III SA/Łd 246/16

WyrokWSA w Łodzi2016-05-25

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji w celu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej nienależnie/w nadmiernej wysokości może nastąpić bez uprzedniego doręczenia upomnienia, jeśli obowiązek zwrotu wynika z mocy prawa i został określony w ostatecznym orzeczeniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia jest dopuszczalne w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie/w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi z mocy prawa, a decyzja określająca kwotę zwrotu ma charakter deklaratoryjny. Ponadto, sąd stwierdził, że osoba podpisująca tytuł wykonawczy posiadała stosowne upoważnienie, a zarzuty dotyczące formalnych braków tytułu wykonawczego były niezasadne, w tym zarzut naruszenia art. 17b u.p.e.a., który wszedł w życie po dacie wystawienia tytułu.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Egzekucja dotyczyła zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z prawem lub nienależnie pobranej. Spółka zarzucała m.in. wszczęcie egzekucji bez doręczenia upomnienia oraz formalne braki tytułu wykonawczego, w tym brak podpisu osoby upoważnionej i brak stwierdzenia wymagalności obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 roku sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia (...)., (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., art. 18, art. 33 § 1 pkt 7 i 10 oraz art. 34 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.)- dalej u.p.e.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu (...) Prezydent Miasta Ł. wystawił wobec A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. tytułu wykonawczy nr (...) obejmujący niezwrócone dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z prawem lub nienależnie pobrane. Odpis powyższego tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 4 stycznia 2016r. W dniu 5 stycznia 2016r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wnosząc o uchylenie wystawionego w dniu (...). tytułu wykonawczego, umorzenie postępowania i wstrzymanie wykonania postępowania prowadzonego na podstawie wskazanego powyżej tytułu wykonawczego do czasu prawomocnego rozpoznania wniesionych środków zaskarżenia. Zaskarżonemu tytułowi wykonawczemu zarzucono naruszenie; -art. 33 § 1 ust. 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej mimo braku doręczenia wierzycielowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku w sprawie, która nie spełnia wymogów zawartych w § 2 pkt 2 rozporządzenia; - art. 33 § 1 ust. 10 u.p.e.a., ponieważ niespełnione zostały w tytule wykonawczym wymogi określone w art. 27 u.p.e.a.: tj; brak podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; brak stwierdzenia wymagalności obowiązku i brak daty doręczenia upomnienia. Postanowieniem z dnia (...) Prezydent Miasta Ł. oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia (...) nr (...). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że brak było obowiązku doręczenia upomnienia, a osoba, która działała w imieniu wierzyciela posiadała stosowne upoważnienie Prezydenta Miasta Ł. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, w którym wskazując na naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów zobowiązanego, podczas gdy są one zasadne i winny spowodować umorzenie postępowania, zarzuciła naruszenie: -art. 33 § 1 ust. 7 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej mimo braku doręczenia wierzycielowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku w sprawie, która nie spełnia wymogów zawartych w § 2 pkt 2 rozporządzenia; - art. 33 § 1 ust. 10 u.p.e.a., ponieważ niespełnione zostały w tytule wykonawczym wymogi określone w art. 27 u.p.e.a.: tj; brak podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; brak stwierdzenia wymagalności obowiązku i brak daty doręczenia upomnienia. W oparciu o przedstawione zarzuty strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie zarzutów zobowiązanego za uzasadnione i uchylenie wszystkich dokonanych zajęć a także umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. nie został podpisany przez osobę uprawnioną do działania w imieniu wierzyciela. Osobą wskazaną w tytule wykonawczym jako osoba uprawniona do działania w imieniu wierzyciela jest p.o. Dyrektor Departamentu Spraw Społecznych, ale wierzyciel nie wskazał upoważnienia wydanego na podstawie art. 268a K.p.a. z którego wynikałaby możliwość działania w imieniu Prezydenta Miasta Ł. jako wierzyciela. Zarówno z danych opublikowanych w BIP ani z Regulaminu Organizacyjnego Miasta Ł. nie wynika zakres kompetencji obejmujący działanie p.o. Dyrektora Departamentu Spraw Społecznych w imieniu Prezydenta Miasta Ł. jako wierzyciela. W konsekwencji powyższych okoliczności w stanie prawnym obowiązującym w dacie wystawienia tytułu wykonawczego nie można uznać, że osoba, która wystawiła tytuł wykonawczy posiadała ku temu umocowanie. Wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucji administracyjnej w sytuacji braku jakichkolwiek ku temu podstaw jest niedopuszczalne i rażąco sprzeczne z prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazało, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego strona ma prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez dwa różnej rangi organy. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest związany tylko zarzutami podniesionymi przez stronę w zażaleniu ale powtórnie w pełnym zakresie dokonuje analizy zgłoszonych zarzutów. Odnosząc się do zarzutu braku stosownego upoważnienia osoby, która podpisała zaskarżone postanowienie, organ odwoławczy wskazał, że upoważnienie dla S.F., który podpisał zaskarżone rozstrzygnięcie wynika z zarządzenia Nr 535/VII/15 Prezydenta Miasta Ł. z dnia 5 marca 2015r. Zgodnie natomiast z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z uwagi na tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego rozpoznanie zgłoszonych zarzutów następuje bez konieczności uzyskania odrębnego postanowienia, będącego stanowiskiem wierzyciela. Spółka oparła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej o przepis art. 33 § 1 pkt 7 i 10 u.p.e.a. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). W art. 15 § 1 u.p.e.a. ustawodawca przewidział wymóg uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jednakże jednocześnie w art. 15 § 5 u.p.e.a. upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, kierując się celowością doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2014r., poz. 1494) w § 2 pkt 2 dopuszcza możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Skoro zatem ustawodawca wprowadził odstępstwo od wymogu doręczenia upomnienia w przypadku obowiązków pieniężnych określonych w decyzji, to wszczęcie ich egzekucji administracyjnej mogło nastąpić bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Zgodnie z art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 885 z późn. zm.), dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi należą do grupy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa. Dopiero w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, organ, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. W judykaturze i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, bowiem zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa. Nie ulega zatem wątpliwości, że egzekwowane zaległości z tytułu kwoty dotacji podlegającej zwrotowi stanowią należności pieniężne, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu (tj. w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...)., nr (...)). Prawidłowo w tytule wykonawczym wskazano, że podstawą prawną obowiązku jest orzeczenie. Egzekucja administracyjna może dotyczyć należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona wprost w przepisie prawa (np. opłata dodatkowa za brak opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania) albo wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu (np. kwoty dotacji podlegające zwrotowi). Organ odwoławczy podkreślił, że tytuł wykonawczy z dnia (...) spełnia wszelkie wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera m.in. podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Pełniący obowiązki Dyrektora Departamentu Spraw Społecznych S.G. posiadał upoważnienie, które wynikało z zarządzenia Nr 1763/VII/15 Prezydenta Miasta Ł. z dnia 20 sierpnia 2015r. Za oczywiście bezzasadne organ uznał, odwoływanie się strony do treści przepisu art. 17b u.p.e.a., który obowiązuje od dnia 1 stycznia 2016r., w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu (...). Zarzut natomiast braku stwierdzenia wymagalności obowiązku, jest w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynikiem przeoczenia strony, skoro informacja o treści "Należności pieniężne są wymagalne [...]" stanowi element wzoru tytułu wykonawczego (część E, nad poz. 11). Brak zaś daty doręczenia upomnienia jest konsekwencją braku obowiązku doręczenia upomnienia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca podtrzymując zarzut naruszenia: - art. 33 § 1 ust. 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014r. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej mimo braku doręczenia wierzycielowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, w sprawie która nie spełnia wymogów zawartych w § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia; -art. 33 § 1 ust. 10 u.p.e.a., poprzez niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy, tj. brak podpisu, osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, albowiem podpis p.o. Dyrektora Departamentu nie spełnia przesłanek przewidzianych w art. 17b u.p.e.a., albowiem osoba pełniąca obowiązki Dyrektora nie jest kierownikiem jednostki organizacyjnej urzędu w rozumieniu art. 17b ustawy uprawnionym pod podpisu tytułu wykonawczego; brak stwierdzenia wymagalności obowiązku i brak daty doręczenia upomnienia. -art. 15 K.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji i jego powielenie, a w konsekwencji na skutek naruszenia zasady dwuinstancyjności nieuzasadnione przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wszczęcie egzekucji administracyjnej mogło nastąpić bez uprzedniego doręczenia upomnienia. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżone postanowienie , jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 15 przewidziano jednak wyjątki od ww. zasady. Zgodnie z art. 15 § 3a u.p.e.a, przepisów § 1-3 nie stosuje się do egzekucji należności pieniężnych państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, o których mowa w art. 2 ustawy o wzajemnej pomocy. W § 5 art. 15 u.p.e.a. zawarto upoważnienie do określenia w akcie wykonawczym innych niż określone w § 3a należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, kierując się celowością doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Na tej podstawie Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. 2014r., poz. 1494 z późn. zm.). W niniejszej sprawie pozycji 9 części E wystawionego w dniu (...). tytułu wykonawczego jako podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia wskazano § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy ona należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Ostatecznym orzeczeniem jest decyzja z dnia (...) nr (...). Spółka zarzuca, iż obowiązek uiszczenia egzekwowanych należności nie powstał z mocy prawa, a więc nie mieści się w zakresie przytoczonej podstawy odstąpienia od obowiązku doręczenia upomnienia. Stanowisko takie nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Podstawę egzekwowanych należności stanowi art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 885 ze zm.)-dalej u.f.p., który stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Powyższe uregulowanie jest w istocie kopią art. 169 u.f.p. dotyczącego zwrotu dotacji udzielonych z budżetu państwa, wszakże bez zastrzeżenia, o którym mowa w ust. 6 art. 169 tej ustawy, który wskazuje, że w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Jak wskazuje się w judykaturze i orzecznictwie decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, bowiem zobowiązanie do zwrotu decyzji powstaje z mocy prawa (Ludmiła Lipiec – Warzecha. Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych w: Komentarz wyd. ABC 2011r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2008 r., V SA/Wa 1748/07, LEX nr 506979). Dla ustalenia, czy istniała norma kompetencyjna do wydania rozstrzygnięcia o zwrocie dotacji nie można pominąć treści art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 1 oraz art. 67 u.f.p. Z art. 60 u.f.p. wynika, że kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno – prawnym (dochody budżetu państwa albo budżetu j.s.t.). Z art. 60 w związku z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. wynika, że zwrot kwoty dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego następuje w przypadku: dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Z kolei art. 61 ust. 2 tej ustawy stanowi, że organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej są: w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Postępowanie, którego przedmiotem są niepodatkowe należności budżetowe jest dwuinstancyjne, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie. Organy odwoławcze wymienia ust. 3 art. 61 u.f.p. Ponadto zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Zgodnie z art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: 1)zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania; 2)doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania." Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego." (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej). Przepisy § 3 i art. 53a stosuje się odpowiednio, gdy podatnik lub inny podmiot jest obowiązany do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji, a obowiązku tego nie wykonał w całości lub w części. (art. 21 § 4 cyt. ustawy). W dalszej kolejności odnosząc się do pozostałych zarzutów należy wskazać, że zarzut braku uprawnień do podpisania tytułu wykonawczego w imieniu Prezydenta Miasta Ł. jest nie zasadny. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Ł. jest zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym. Zgodnie z art. 26 § 4 u.p.e.a. w tej sytuacji Prezydent Miasta Ł. przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Na podstawie § 1 zarządzenia nr 1763/VII/15 z dnia 20 sierpnia 2015r. Prezydent Miasta Ł. upoważnił S.G., p.o. Dyrektora Departamentu Spraw Społecznych Urzędu Miasta Ł., do wystawiania w swoim imieniu tytułów wykonawczych w sprawach dotyczących zwrotu dotacji udzielonych przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczanym do sektora finansów publicznych, funkcjonującym na terenie Miasta Ł.. Odnosząc się do zarzutu braku stosownego upoważnienia osoby, która podpisała zaskarżone postanowienie, wskazać należy , że upoważnienie dla S.F., który podpisał zaskarżone rozstrzygnięcie wynika z zarządzenia Nr 535/VII/15 Prezydenta Miasta Ł. z dnia 5 marca 2015r. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że przedmiotem egzekucji jest obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i pobranej w nadmiernej wysokości. Zobowiązanie dotyczy B w Ł., a podstawę prawną udzielonej dotacji stanowił art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. 2015r., poz. 2156 z późn. zm.). Zezwolenie na założenie ww. szkoły wydał Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 58 ust. 3 cyt. powyżej ustawy. Szkoły publiczne utworzone przez podmioty niepubliczne na podstawie zezwolenia udzielonego w myśl art. 58 ust. 3-4 nie są jednostkami sektora finansów publicznych." (Pilich M. "Ustawa o systemie oświaty. Komentarz", wyd. V, LEX 2013, komentarz do art. 80 u.s.o.). Nie budzi zatem wątpliwości, że egzekwowany obowiązek mieści się w zakresie upoważnienia p.o. Dyrektora S.G. do wystawiania w imieniu Prezydenta Miasta Ł. tytułów wykonawczych. Odnosząc się do zarzutu, że podpisany w tytule wykonawczym pod wnioskiem wierzyciela p.o. Dyrektora Departamentu nie jest kierownikiem jednostki organizacyjnej urzędu w rozumieniu art. 17b u.p.e.a. należy wskazać, na co słusznie zwróciły również uwagę organy egzekucyjne, że powołana regulacja obowiązuje dopiero od dnia 1stycznia 2016r. Powołany przepis został wprowadzony na podstawie art. 39 pkt 5 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz.U. 2015r., poz. 1269). Wobec braku przepisów przejściowych, powyższe uregulowanie dotyczy zatem tylko zdarzeń mających miejsce po dniu 1 stycznia 2016r., a więc nie może odnosić się do tytułu wykonawczego wystawionego dnia (...). Niezasadny jest także zarzut braku stwierdzenia wymagalności obowiązku, ponieważ informacja o treści "Należności pieniężne są wymagalne" stanowi element wzoru tytułu wykonawczego (część E, nad poz. 11). Brak natomiast daty doręczenia upomnienia jest konsekwencją braku obowiązku doręczenia upomnienia, o którym była mowa powyżej. Wskazać również należy zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. złożenie zarzutów z mocy prawa zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151p.p.s.a. skargę oddalił. EC

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło