III SA/Łd 258/05
WyrokWSA w Łodzi2005-09-28
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Janusz Furmanek, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez osobę miało charakter dobrowolny, co stanowi przesłankę do wymeldowania?Ratio decidendi
Organ administracji nie wykazał w sposób przekonujący, że opuszczenie lokalu przez osobę nie było dobrowolne. Zgromadzony materiał dowodowy był niepełny, a analiza powierzchowna, co naruszyło przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 kpa) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania E. A. i J. N. z nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że opuszczenie miejsca pobytu nie miało charakteru dobrowolnego. Skarżąca Z. A. zarzuciła organom niedołożenie staranności w ustaleniu stanu faktycznego, twierdząc, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i spowodowane chęcią zamieszkania z konkubentem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant M. Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005r. sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] Nr [....]
Prezydent Miasta Z. decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił wymeldowania Pani E. A. oraz J. N. z nieruchomości przy ul. A 5 w Z..
Od decyzji tej odwołała się do Wojewody [...] Pani Z. A., na wniosek której wszyte zostało postępowanie w sprawie.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 kpa i art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz.U nr 87, poz.960 z 2001 r. z późn. zm./ - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż organ I instancji przeprowadzając uzupełniające postępowanie wyjaśniające w sprawie o wymeldowanie p. E. A. i jej córki J. N. wezwał do stawienia się w charakterze świadków mieszkańców ul. [...] oraz osoby zamieszkałe w bloku przy ul. B 30, których lokale bezpośrednio sąsiadują z lokalem nr 10, obecnie czasowo zamieszkałym również przez E. A..
Z zeznań sąsiadów wynika, że Pani E. A. od urodzenia do późnej jesieni 2004 r. zamieszkiwała w nieruchomości położonej przy ulicy A 5. Jednocześnie w trakcie składanych zeznań sąsiedzi podnosili, iż niejednokrotnie na przedmiotowej nieruchomości widywali policję, która była wzywana w związku z konfliktami pomiędzy E. A. i jej babcią Z. A.. Przesłuchani w charakterze świadków mieszkańcy lokali nr 12 i 9 mieszczących się w nieruchomości przy ul. B 30 w złożonych zeznaniach również nie potwierdzili faktu pobytu E. A. i jej córki w lokalu nr 10 nieruchomości przy ul. B 30.
Niezbędną przesłanką żeby wymeldować osobę z pobytu stałego na podstawie art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest wyłącznie fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Oznacza to, że organ meldunkowy jest zobowiązany tylko do oceny i wyjaśnienia okoliczności opuszczenia tego miejsca. Termin "opuszczenia" zawiera w języku polskim znaczenie obejmujące element dobrowolności.
Organ odwoławczy uznał, że nie istniały przesłanki do wymeldowania p. E. A. i jej córki J. N. z pobytu stałego z nieruchomości położonej w Z., ul. A 5.
Czasowa nieobecność p. E. A. i jej córki w miejscu zameldowania na pobyt stały, spowodowane sytuacją rodzinną i konfliktami powstałymi na tym tle, nie nosi znamion dobrowolnego opuszczenia nieruchomości przy ulicy A 5.
Należy zaznaczyć, iż fakt braku dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego przez E. A. i jej córkę J. N. znalazł odzwierciedlenie w przeprowadzonych na nieruchomości przy ulicy A interwencjach policji. Organ odwoławczy powołał się na pismo KPP w Z. z dnia 19 października 2004 r. Nr [...].
Decyzję Wojewody [...] zaskarżyła w dniu 13 kwietnia 200 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Pani Z. A., wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła organowi odwoławczemu niedołożenie należytej staranności w ustaleniu prawdziwego stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, iż E. A. wraz z córką wyprowadziły się z miejsca pobytu nie z powodu konfliktów, a z powodu chęci zamieszkania razem z konkubentem będącym ojcem jej córki. Pojawienie się policji spowodowane było przebywaniem w domu konkubenta E. A., który jest osobą agresywną i nadużywającą alkoholu.
E. A. zameldowana jest czasowo przy ulicy A od dnia 22 października 2004 r. Na ulicę B przeprowadziła się ze swoimi i dziecka meblami w dniu 6 listopada 2004 r. Na posesji stałego zameldowania nie przebywa pół roku. W tym czasie nie pojawia się na ulicy A oraz nie interesuje się miejscem stałego zameldowania.
Zdaniem skarżącej istnieją przesłanki dobrowolnego opuszczenia posesji przez jej wnuczkę z dzieckiem oraz merytoryczne podstawy do wymeldowania.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270, z 2004 roku, Nr 162, poz.1692/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U z 2001 r., Nr 87, poz.960 z późn. zm./ organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu powołanego przepisu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne /v. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V S.A. 3169/00 - LEX nr 50123/.
Obowiązkiem organu, do którego wpłynął wniosek o wymeldowanie jest ustalenie okoliczności opuszczenia lokalu i ewentualnego zamiaru powrotu osoby opuszczającej miejsce stałego zameldowania.
Organ administracji przyjął, że opuszczenie lokalu przez panią E. A. nie było dobrowolne.
Powyższe stanowisko nie znajduje jednak potwierdzenia w zebranym przez organ materiale dowodowym.
Z zeznań świadków wynika jedynie, iż przyczyną konfliktów między E. A. i jej babcią był brak zgody na wizyty w domu przy ul. A 5 konkubenta E. A. – S. N.. Dopóki nie przychodził on do mieszkania przy ulicy A 5 nie było sprzeczek /v. zeznania świadka A. K./.
Jako dowód potwierdzający brak dobrowolności opuszczenia lokalu przez E. A. organ przyjął pismo policji z dnia 19 października 2004 r. Jednakże pismo to dotyczy innej kwestii, a mianowicie dwukrotnych przyjazdów policji na wezwanie Z. A., która bezskutecznie żądała opuszczenia jej domu przez S. N.. Interwencje policji miały miejsce w sierpniu i wrześniu 2004 r.
Tymczasem Pani E. A. przesłuchiwana przez organ w dniu 23 października 2004 r. zeznała, iż może korzystać bez przeszkód z przedmiotowej nieruchomości i nie zdarzały się sytuacje, by ktoś uniemożliwiał jej wejście na teren nieruchomości. Wyjaśniła ponadto, że jej obecność na ulicy B spowodowana jest zamieszkiwaniem tam ojca i babci jej córki.
Organ nie ustalił także, czy Pani E. A., która nie przebywa od października 2004 r. w domu przy ulicy A 5, ma zamiar ponownie zamieszkać w miejscu stałego zameldowania.
Organ odwoławczy uwzględniając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania, w szczególności artykuły 7, 77 § 1 i 80 kpa. Naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art.7 kpa organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przepis art.77 § 1 kpa zobowiązuje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Zgodnie z art.80 kpa ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie materiału dowodowego.
Organ zgromadził niepełny materiał dowodowy. Ponadto analiza zebranego materiału była powierzchowna. Przede wszystkim nie wykazał w sposób przekonujący, iż opuszczenie lokalu przez E. A. nie było dobrowolne.
Skoro Pani E.A. w październiku 2004 r. zeznała, iż nikt jej nie ogranicza możliwości korzystania z lokalu, to brak było podstaw do przyjęcia - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - iż opuszczenie lokalu w tym samym miesiącu nie było dobrowolne.
Nie można przecież wykluczyć, jak podnosi skardze Z. A., iż jej wnuczka wyprowadziła się powodowana chęcią zamieszkania wraz z konkubentem.
Organ administracyjny ponownie rozpoznając sprawę przesłucha E. A. i Z. A. na okoliczność przyczyn wyprowadzenia się E. A. z domu przy ulicy A 5 jesienią 2004 r. Jednocześnie w oparciu o ich zeznania i ewentualnie zeznania świadków ustali, czy Pani E. A. zabrała z domu przy ulicy A 5 meble i rzeczy osobiste swoje i dziecka, i czy na stałe skoncentrowała swoje osobiste i majątkowe interesy w innym miejscu niż miejsce stałego zameldowania.
Niezbędne będzie także uzyskanie od E. A. jednoznacznej deklaracji, czy i kiedy zamierza powrócić do miejsca stałego zameldowania.
Uzyskanie tych informacji pozwoli organowi na dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i ocenę materiału dowodowego w sposób określony w art.80 kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1c/ w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miast Z. z dnia [...] Nr [...].
Wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art.152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło