o sprostowanie uzasadnienia decyzji. Jednocześnie wskazała, że zaskarżoną decyzję uważa za w pełni zasadną.
Na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że organ wydał pozytywną decyzję dla skarżącej. Natomiast skarżąca wniosła o sprostowanie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej sformułowania, że R.S. posiada połowę lokalu. Skarżąca oświadczyła, że jest to nieprawda.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji II instancji stanowił art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Regulacja zawarta w art. 138 § 2 k.p.a. przewidująca wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Oznacza to, iż wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. jest niedopuszczalna. Tego rodzaju decyzja nie może być zatem wydana w sytuacji innej, niż określona w tym przepisie.
Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. przyjmuje jako przesłankę wydania tego rodzaju decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego (rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części). W przypadku wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji może on wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji. Nie rozstrzyga on wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może bowiem przesądzać treści rozstrzygnięcia sprawy, gdyż uprawnienie w tym zakresie posiada wyłącznie organ pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 734/00, Lex nr 53455, wyrok NSA z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt SA 2127/98, Lex nr 48721).
Wobec powyższego wskazać należy, że treść przepisów art. 136 k.p.a. i 138 § 2 k.p.a. wskazuje, że organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe, którego zakres nie jest znaczny. Natomiast gdy zakres koniecznego uzupełnienia jest znaczny, lub też postępowanie dowodowe wymaga ponownego przeprowadzenia w całości, organ odwoławczy winien zastosować art. 138 § 2 k.p.a.
Sytuacja taka zachodzi w sprawie niniejszej. Zgodzić się bowiem należy z organem odwoławczym, że braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego oraz zgromadzenia dowodów, a także ich oceny nakazywały uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, w celu ponownego przeprowadzenia postępowania.
Zaskarżona decyzja nie narusza zatem art. 138 § 2 k.p.a. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oznacza, iż postępowanie administracyjne będzie toczyło się od nowa, z tym że organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę dyspozycje wydane przez organ drugiej instancji. Zaskarżona decyzja, jako decyzja kasacyjna nie przesądza o ostatecznym wyniku postępowania. Organ pierwszej instancji przeprowadzi ponownie postępowanie, uzupełni dowody i dokona ich prawidłowej oceny zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego. Dopiero wówczas będzie mógł prawidłowo zastosować przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.).
Odnośnie wniosku skarżącej dotyczącego sprostowania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej sformułowania, że R. S. posiada połowę lokalu, wskazać należy, że zgodnie z art. 113 k.p.a. organ administracji publicznej może na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Skarżąca takiego wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.nie składała.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy.
tp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło