III SA/Łd 242/15

Dnia 24 kwietnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, T, C, C+E p o s t a n a w i a: 1/ odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu; 2/ przyznać skarżącemu – W.B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi) W.B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, T, C, C+E. W skardze skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na fakt, iż powyższy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu (PPF), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 marca 2015 roku skarżący został zobowiązany do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu, a zatem jego wypełnienie i podpisanie, oraz zwrócenia do Sądu, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie w powyższej kwestii zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 marca 2015 roku. Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2015 roku referendarz sądowy pozostawił powyższy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, że skarżący nie złożył wniosku na urzędowym formularzu (PPF). Zarządzenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 kwietnia 2015 roku. W dniu 20 kwietnia 2015 roku do Sądu wpłynęło pismo skarżącego zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wypełnienia i zwrócenia do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wypełnionym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF). W uzasadnieniu skarżący, powołując się na okoliczności dotyczące doręczenia mu przesyłki zawierającej wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), stwierdził, że nie mógł wykonać tego wezwania w terminie, prosi o przywrócenie tego terminu i zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie w złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący wskazał, że jest samotny. Zamieszkuje jako domownik w domu należącym do jego 57-letniego brata E. Jego jedyny majątek stanowi samochód marki Tico z 1999 r. o wartości 1.000 zł. Skarżący oświadczył przy tym, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych w polu. Nie ma stałego źródła utrzymania. W skład majątku jego brata wchodzi gospodarstwo rolne, z którego osiąga dochód w wysokości ok. 200 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wypełnienia i zwrócenia do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, czyli przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF). Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl zaś art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W niniejszej sprawie skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu (PPF) w dniu 16 marca 2015 roku. Z uwagi na fakt, że wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu (PPF) zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2015 roku referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 20 kwietnia 2015 roku do Sądu wpłynął wypełniony przez skarżącego formularz urzędowy wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wypełnienia i zwrócenia do Sądu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do § 2 powołanego artykułu, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Podkreślić przy tym należy, że przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Oceniając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w aspekcie etapu postępowania, na którym został on złożony (przed wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi) stwierdzić należy, iż jest on niedopuszczalny. Uchybienie terminu, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy p.p.s.a. nie zakreślają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Stąd strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie ujemne skutki uchybienia siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu zostały przez skarżącego usunięte, bowiem do wniosku o przywrócenie terminu załączył on formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 88 p.p.s.a, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało odrzucić jako niedopuszczalny i orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Jak już wskazano powyżej, niezłożenie przez stronę wypełnionego formularza w terminie wyznaczonym przez Sąd, nie spowodowało dla strony ujemnych skutków, bowiem strona dołączyła go ponownie składając wniosek. Stąd też względy ekonomiki procesowej przemawiają za rozpoznaniem przesłanego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonego na urzędowym formularzu, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako nowego wniosku. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący zamieszkuje jako domownik w domu należącym do jego 57-letniego brata E.. Skarżący nie ma stałego źródła utrzymania, utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych w polu. Jego jedyny majątek stanowi samochód marki Tico z 1999 r. o wartości 1.000 zł, a w skład majątku jego brata wchodzi gospodarstwo rolne, z którego osiąga dochód w wysokości ok. 200 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę i źródło dochodu skarżącego, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia. (MSi)