III SA/Łd 258/05

WyrokWSA w Łodzi2005-09-28

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Janusz Furmanek, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez osobę miało charakter dobrowolny, co stanowi przesłankę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Organ administracji nie wykazał w sposób przekonujący, że opuszczenie lokalu przez osobę nie było dobrowolne. Zgromadzony materiał dowodowy był niepełny, a analiza powierzchowna, co naruszyło przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 kpa) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania E. A. i J. N. z nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że opuszczenie miejsca pobytu nie miało charakteru dobrowolnego. Skarżąca Z. A. zarzuciła organom niedołożenie staranności w ustaleniu stanu faktycznego, twierdząc, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i spowodowane chęcią zamieszkania z konkubentem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant M. Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005r. sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] Nr [....] Prezydent Miasta Z. decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił wymeldowania Pani E. A. oraz J. N. z nieruchomości przy ul. A 5 w Z.. Od decyzji tej odwołała się do Wojewody [...] Pani Z. A., na wniosek której wszyte zostało postępowanie w sprawie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 kpa i art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz.U nr 87, poz.960 z 2001 r. z późn. zm./ - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż organ I instancji przeprowadzając uzupełniające postępowanie wyjaśniające w sprawie o wymeldowanie p. E. A. i jej córki J. N. wezwał do stawienia się w charakterze świadków mieszkańców ul. [...] oraz osoby zamieszkałe w bloku przy ul. B 30, których lokale bezpośrednio sąsiadują z lokalem nr 10, obecnie czasowo zamieszkałym również przez E. A.. Z zeznań sąsiadów wynika, że Pani E. A. od urodzenia do późnej jesieni 2004 r. zamieszkiwała w nieruchomości położonej przy ulicy A 5. Jednocześnie w trakcie składanych zeznań sąsiedzi podnosili, iż niejednokrotnie na przedmiotowej nieruchomości widywali policję, która była wzywana w związku z konfliktami pomiędzy E. A. i jej babcią Z. A.. Przesłuchani w charakterze świadków mieszkańcy lokali nr 12 i 9 mieszczących się w nieruchomości przy ul. B 30 w złożonych zeznaniach również nie potwierdzili faktu pobytu E. A. i jej córki w lokalu nr 10 nieruchomości przy ul. B 30. Niezbędną przesłanką żeby wymeldować osobę z pobytu stałego na podstawie art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest wyłącznie fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Oznacza to, że organ meldunkowy jest zobowiązany tylko do oceny i wyjaśnienia okoliczności opuszczenia tego miejsca. Termin "opuszczenia" zawiera w języku polskim znaczenie obejmujące element dobrowolności. Organ odwoławczy uznał, że nie istniały przesłanki do wymeldowania p. E. A. i jej córki J. N. z pobytu stałego z nieruchomości położonej w Z., ul. A 5. Czasowa nieobecność p. E. A. i jej córki w miejscu zameldowania na pobyt stały, spowodowane sytuacją rodzinną i konfliktami powstałymi na tym tle, nie nosi znamion dobrowolnego opuszczenia nieruchomości przy ulicy A 5. Należy zaznaczyć, iż fakt braku dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego przez E. A. i jej córkę J. N. znalazł odzwierciedlenie w przeprowadzonych na nieruchomości przy ulicy A interwencjach policji. Organ odwoławczy powołał się na pismo KPP w Z. z dnia 19 października 2004 r. Nr [...]. Decyzję Wojewody [...] zaskarżyła w dniu 13 kwietnia 200 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Pani Z. A., wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła organowi odwoławczemu niedołożenie należytej staranności w ustaleniu prawdziwego stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, iż E. A. wraz z córką wyprowadziły się z miejsca pobytu nie z powodu konfliktów, a z powodu chęci zamieszkania razem z konkubentem będącym ojcem jej córki. Pojawienie się policji spowodowane było przebywaniem w domu konkubenta E. A., który jest osobą agresywną i nadużywającą alkoholu. E. A. zameldowana jest czasowo przy ulicy A od dnia 22 października 2004 r. Na ulicę B przeprowadziła się ze swoimi i dziecka meblami w dniu 6 listopada 2004 r. Na posesji stałego zameldowania nie przebywa pół roku. W tym czasie nie pojawia się na ulicy A oraz nie interesuje się miejscem stałego zameldowania. Zdaniem skarżącej istnieją przesłanki dobrowolnego opuszczenia posesji przez jej wnuczkę z dzieckiem oraz merytoryczne podstawy do wymeldowania. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270, z 2004 roku, Nr 162, poz.1692/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U z 2001 r., Nr 87, poz.960 z późn. zm./ organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu powołanego przepisu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne /v. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V S.A. 3169/00 - LEX nr 50123/. Obowiązkiem organu, do którego wpłynął wniosek o wymeldowanie jest ustalenie okoliczności opuszczenia lokalu i ewentualnego zamiaru powrotu osoby opuszczającej miejsce stałego zameldowania. Organ administracji przyjął, że opuszczenie lokalu przez panią E. A. nie było dobrowolne. Powyższe stanowisko nie znajduje jednak potwierdzenia w zebranym przez organ materiale dowodowym. Z zeznań świadków wynika jedynie, iż przyczyną konfliktów między E. A. i jej babcią był brak zgody na wizyty w domu przy ul. A 5 konkubenta E. A. – S. N.. Dopóki nie przychodził on do mieszkania przy ulicy A 5 nie było sprzeczek /v. zeznania świadka A. K./. Jako dowód potwierdzający brak dobrowolności opuszczenia lokalu przez E. A. organ przyjął pismo policji z dnia 19 października 2004 r. Jednakże pismo to dotyczy innej kwestii, a mianowicie dwukrotnych przyjazdów policji na wezwanie Z. A., która bezskutecznie żądała opuszczenia jej domu przez S. N.. Interwencje policji miały miejsce w sierpniu i wrześniu 2004 r. Tymczasem Pani E. A. przesłuchiwana przez organ w dniu 23 października 2004 r. zeznała, iż może korzystać bez przeszkód z przedmiotowej nieruchomości i nie zdarzały się sytuacje, by ktoś uniemożliwiał jej wejście na teren nieruchomości. Wyjaśniła ponadto, że jej obecność na ulicy B spowodowana jest zamieszkiwaniem tam ojca i babci jej córki. Organ nie ustalił także, czy Pani E. A., która nie przebywa od października 2004 r. w domu przy ulicy A 5, ma zamiar ponownie zamieszkać w miejscu stałego zameldowania. Organ odwoławczy uwzględniając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania, w szczególności artykuły 7, 77 § 1 i 80 kpa. Naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art.7 kpa organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art.77 § 1 kpa zobowiązuje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zgodnie z art.80 kpa ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie materiału dowodowego. Organ zgromadził niepełny materiał dowodowy. Ponadto analiza zebranego materiału była powierzchowna. Przede wszystkim nie wykazał w sposób przekonujący, iż opuszczenie lokalu przez E. A. nie było dobrowolne. Skoro Pani E.A. w październiku 2004 r. zeznała, iż nikt jej nie ogranicza możliwości korzystania z lokalu, to brak było podstaw do przyjęcia - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - iż opuszczenie lokalu w tym samym miesiącu nie było dobrowolne. Nie można przecież wykluczyć, jak podnosi skardze Z. A., iż jej wnuczka wyprowadziła się powodowana chęcią zamieszkania wraz z konkubentem. Organ administracyjny ponownie rozpoznając sprawę przesłucha E. A. i Z. A. na okoliczność przyczyn wyprowadzenia się E. A. z domu przy ulicy A 5 jesienią 2004 r. Jednocześnie w oparciu o ich zeznania i ewentualnie zeznania świadków ustali, czy Pani E. A. zabrała z domu przy ulicy A 5 meble i rzeczy osobiste swoje i dziecka, i czy na stałe skoncentrowała swoje osobiste i majątkowe interesy w innym miejscu niż miejsce stałego zameldowania. Niezbędne będzie także uzyskanie od E. A. jednoznacznej deklaracji, czy i kiedy zamierza powrócić do miejsca stałego zameldowania. Uzyskanie tych informacji pozwoli organowi na dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i ocenę materiału dowodowego w sposób określony w art.80 kpa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1c/ w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miast Z. z dnia [...] Nr [...]. Wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art.152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło