III SA/Łd 250/07

Dnia 14 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Izabela Wędrak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...], a także decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] i decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...]. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w W. działając z upoważnienia Starosty W. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 101 k.p.a. orzekł o utracie przez L. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż z nadesłanych dokumentów wynika, że L. G. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Od powyższej decyzji L. G. złożył odwołanie, w którym podniósł, że decyzja o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] jest bezpodstawna, a wskazane w uzasadnieniu okoliczności są nieprawdziwe, gdyż ze zgromadzonej w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. dokumentacji wynika coś zupełnie odmiennego. W uzasadnieniu wskazał, iż przez ostatnie 14 lat. tj. do dnia [...] utrzymywał się z renty, nabytej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W wyniku jednak utraty na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawa do świadczenia w czerwcu [...] roku, w dniu [...] roku zarejestrował się jako osoba bezrobotna. Z uwagi natomiast na wniesienie odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzekającej o utracie prawa do renty, postanowieniem z dnia [...] roku Powiatowy Urząd Pracy w W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznawania statusu osoby bezrobotnej. W następstwie wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. zmieniającego zaskarżoną decyzję i przyznającego prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia [...] roku do dnia [...] roku, decyzją z dnia [...] roku Powiatowy Urząd Pracy w W. orzekł o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] roku do dnia [...]. Uznając decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej za przedwczesną, gdyż od wyroku Sądu Okręgowego została wniesiona apelacja złożył odwołanie, po rozpoznaniu którego T.P. decyzją z dnia [...] Powiatowy Urząd Pracy w W. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] roku. W wyniku oddalenia apelacji i orzeczenia o przyznaniu prawa do renty tylko do dnia [...] roku skarżący zapowiedział wniesienie kasacji i wniósł z powodu bardzo złej sytuacji materialnej o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych zobowiązując się do jego zwrotu w przypadku przywrócenia przez Sąd prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Urząd Pracy w W. orzekł o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] roku i przyznał prawo do zasiłku od dnia [...] roku w wysokości [...] zł miesięcznie popełniając błąd, gdyż jak wskazał skarżący w chwili, gdy wyrok Sądu Okręgowego w S. stał się prawomocny nie można było orzec o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i przyznaniu prawa do zasiłku za okres, w którym skarżącemu przysługiwało prawo do świadczenia rentowego ustalone prawomocnym wyrokiem sądu. W ocenie strony status osoby bezrobotnej powinien zatem zostać przyznany dopiero od dnia [...] roku. Przystępując natomiast do wykonania wyroku Sądu Okręgowego w S. przyznającego prawo do świadczenia rentowego w okresie od dnia [...] roku do dnia [...] roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wypłacił należnego świadczenia rentowego tylko zwrócił do Urzędu Pracy na rzecz pobranego zasiłku przyznanego w wyniku błędu w okresie, w którym pobierane było świadczenie rentowe pozbawiając tym samym skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Skarżący podkreślił, iż w wyniku błędnych decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w W. ponosi negatywne konsekwencje i nieprawdziwe jest twierdzenie organu, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji nabył prawo do renty, ponieważ prawo do świadczenia rentowego przysługiwało tylko w okresie od dnia [...] roku do dnia [...] roku, a od dnia [...] roku pozostaje bez pracy i jakichkolwiek świadczeń rentowych. Wskazał, iż pomimo spełnienia wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie statusu osoby bezrobotnej w okresie od dnia [...] roku oraz prawa do zasiłku został bezprawnie pozbawiony przysługujących praw oraz możliwości zaliczenia okresu pozostawania bez zatrudnienia do stażu pracy zaliczanego do okresu uprawniającego do nabycia prawa do renty czy emerytury. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie statusu osoby bezrobotnej wraz z prawem do zasiłku od dnia [...] roku. Decyzją z dnia [...] Wojewoda Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie i służbie, (...) zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego w powiatowym urzędzie pracy (...), jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej albo po ustaniu zatrudnienia innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego (...). Osoba bezrobotna winna zatem spełniać wskazane warunki nie tylko w dniu rejestracji lecz także w okresie pozostawania w ewidencji osób bezrobotnych, prowadzonej przez właściwy powiatowy urząd pracy. W przypadku natomiast, gdy osoba bezrobotna przestaje spełniać warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy traci status osoby bezrobotnej z mocy prawa stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Statutu osoby bezrobotnej nie może więc uzyskać i posiadać osoba bezrobotna, która nabyła i pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, a o tym czy osoba zgłaszająca się do powiatowego urzędu pracy może uzyskać status bezrobotnego decyduje data nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Z akt sprawy w ocenie organu odwoławczego bezspornie natomiast wynika, że w dniu [...] roku L. G. zwrócił się do właściwego urzędu pracy celem uzyskania statusu osoby bezrobotnej, podczas gdy na podstawie znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji ustalono, iż w okresie od dnia [...] roku do dnia [...] roku skarżący pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, natomiast w dniu [...] roku organ rentowy odmówił prawa do kontynuowania świadczenia uznając skarżącego za zdolnego do pracy. Zgłoszona natomiast w dniu rejestracji okoliczność, że od decyzji organu rentowego o pozbawieniu prawa do świadczenia rentowego skarżący wniósł odwołanie stała się podstawą do zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej i uprawnień z nim związanych. W następstwie natomiast wyroku Sądu Okręgowego – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. roku, który zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego przyznając skarżącemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia [...] roku do dnia [...] roku, decyzją z dnia [...] roku orzeczono o przyznaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] roku do dnia [...] roku. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie oświadczając, iż decyzja jest przedwczesna, gdyż od wyroku Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] roku strona wniosła apelację. Natomiast w dniu [...] roku powołując się swą trudną sytuację materialną wniosła o przyznanie prawa do zasiłku, co konsekwencji spowodowało, iż organ działając na podstawie 100 § 2 k.p.a., ostateczną decyzją z dnia [...] roku przyznał skarżącemu status osoby bezrobotnej z dniem [...] roku i prawo do zasiłku od dnia [...] roku. Ostateczną zaś decyzją z dnia [...] roku Powiatowy Urząd Pracy w W. orzekł o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] roku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W związku natomiast z odrzuceniem skargi kasacyjnej, prawomocny stał się wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] roku przyznający skarżącemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od dnia [...] roku do dnia [...] roku. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w W. podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podkreślił, iż decyzja Powiatowego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] roku, którą Wojewoda Ł. uważa za ostateczną jest nieważna, gdyż jest niezgodna z prawem. Wskazał, iż organ odwoławczy zupełnie pominął fakt istnienia w obrocie prawnym postanowienia Powiatowego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] roku, a przecież jak wskazał to właśnie to postanowienie i wykazane w toku postępowania okoliczności oraz bezprawność Powiatowego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] roku przemawiają na jego korzyść. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej wskazane. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się postanowienie organu I instancji z dnia [...] roku, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną. Jako przyczynę zawieszenia postępowania organ wskazał, iż decyzją ZUS z dnia [...] roku skarżący został pozbawiony prawa do renty, a jak wynika z oświadczenia, od powyższej decyzji wniósł odwołanie. Powołany w postanowieniu przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z treścią art. 102 k.p.a., w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Oznacza to, iż w trakcie zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest, oprócz czynności podejmowanych w celu usunięcia przeszkód do prowadzenia postępowania, określonych w art. 100 k.p.a., podejmować tylko czynności, które są dopuszczalne w zawieszonym postępowaniu. Nie może zatem wydać rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, bez uprzedniego podjęcia zawieszonego postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie, wynika wprost z brzmienia art. 97 § 2 k.p.a., zaś formą realizacji tego obowiązku jest postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, stosownie do treści art. 101 § 1 k.p.a., na które zgodnie z § 3 tego przepisu służy zażalenie. Niedopełnienie zatem powyższego obowiązku należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W myśl bowiem poglądów doktryny "naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażana stanowią zaprzeczenia stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 7 wydanie, C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 738). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd zgodnie z którym – niedopełnienie obowiązku podjęcia zawieszonego postępowania, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie, należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, określone w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.( wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r sygn. Akt II S.A./Wa 137/06 nie publikowany ). Sąd w tym składzie w pełni ten pogląd podziela. Zatem wszystkie decyzje wydane przez organy obu instancji po zawieszeniu postępowania obarczone są wadą rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na treść przepisu art. 100 § 2 kpa, lecz nie wykazał, iż przesłanki zawarte w tym przepisie zostały spełnione zwłaszcza, iż organ I instancji wydawał kolejne decyzje nie wspominając nawet o tym, iż postępowanie zostało zawieszone i nie wskazując oczywiście na spełnienie tych przesłanek. Stwierdzić zatem należy iż organy wydając decyzje wymienione w sentencji wyroku naruszyły rażąco art. 102 kpa. Nadto wskazać należy, iż prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł w dniu [...] r . Na mocy tego wyroku prawomocne stało się rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego z dnia [...] r w którym przyznano skarżącemu rentę od [...]r do [...] Skarżący powiadomił o tym organ w dniu [...]. Przyjąć zatem należało, iż skarżący w okresie wyżej wskazanym nie mógł być uznany za osobę bezrobotną. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie i służbie, (...) zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego w powiatowym urzędzie pracy (...), jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy ( ...). Tymczasem w decyzji z dnia [...] organ uznał skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] r. i przyznał prawo do zasiłku od [...] r., czyli w okresie w którym skarżący pobierał rentę. Kolejne decyzje organu były konsekwencją tej decyzji. Wprawdzie pomiędzy ZUS-em a Powiatowym Urzędem Pracy dokonano stosownych rozliczeń, lecz należy przyznać rację skarżącemu, iż dla jego sytuacji prawnej nie jest obojętne, czy otrzymywał rentę, czy zasiłek dla bezrobotnych. Skarżący bowiem ma zupełnie inne uprawnienia po zakończeniu okresu pobierania renty, a inne po ustaniu zasiłku dla bezrobotnych. Stwierdzić zatem należy, iż organy wydając decyzje wymienione w sentencji wyroku naruszyły rażąco art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) Ponownie rozpoznając sprawę organ po podjęciu postępowania winien wydać stosowną decyzję uwzględniającą okres pobierania renty przez skarżącego wymieniony w prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 oraz 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). . TP