III SA/Łd 25/08

Dnia 19 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 roku sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. W dniu 2 października 2006 roku J. K. wniósł o przywrócenie terminu z art. 58 k. p. a. do złożenia wniosku o ponowne przeliczenie dodatku mieszkaniowego zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 roku, sygn. akt P 4/2005. W uzasadnieniu podał, że o wyroku Trybunału Konstytucyjnego dowiedział się z Dziennika Łódzkiego z dnia 12 września 2006 roku. Zaznaczył, że ma wykształcenie zawodowe i jest inwalidą, nie korzysta z Internetu, a usługi prawne są dla niego za drogie. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. postanowieniem z dnia [...] odmówił stronie przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Oba wymienione postanowienia zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 maja 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 158/07. W uzasadnieniu Sąd zalecił organom administracji, by wyjaśniły, jakie konkretnie postępowania objęte są wnioskiem J. K. i czy zostały one zakończone decyzjami wydanymi pod rządami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), jaki jest ich numer i data, czy są one ostateczne oraz jaki organ i na jakiej podstawie rozpoznawał te sprawy w ostatniej instancji. Po wyjaśnieniu tych kwestii zobowiązano organy do podjęcia dalszych czynności w sprawie mając na uwadze fakt, iż każda decyzja lub postanowienie winny spełniać wymagania z art. 107 § 1 k. p. a. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku J. K. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. postanowieniem znak: [...] z dnia [...] odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] i [...] , z dnia [...] i [...], z dnia [...] i [...], z dnia [...],[...] i [...] oraz z dnia [...] o przyznaniu dodatków mieszkaniowych. W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania odebrano od strony wyjaśnienia i ustalono zakres wniosku o przywrócenie terminu. Stwierdzono, że dotyczy on wymienionych decyzji z lat 2002 – 2006 oraz decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...],[...] i [...],[...] i [...]. Gdy chodzi o żądanie strony w zakresie decyzji z lat 1999 – 2001, to organ podał, że decyzje te zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1994 roku o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 120, poz. 787 ze zm.). W tym zakresie decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] umorzono postępowanie. Natomiast w pozostałej części żądanie J. K. organ uznał za nieuzasadnione. W uzasadnieniu podał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, na które powołuje się strona weszło w życie w dniu 18 maja 2006 roku. Termin do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 19 czerwca 2006 roku. Okoliczności podane we wniosku z dnia 2 października 2006 roku o przywrócenie terminu nie uzasadniają przywrócenia terminu, ponieważ wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Fakt uzyskania informacji o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z "Dziennika Łódzkiego", brak dostępu do Internetu nie może świadczyć o braku winy. Strona jest zobowiązana do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Organ podkreślił, że informacja o możliwości złożenia wniosku o przeliczenie dodatków była powszechnie przytaczana w mediach. W dniu [...] J. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Podał, że uzasadnienie znajduje się w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 lipca, 28 sierpnia, 10 i 12 września 2007 roku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że przywrócenie terminu może mieć miejsce, jeżeli dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Organ stwierdził, że okoliczności podane we wniosku nie mogą uzasadniać przywrócenia terminu. Nadto wniosek o przywrócenie terminu J. K. złożył dopiero w dniu 2 października 2006 roku. Skoro o wyroku Trybunału Konstytucyjnego skarżący dowiedział się w dniu 12 września 2006 roku, to w ocenie organu żądanie przywrócenia terminu zgłoszono po upływie 7 – dniowego terminu, przewidzianego do złożenia wniosku. Na powyższe postanowienie J. K. w dniu [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 i art. 35 k. p. a. Podał, że pobierał dodatki mieszkaniowe. Organ celowo przedłuża rozpatrzenie sprawy. Wniósł o wyjaśnienie sprawy w oparciu o art. 38 k. p. a. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podnosząc argumenty zawarte wcześniej w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli sądowej. Wobec tego, po myśli art. 153 p. p. s. a., Sąd pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 21 maja 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 158/07. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W ponownie prowadzonym postępowaniu z wniosku J. K. o przywrócenie terminu, zalecenia Sądu zawarte w wymienionym wyroku z dnia 21 maja 2007 roku zostały w całości wykonane. Zgodnie z treścią art.58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl zaś art.58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wyjaśnić należy, iż czynności procesowe w postępowaniu administracyjnym mają charakter sformalizowany. Stopień tego formalizmu uzależniony jest od szeregu czynników. W przypadku postępowania prowadzonego z wniosku o przywrócenie terminu podkreślić nalezy, iż przywrócenie terminu należy do instytucji procesowych stanowiących wyłom od sztywnych ram postępowania administracyjnego. Pewność stosowania prawa, a także zasada ochrony trwałości decyzji ostatecznej wyrażona w art. 16 § 1 kpa ustępuje zatem w tym wypadku ochronie indywidualnego interesu jednostki, która w nadzwyczajnych, losowych przypadkach może zapobiec negatywnym skutkom uchybienia terminu. Jednakże, z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji przywrócenia terminu, ustawodawca postawił wnioskodawcy kilka wymagań formalnych, od których spełnienia zależy przystąpienie do badania zasadności wniosku. Do wymagań tych zaliczyć w szczególności należy konieczność zachowania terminu do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin ten jest określony w art. 58 § 2 kpa i wynosi 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Dopiero uznanie przez organ, iż termin siedmiodniowy został zachowany, umożliwia ocenę, czy okoliczności podane przez stronę uzasadniają przywrócenie uchybionego terminu. Należy podkreślić, iż termin ten nie jest przywracalny. Uchybienie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art.58 § 2 kpa, nie otwiera możliwości żądania przywrócenia tego terminu. W niniejszej sprawie uchybienie terminu dotyczyło terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wobec faktu, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 roku o sygn. akt P 4/2005 orzekł o niezgodności art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz o niezgodności § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z dnia 18 maja 2006 roku, nr 84, poz. 587). Na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP i art. 79 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) omawiane orzeczenie Trybunału weszło w życie w dniu 18 maja 2006 roku. Wobec tego skarżący, po myśli art. 145 a § 2 kpa, zobowiązany był złożyć swą skargę o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, tj. licząc zgodnie z art. 57 § 3 i 4 k pa - do dnia 19 czerwca 2006 roku. Skoro J. K. podniósł, że o wejściu w życie orzeczenia Trybunału dowiedział się w dniu 12 września 2006 roku, to uznać należy, iż w tym dniu ustała przeszkoda w zachowaniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. W tej sytuacji termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczyć należało od dnia 12 września 2006 roku. Termin ten zakończył swój bieg w dniu 19 września 2006 roku. Tymczasem skarżący swój wniosek o przywrócenie terminu złożył dopiero w dniu 2 października 2006 roku, a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art.58 § 2 kpa. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie mu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Zaznaczyć należy, iż uchybienie terminowi określonemu w art.58 § 2 kpa powoduje, iż odpada konieczność badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. Zachowanie terminu, o którym mowa w art.58 § 2 kpa, jest dla instytucji przywrócenia terminu przesłanką formalną, warunkującą przystąpienie do merytorycznego rozpatrzenia żądania strony. Z uwagi na to, iż skarżący przekroczył siedmiodniowy termin, określony w art.58 § 2 kpa, nie zachodziła konieczność oceny przyczyn uchybienia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Reasumując Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. J. K. uchybił siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art.58 § 2 kpa. Organy administracji słusznie zatem odmówiły uwzględnienia wniosku skarżącego. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Sąd oddalił skargę J. K. J. W.