III SA/Łd 250/11

Dnia 21 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi A. Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej – A. Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. kwotę 480,00 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98 poz.1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) oraz art. 72 ust. 1 pkt 4 i art. 74 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak: [...], odmawiającej zarejestrowania za nr rej.: [...] pojazdu marki Mercedes Benz o nr VIN: [...] na Fundusz Leasingowy S.A., oraz zobowiązującej Fundusz Leasingowy S. A. z siedzibą w W. do zwrotu w oznaczonym terminie pozwolenia czasowego serii [...] i tablic rejestracyjnych [...]. W toku postępowania ustalono, iż w dniu 4 grudnia 2008r. w Wydziale Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów Urzędu Miasta Ł. na wniosek Funduszu Leasingowego S.A. został zarejestrowany czasowo za nr rej. [...] pojazd marki Mercedes Benz o nr identyfikacyjnym [...]. Jako potwierdzenie rejestracji czasowej wydano stronie decyzję o rejestracji czasowej, pozwolenie czasowe serii [...] oraz zalegalizowane tablice rejestracyjne [...]. W dniu 10 marca 2010r. organ I instancji wezwał stronę do odbioru spersonalizowanego dowodu rejestracyjnego, po uprzednim uzupełnieniu wniosku o aktualne badanie techniczne pojazdu. Pomimo skutecznie doręczonego wezwania strona nie uzupełniła wniosku o wymagany dokument. W związku z powyższym organ I instancji powołując się na art.72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym w związku z § 2 ust. 1, ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j. Dz.U. z 2007r., Nr 186, poz. 1322, dalej rozporządzenie z dnia 22 lipca 2002r.), w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu do którego dołącza: 1. dowód własności pojazdu; 2. kartę pojazdu jeżeli była wydana; 3. dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 4. tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast jeżeli wymagane jest badanie techniczne pojazdu, właściciel pojazdu do wniosku o rejestrację dołącza zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. Następnie organ I instancji wskazał, iż stosownie do art. 74 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym po upływie terminu czasowej rejestracji pozwolenie czasowe i tablice rejestracyjne zwraca się do organu, który je wydał. W związku z powyższym, wobec bezskutecznego upływu terminu określonego w wezwaniu oraz mając na uwadze stan faktyczny i prawny organ I instancji orzekł jak w decyzji z dnia [...] Pismem z dnia 27 grudnia 2010r. zatytułowanym "Odwołanie" pełnomocnik Funduszu Leasingowego S. A. z siedzibą w W. zaskarżył decyzję organu I instancji w części dotyczącej zobowiązania strony do zwrotu w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji pozwolenia czasowego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych [...] organowi, który je wydał i na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] w zaskarżonej części. W uzasadnieniu pisma z dnia 27 grudnia 2010r. pełnomocnik strony wyjaśnił, iż Prokurator Prokuratury Rejonowej Ł. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010r. umorzył postępowanie w sprawie wyłudzenia kwoty 104.500,00 zł na szkodę Funduszu Leasingowego S.A. i paserstwa samochodu marki Mercedes Benz o nr rej. [...]. W związku z powyższym w ocenie pełnomocnika strony zaskarżone orzeczenie jest obiektywnie niewykonalne, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem strona utraciła fizyczną i techniczną możliwość wykonania decyzji, w wyniku kradzieży samochodu marki Mercedes Benz o nr rej. [...], jak również pozwolenia czasowego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych [...]. Pełnomocnik strony wskazał, iż strona utraciła władztwo na pojazdem, jak i pozwoleniem czasowym serii [...] oraz tablicami rejestracyjnymi [...] wobec kradzieży samochodu marki Mercedes Benz o nr rej. [...] w lutym 2009 r., co wynika z załączonych do pisma z dnia 27 grudnia 2010r. kserokopii postanowień Prokuratury Rejonowego Ł. w sprawach o sygn. akt [...] z dnia 31 grudnia 2009r. i [...] z dnia 30 czerwca 2010r. Do dnia dzisiejszego strona nie odzyskała pojazdu, jak i jego przynależności w postaci pozwolenia czasowego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych [...]. Powołując się na przyjętą linią orzecznictwa i poglądami doktryny pełnomocnik strony stwierdził, iż niewykonalność decyzji musi istnieć nie tylko w dniu wydania, ale powinna mieć charakter trwały. Decyzja trwale niewykonalna to przy tym taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków. Ponadto niewykonalność decyzji powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które znamionują dwie cechy: a) istniały już w dacie wydania decyzji, b) są nieusuwalne przez cały czas. Niewykonalność musi mieć charakter obiektywny. Pełnomocnik strony oświadczył, iż nie kwestionuje zasadności podjęcia decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu, albowiem strona z przyczyn od niej niezależnych nie dopełniła obowiązku przedstawienia organowi aktualnych badań technicznych, tym samym zaszły przesłanki takiego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, iż odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, wobec czego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na wstępie organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że żądanie pełnomocnika strony wyrażone w piśmie z dnia 27 grudnia 2010r. należało rozpatrzeć w ramach postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 K.p.a. Dalej organ II instancji stwierdził, iż w rozpoznawanym stanie faktycznym nie jest spornym, że Fundusz Leasingowy S.A. w dniu 4 grudnia 2008r. złożył w organie I instancji wniosek o zarejestrowanie pojazdu marki Mercedes Benz o nr VIN: [...], w związku z czym Prezydent Miasta Ł. dokonał czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu z urzędu na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. Prezydent Miasta Ł. wydał stronie zalegalizowane tablice rejestracyjne [...] oraz pozwolenie czasowe serii [...], w treści którego, w rubryce "H" określił okres ważności pozwolenia czasowego jako 3 stycznia 2009r. Natomiast w karcie informacyjnej pojazdu - sporządzonej na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2007r., Nr 137, poz. 968) - w rubryce Dokumenty i oznaczenia pojazdu/pozwolenie czasowe/Ważne do dnia - Prezydent Miasta Ł. określił ten termin również jako: 3 stycznia 2009r. Jednocześnie w powyższych dokumentach wskazano termin następnego badania technicznego przedmiotowego pojazdu na dzień 20 listopada 2009r., który był wprost przeniesiony z dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu (serii [...]) stanowiącego podstawę dokonanej w dniu 4 grudnia 2008r. czasowej rejestracji tego pojazdu. Następnie organ odwoławczy uznał, iż Prezydent Miasta Ł. mając na uwadze, że właściciel przedmiotowego pojazdu, nie zgłosił się po odbiór wytworzonego dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu w dniu 10 marca 2010r. wezwał stronę do zgłoszenia się - w terminie 7 dni od otrzymania wezwania - wraz z pozwoleniem czasowym oraz aktualnym badaniem technicznym, a wobec bezskuteczności tego wezwania w dniu [...] wydał zaskarżoną decyzję. Na tej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że powyższa decyzja była zasadna i znajdowała swoje umocowanie w przywołanych powyżej przepisach zarówno w kwestii odmowy zarejestrowania pojazdu, jak i obowiązku zwrotu pozwolenia czasowego serii [...] i tablic rejestracyjnych [...], o czym stanowi art. 74 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Na ostateczną decyzję organu II instancji skargę do sądu administracyjnego wniósł pełnomocnik Funduszu Leasingowego S.A. z siedzibą w W., w części dotyczącej utrzymania w mocy zobowiązania strony do zwrotu - w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji - pozwolenia czasowego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych [...] organowi, który je wydał i na podstawie art. 16 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia 11 lutego 2011 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] wydaną przez Prezydenta Miasta Ł. w pkt 2 tj. w części dotyczącej zobowiązania strony do zwrotu w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji pozwolenia czasowego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych [...] organowi, który je wydał z powodu jej niewykonalności, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W ocenie pełnomocnika strony zaskarżona decyzja jest błędna i winna zostać usunięta z obrotu prawnego. Organ odwoławczy nie rozpoznał żądania strony o stwierdzenie nieważności decyzji w części pkt 2 decyzji organu I instancji pomimo istnienia przesłanek takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem pełnomocnika strony odwołanie jest podstawowym środkiem prawnym przysługującym od decyzji wydanej w I instancji, jednakże ze względu na formułę art. 156 § 1 K.p.a., w którym dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji odniesiono ogólnie do "decyzji", brak jest przeszkód do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nieostatecznej. Skoro w treści podania wskazano określoną wadę nieważności decyzji, należy przyjąć, że strona żądała wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, a organ II instancji powinien sprawę rozpoznać z uwzględnieniem żądania strony. Niezależnie bowiem od nazwy wnoszonego środka, jeżeli strona wyraża w nim jedynie niezadowolenie z wydanej decyzji, podanie należy zakwalifikować jako odwołanie od decyzji. W sytuacjach nasuwających istotne wątpliwości, co do charakteru wniesionego podania, ich wyjaśnienie należy do strony postępowania. Natomiast w niniejszej sprawie strona w sposób precyzyjny wskazała w odwołaniu od decyzji z dnia 27 grudnia 2010r., iż wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji, powołując w tym zakresie konkretną podstawę prawną tj. art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Strona wyraźnie określiła przyczyny zakwalifikowania wnoszonego przez nią żądania, jako wniosku o stwierdzenie nieważności, powołując się na konkretną podstawę prawną, przedstawiając dowody. Ponadto strona podkreślała, iż nie kwestionuje zasadności podjęcia decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu na Fundusz Leasingowy S.A., jednakże nie może się zgodzić ze stanowiskiem organu w przedmiocie obowiązku zwrotu pozwolenia czasowego oraz tablic rejestracyjnych, ponieważ nie ma fizycznej możliwości ich zwrotu. W dalszej części skargi pełnomocnik uzasadnił zaistnienie przesłanki nieważności zaskarżonej decyzji, powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu odwołania. Ponadto pełnomocnik strony przytoczył okoliczności utraty władztwa nad pojazdem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W toku kontroli sądowoadministracyjnej sąd, mając na względzie regulację art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej w skrócie jako p.p.s.a.), stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy zgodzić się z organem II instancji, iż w postępowaniu odwoławczym nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji, bowiem rozpatrzenie sprawy w trybie nadzwyczajnym zamiast rozpatrzenia odwołania wniesionego w przepisanym terminie narusza określoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania, gdyż co do zasady narusza prawo strony do ponownego zbadania sprawy przez organ odwoławczy. Jednakże trzeba mieć na uwadze, iż w postępowaniu odwoławczym organ II instancji powinien brać pod uwagę wszelkie ewentualne wady postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji oraz naruszenia przepisów prawa materialnego. Obowiązek ten dotyczy także badania, czy stwierdzone naruszenia odpowiadają przesłankom z art. 156 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy ma bowiem szersze uprawnienia od organu rozpatrującego sprawę w trybie nadzwyczajnym. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, że każda sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przed organem pierwszej instancji podlega, na skutek złożenia środka zaskarżenia, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w pełnym zakresie przed organem drugiej instancji. Istotą postępowania odwoławczego jest, zatem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem zarzutów strony podniesionych w stosunku do zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji. Wymagają tego ogólne zasady postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 8 K.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organy administracji publicznej powinny także wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 K.p.a.). Do postępowania przed organem odwoławczym stosuję się również przepis art. 77 § 1 K.p.a., według którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie w myśl art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uchybił powyższym zasadom postępowania. Przede wszystkim należy wskazać, iż organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do treści pisma strony z dnia 27 grudnia 2010r. W piśmie tym pełnomocnik wyraźnie zaskarżył decyzję organu I instancji w części dotyczącej zobowiązania strony do zwrotu w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji pozwolenia czasowego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych [...] organowi, który je wydał. Pełnomocnik strony oświadczył jednoznacznie, iż nie kwestionuje zasadności podjęcia decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu, albowiem strona z przyczyn od niej niezależnych nie dopełniła obowiązku przedstawienia organowi aktualnych badań technicznych, tym samym zaszły przesłanki takiego rozstrzygnięcia. Pełnomocnik strony zażądał natomiast stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji we wskazanej wyżej części, z powodu jej niewykonalności, a na poparcie swojego żądania złożył kserokopie postanowień Prokuratury Rejonowego Ł. w sprawach o sygn. akt [...] z dnia 31 grudnia 2009r. i [...] z dnia 30 czerwca 2010r., które w ocenie pełnomocnika wskazują na fakt utraty przez stronę zarówno władztwa na pojazdem, jak i pozwoleniem czasowym serii [...] oraz tablicami rejestracyjnymi [...] wobec kradzieży samochodu marki Mercedes Benz o nr rej. [...]. Tymczasem organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tych kwestii. Poza przytoczeniem treści art. 156 K.p.a. i stwierdzeniem, że pismo z dnia 27 grudnia 2010r. należy rozpatrzeć jako odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] organ odwoławczy nie dokonał jakichkolwiek starań, by wyjaśnić, dlaczego podnoszone przez stronę argumenty nie znalazły w ocenie tego organu akceptacji. Ponadto organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do złożonych przez stronę postanowień Prokuratury, które zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. stanowią dowód w sprawie. Jako dowód należy bowiem dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do przedstawienia stanu faktycznego sprawy, który nie był przez stronę kwestionowany, a następnie powołując się na art. 74 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym stwierdził, że decyzja organu I instancji była zasadna i znajdowała swoje umocowanie w przepisach zarówno w kwestii odmowy zarejestrowania pojazdu, jak i obowiązku zwrotu pozwolenia czasowego serii [...] i tablic rejestracyjnych [...]. Z uwagi na charakter uchybień procesowych, zwłaszcza braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczące nieustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez stronę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł, na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni wskazania niniejszego wyroku, zwłaszcza dotyczące poszanowania zasad postępowania administracyjnego mających na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy w sposób budzący zaufanie do organów administracji, a także w oparciu o art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. rozpatrzy dowody przedstawione przez stronę i rozstrzygnie, czy dana okoliczność została udowodniona, wreszcie należycie uzasadni wydane przez siebie rozstrzygnięcie z uwzględnieniem art. 107 § 3 K.p.a. P.Pij. ----------------------- 8