III SA/Łd 246/07
WyrokWSA w Łodzi2007-07-11
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Janusz Furmanek, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli osoba zameldowana faktycznie nie zamieszkiwała w lokalu, w którym dokonano zameldowania, nawet jeśli zameldowanie nastąpiło za zgodą właściciela lokalu?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały jest wadliwa od samego początku, jeśli osoba zameldowana faktycznie nie zamieszkiwała w lokalu, w którym dokonano zameldowania, z zamiarem stałego pobytu. Brak faktycznego zamieszkiwania stanowi naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co uzasadnia uchylenie takiej czynności przez organ prowadzący ewidencję, niezależnie od zgody właściciela lokalu czy celu, w jakim meldunek był potrzebny.Stan faktyczny
A. G. wniosła o unieważnienie zameldowania swojego byłego męża, A. K., podnosząc, że zameldowania dokonała jego pełnomocnik bez jej zgody, a A. K. nigdy nie zamieszkiwał w tym lokalu. Prezydent Miasta Ł. uchylił czynność zameldowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. A. K. złożył skargę do WSA, argumentując, że zameldował się za zgodą byłej żony i potrzebuje meldunku do rejestracji w urzędzie pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Janusz Furmanek (spr.),, WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi E. W. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A 13, kwotę 309,80 ( trzysta dziewięć i 80/100) złotych obejmującą kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych wraz z podatkiem od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych jako opłatę skarbową od pełnomocnictwa - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi E. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W dniu 7 listopada 2006 r. A. G. wniosła podanie o unieważnienie zameldowania A. K. na pobyt stały w lokalu nr 47 przy al. A 90 w Ł. Wnioskodawczyni podniosła między innymi, iż zameldowania byłego męża dokonała w jej imieniu pełnomocnik J. W., bez jej zgody. Ponadto wskazała, że A. K. w spornym lokalu nigdy nie zamieszkiwał.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o uchyleniu czynności materialno - technicznej w postaci zameldowania A. K. na pobyt stały w lokalu nr 47 przy al. A 90 w Ł. uznając, iż dokonane ono zostało z naruszeniem prawa.
Od powyższej decyzji odwołał się A. K. Podniósł, iż zameldowany został w przedmiotowym lokalu za zgodą byłej żony, A. G., do czasu uregulowania przez nią zobowiązań majątkowych w stosunku do niego, orzeczonych w wyroku rozwodowym. Dodał, iż potrzebny jest mu meldunek z uwagi na rejestrację w urzędzie pracy jako bezrobotny. Dlatego też chciałby uzyskach choćby meldunek na pobyt czasowy.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Obowiązek ten w myśl art. 4 pkt 1 ww. ustawy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. W rozpoznawanej sprawie strona zameldowana została w dniu 7 listopada 2006 r. na pobyt stały.
Organ II instancji przywołał treść art. 47 ust. 2 ustawy o ludności i dowodach osobistych, który upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o zameldowaniu w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu (druku meldunkowym) budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie organ uznał za bezsporne, że na skutek zakwestionowania przez A. G. dokonanej w dniu 7 listopada 2006 r. czynności meldunkowej, polegającej na zameldowaniu A. K. na pobyt stały w lokalu nr 47 przy al. A 90 w Ł., wszczęte zostało postępowanie administracyjne, którego istotą było ustalenie stanu faktycznego istniejącego w chwili dokonania omawianej czynności meldunkowej.
Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych do zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Stanowi o tym treść art. 10 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, obowiązek zameldowania się ciąży na osobie, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż 3 doby. Obowiązek ten należy wykonać najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Definicję pojęcia pobytu stałego zawiera art. 6 ust. 1 ustawy przewidujący, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Miejscem pobytu stałego określonej osoby jest miejsce (lokal), w którym znajduje się centrum życiowe. Zamieszkiwanie zaś w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych.
Analizując materiał dowodowy zgromadzony na okoliczność wyjaśnienia kwestii zamieszkiwania A. K. w lokalu nr 47 przy al. A 90 w Ł., organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż A. K. ani w momencie zameldowania ani też po zameldowaniu nie zamieszkiwał we wskazanym lokalu. W niniejszej sprawie nie została zatem spełniona przesłanka zamieszkania w lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania, warunkująca zameldowanie.
W ocenie organu odwoławczego działanie zainicjowane przez A. K. prowadzące do zameldowania w przedmiotowym lokalu miało jedynie na celu zabezpieczenie jego interesów majątkowych związanych ze spłatą zobowiązań po podziale majątku byłych małżonków.
Skoro zatem postępowanie wyjaśniające wykazało, iż A. K. od samego początku nie przebywał w lokalu, w którym dokonał zameldowania, konieczne stało się uchylenie tej czynności, jako dokonanej niezgodnie z przepisami prawa. W postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi bowiem jedynie o zapewnienie zgodności zapisów w aktach ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania się.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył A. K. Podniósł ponownie, iż zameldowania dokonał za zgodą byłej żony, posiadającej prawo do lokalu. Wskazał, iż meldunek jest mu niezbędny do uzyskania bezzwrotnej pożyczki z urzędu pracy, która pozwoli mu otworzyć firmę świadczącą usługi transportowe.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm./ Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta, jak stanowi art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Ocena ta sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sad obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarga A. Grabowskiego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Stosownie do regulacji art.10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2006 r. Nr 193, poz.993 ze zm./ osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
Z treści tego przepisu wynika, że czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc dana osoba winna najpierw zamieszać w danym lokalu, a następnie dokonać zameldowania w nim.
Dokonanie zameldowania pomimo niespełnienia tej przesłanki czyni czynność wadliwą od samego początku.
W tej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, gdyż skarżący sam przyznał w toku postępowania przed sądami administracyjnymi, że nigdy w tym lokalu nie zamieszkał /k.10 akt administracyjnych/.
To oznacza, że czynności materialno-technicznej zameldowania dokonano na podstawie niezgodnych z rzeczywistością danych i wbrew przesłance przebywania z zamiarem stałego w nim pobytu.
Art. 47 ust.2 w/w ustawy upoważnia organ prowadzący ewidencję nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, a zatem ustalania, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spelnila warunki określone w cytowanej ustawie /por. uchwała SN z 11.02.1993 r., III AZP 28/92, OSNC 1993/78/117/.
Należy tutaj dodać, że w sprawie o uchylenie czynności zameldowania organ administracyjny może orzekać z urzędu.
Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia sposób zaspokojenia roszczeń wynikających z podziału majątku dorobkowego byłych małżonków.
Z tych też względów Sąd na podstawie art.151 ppsa oddalił skargę.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U Nr 163, poz.1348 ze zm./
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło