III SA/Łd 247/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R.T. B. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...], nr [...] wydaną w przedmiocie wymierzenia kwoty przypadającej do zwrotu. W skardze na powyższą decyzję skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej skarżący wskazał, że wykonanie przedmiotowej decyzji spowoduje konieczność rezygnacji z dalszej realizacji projektu, co spowoduje negatywne oraz nieodwracalne skutki, które wynikają z umowy o dofinansowanie i mogą oznaczać zwrot całej kwoty otrzymanego dotychczas wsparcia. Skarżący oświadczył, że osiąga dochód w wysokości ok. 1.600 zł miesięcznie, natomiast koszt miesięcznego utrzymania wynosi ok. 1.500 zł. Posiada lokal mieszkalny o powierzchni 69,60m2 (w 1/2 części), nieruchomość rolną o powierzchni 1 ha przeliczeniowego oraz dom o powierzchni 70m2. Stan majątkowy oraz koszty utrzymania powodują zatem, że w przypadku wykonania decyzji skarżący pozostanie bez środków pieniężnych koniecznych do utrzymania i w konsekwencji zmuszony będzie do sprzedaży posiadanych nieruchomości. Okoliczność ta powoduje, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, nie będzie możliwe odzyskanie sprzedanych nieruchomości, a ewentualne roszczenie o zwrot bezpodstawnie uiszczonych należności wraz z odsetkami nie spowoduje przywrócenia stanu obecnego. Wysokość zobowiązania określonego w niniejszej sprawie znacząco przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Podkreślił, że nie posiada zdolności kredytowej, która pozwoliłaby mu spłatę należności. Zapłata natomiast należności wskazanych w zaskarżonej decyzji pozbawi skarżącego środków koniecznych do utrzymania. Konieczność spieniężenia posiadanego majątku może natomiast rodzić nieodwracalne skutki faktyczne. Skarżący podkreślił, że planuje przeznaczyć posiadane nieruchomości na cele mieszkaniowe, a wykonanie zaskarżonej decyzji stwarza realne prawdopodobieństwo wystąpienia następstw faktycznych w postaci zachwiania stabilności finansowej zarówno o znamionach znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnił nadto, że jest dłużnikiem wobec rodziny, na łączną kwotę 97. 641 zł, z czego część zadłużenia spłacił już w formie darowizny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., póz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2005r., sygn. akt l OZ 1074/05; z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., l FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., l OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., l OZ 1101/09; z 6 maja 2014 r., l OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). W niniejszej sprawie, Sąd stwierdza, iż argumentacja przedstawiona przez skarżącego na zasadność złożonego wniosku, jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przemawiające za udzieleniem stronie ochrony tymczasowej, w oparciu o przepis art. 61 §3 p.p.s.a. Podniesione bowiem przez stronę dość lakoniczne argumenty, co wymaga podkreślenia, obawy zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody, wynikających z ewentualnej konieczności spieniężenia posiadanego majątku, jak również co do wysokości osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącego oraz jego rodziny, nie pozostają w spójności, co Sądowi wiadomo z urzędu, z zachowaniem skarżącego, co do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika bowiem ze złożonego do akt sprawy formularza PPF, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, która także osiąga dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz 11 letnią córką. Z uwagi na brak dostatecznych danych w zakresie sytuacji materialnej skarżącego oraz jego rodziny, koniecznych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona została wezwana do uzupełnienia powyższego wniosku o udzielenie informacji w zakresie i terminie wskazanym w zarządzeniu z dnia 28 marca 2018 r. (k. 42 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem procesowym 5 kwietnia 2918 r. oświadczył, że cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym w skardze zakresie i uiścił należny wpis od wniesionej skargi, który zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 21 marca 2018 r. został określony na kwotę 1.075 zł. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2018 r., III SA/Łd 247/18 starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu nie pozwalają zatem stwierdzić, że wykonanie skarżonej decyzji (określającej kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 61 507,05 zł wraz z odsetkami) realnie zagrozi sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny opartej o stałe źródła dochodu, posiadane nieruchomości znacznej wartości i majątek ruchomy. Skarżący nie wykazał również na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki wykonania decyzji, która ze swej istoty jest odwracalna. Ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie decyzji pozbawi go środków pieniężnych koniecznych do utrzymania i w konsekwencji zmuszony będzie do sprzedaży posiadanych nieruchomości przeznaczonych, jak wskazał na cele mieszkaniowe. Okoliczność ta zdaniem skarżącego powoduje, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, nie będzie możliwe odzyskanie sprzedanych nieruchomości, a ewentualne roszczenie o zwrot bezpodstawnie uiszczonych należności wraz z odsetkami nie spowoduje przywrócenia stanu poprzedniego. Należy wskazać, że z charakteru udzielenia ochrony tymczasowej wynika, że jest ona środkiem tylko doraźnym, tzn. do czasu rozpoznania sprawy przez sąd. Wobec powyższego, skarżący musiałby wykazać, że wykonanie decyzji narazi go na trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę w tym stosunkowo krótkim czasie, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Brak zatem wykazania potencjalnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - grożących stronie skarżącej w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, uniemożliwił pozytywne rozstrzygnięcie wniosku. Uzasadnienie wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Podkreślić również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. To, że należność określona w decyzji jest wysoka, nie świadczy bowiem o zajściu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody (czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), a tak zdaje się rozumieć to skarżący. Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z należnymi Podnieść należy również, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008r, sygn. akt II OZ 569/08). Odmowa wstrzymania wykonania decyzji, nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. R.T.