III SA/Łd 251/07

Dnia 27 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Nr [...] oraz stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w części odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], 2. oddala skargę w pozostałej części. Decyzją z dnia [...] nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 145 a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – powołanej dalej jako k.p.a. (t.j. Dz.U.00.98.1071 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U.01.79.856 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia[...], nr [...] z dnia[...], nr [...]z dnia[...], nr [...]z dnia[...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], i nr [...] z dnia [...]. dotyczących przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia [...] A. K. wystąpił do Urzędu Miasta Ł. Delegatury Ł.- G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowań dotyczących przyznania dodatków mieszkaniowych w okresie od [...] do [...]. Jednocześnie złożył wniosek o wznowienie postępowań w tych sprawach. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, iż o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. dotyczącego prawidłowego naliczania dodatku mieszkaniowego dowiedział się od osoby stojącej w kolejce, która czekała na decyzję związaną z tym wyrokiem i w oparciu o pouczenie prawne dotyczące możliwości przywrócenia terminu zawarte w poradach prawnych w Dzienniku Łódzkim z dnia 10 października 2006 r. złożył wniosek. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił przywrócenia terminu do wznowienia postępowania w sprawie ustalenia dodatku mieszkaniowego za okres od [...] do[...], a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało je w mocy. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił wznowienia postępowania od własnych decyzji nr [...] z dnia[...], nr [...] z dnia [...]., nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia[...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], i nr [...] z dnia [...] dotyczących przyznania dodatku mieszkaniowego. . W uzasadnieniu swej decyzji organ stwierdził, iż nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 145 a.) § 2 kpa, który stanowi, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek o wznowienie natomiast został złożony po upływie terminu, o którym mowa w art.145 a.) § 2 kpa. Od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] A. K. złożył odwołanie. Wnosił o prawidłowe wyliczenie dodatku mieszkaniowego za wyżej wskazany okres i podniósł, iż decyzja ta jest dla niego wysoce krzywdząca, gdyż jego odwołanie w tej sprawie złożone w dniu[...], czyli przed upływem terminu, nie zostało do tej pory prawidłowo rozpatrzone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniesionego odwołania zważyło, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta wynika z art. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78. poz. 483 ze zm.). Z art. 6 k.p.a. zaś wynika, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Mogą więc podejmować jedynie takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z obowiązującym prawem. Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 145 a.) § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jednak zgodnie z § 2 tego artykułu, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące przeliczania wysokości dodatków mieszkaniowych zostało wydane w dniu 9 maja 2006 r., a opublikowane je w Dzienniku Ustaw z dnia 18 maja 2006 r. i dlatego słusznie organ I instancji przyjął, że wniosek A. K. wpłynął po terminie określonym w art. 145 a.) § 2 kpa. W dniu [...] A. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Skarżący wnosił o zrewidowanie tej decyzji gdyż przyznane mu dodatki mieszkaniowe zostały zaniżone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga A. K. częściowo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.00.98.1071 ze zm.) – powołanej dalej jako kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, odmowa zaś wznowienia następuje w drodze decyzji. Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 kpa organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zgodnie zaś z § 2 tego artykułu jeżeli przyczyną wznowienia jest działalność organu właściwego do orzekania o wznowieniu postępowania, wówczas o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przepis § 2 nie ma jednak zastosowania, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań samorządu terytorialnego samorządowe kolegium odwoławcze (§ 3 kpa). W myśl zaś art. 156 § 1 pkt. 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Wyróżnić należy właściwość wynikającą wprost z ustawy, obejmującą właściwość rzeczową i miejscową (art. 19 kpa), a także instancyjną (art. 127 § 1 i 2 kpa), jak również właściwość delegacyjną, którą dopuszcza ustawa i która dotyczy przypadków przenoszenia właściwości np. miejscowej lub instancyjnej na organy inne niż wskazane w ustawie (B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.5.wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, str.711). Organ administracji obowiązany jest z urzędu do przestrzegania swojej właściwości. Wydanie zaś decyzji z naruszeniem właściwości bez względu na to jaka ona by nie była, skutkuje nieważnością postępowania. W rozpoznawanej sprawie A. K. żądał wznowienia postępowań, w których przyznano mu dodatek mieszkaniowy za okres od[...] do[...]. Jeżeli chodzi o dodatek za okres od [...] do[...] to został mu on przyznany decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Od decyzji tej A. K. wniósł odwołanie zaś decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]. W postępowaniu tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. było organem, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Było zatem organem właściwym w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego przyznania dodatku mieszkaniowego za okres od[...] do[...]. W rozpoznawanej sprawie decyzję w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego dodatku mieszkaniowego za okres od [...] do[...]. wydał Prezydent Ł. choć organem właściwym było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.. Doszło zatem do naruszenia przepisu o właściwości – art.150 § 1 kpa. Decyzja organu I instancji w części dotyczącej wznowienia postępowania dotyczącego przyznania dodatku mieszkaniowego za okres od [...] do[...], jest więc dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.1 kpa. Wadą taką jest również dotknięta zaskarżona decyzja, gdyż utrzymała ona w mocy decyzję organu I instancji wydaną z naruszeniem przepisu o właściwości. W związku z czym należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Ł. z dnia[...] oraz decyzję Prezydenta Ł. z dnia [...] w takiej samej części. W pozostałej części skarga A. K. nie jest zasadna. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w tej części był art. 145 a.) § 2 kpa. Zgodnie z jego treścią skargę o wznowienie postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Oznacza to, iż na tym etapie postępowania organ nie bada zasadności podstaw wznowienia, lecz bada czy zostały spełnione przesłanki formalne do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego. Przesłankami formalnymi w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 a.) kpa są: 1) wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku orzekającego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, 2) złożenie skargi o wznowienie postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Aby możliwe było wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w takich przypadkach muszą zostać spełnione łącznie obydwie przesłanki. Niespełnienie którejkolwiek z nich wyklucza możliwość wydania przez organ administracji postanowienia o wznowieniu postępowania. W rozpoznawanej sprawie jako przyczynę wznowienia postępowania skarżący wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006r. w sprawie P 4/05, w którym stwierdzono niezgodność z Konstytucją art.9 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71 poz.734 z późn. zm.) oraz niezgodność przepisu § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156 poz.1817) z art.6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 18 maja 2006r. i w tym też dniu wszedł on w życie. Miesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie, o którym mowa w art.145a.) § 2 kpa, upływał w dniu 19 czerwca 2006r. A. K. złożył podanie o wznowienie w dniu [...] czyli po upływie miesięcznego terminu. Jego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie nie został uwzględniony. Organy administracji słusznie uznały, iż wniosek A. K. o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego terminu i zasadnie odmówiły wznowienia postępowań dotyczących przyznania dodatku mieszkaniowego za okres od [...] do [...]. Reasumując sąd uznał, iż skarga A. K. jest częściowo zasadna. Odnośnie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego dodatku mieszkaniowego za okres od [...] do [...] doszło do naruszenia przepisu o właściwości i decyzje organów administracji obu instancji w tej części są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.1 kpa. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w tym zakresie. W pozostałej części skarga nie jest zasadna. W związku z czym, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę w pozostałej części. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny rozpoznać wniosek skarżącego o wznowienie postępowania dotyczącego dodatku mieszkaniowego za okres od [...] do [...] uwzględniając treść art.150 kpa oraz rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. I.W.