III SA/Łd 258/09

Dnia 10 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2009 roku w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. D.T. W dniu 20 maja 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 roku referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Natomiast postanowieniem z dnia 24 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 1 października 2009 roku. W dniu 26 października 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło zażalenie na powyższe postanowienie sporządzone przez pełnomocnika skarżącego z urzędu. Jednocześnie wniesiono o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i złożono wniosek o zwolnienie od opłaty od zażalenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarżone postanowienie z dnia 24 września 2009 roku zostało doręczone wyłącznie pełnomocnikowi. Podkreślił, że skarżący nie dysponuje żadnym środkiem porozumiewania się na odległość ani nie ma rodziny za pośrednictwem, której można by się z nim kontaktować. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że w związku z powyższym listownie (przesyłką priorytetową) zawiadomił skarżącego o wydanym postanowieniu i zwrócił się z prośbą o wypełnienie formularza PPF i udzielenie pełnomocnictwa do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący odebrał przesyłkę w dniu 19 października 2009 roku. W ocenie pełnomocnika skarżącego w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, bowiem skarżący dowiedział się o jego wydaniu. Dodatkowo zaznaczono, że pełnomocnik skarżącego nie mógł złożyć zażalenia bez współdziałania skarżącego ze względu na brak pełnomocnictwa przed NSA jak i konieczność opłacenia zażalenia, ewentualnie złożenia wniosku o PPF. W ocenie pełnomocnika skarżącego strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 roku referendarz sądowy umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przywrócenie terminu przez sąd następuje, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z wnioskiem o przywrócenie terminu strona występuje w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym musi uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 ustawy). Brak winy należy rozpatrywać jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 4 października 2000 roku sygn. akt I SA/Gd 560/00, Lex nr 46437; postanowienie NSA z 2 października 2002 roku, sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi można zaliczyć np. nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W wypadku, gdy strona korzysta z pomocy innych osób (w szczególności profesjonalnego pełnomocnika), przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze, że zaniedbania tych osób nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie SN z 15 marca 2000 roku, sygn. akt II CKN 554/00, Lex nr 51986; postanowienie NSA z 10 maja 2004 roku, sygn. akt FZ 7/04, niepublikowane). Powyższy wywód miał na celu wykazanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności uzasadniających możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Sąd uznał bowiem, iż podane przez stronę skarżącą w uzasadnieniu wniosku argumenty nie wykazują braku jej winy. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wskazano, że postanowienie z dnia 24 września 2009 roku doręczono wyłącznie pełnomocnikowi skarżącego, co skutkowało koniecznością zawiadomienia skarżącego o wydanym postanowieniu w formie przesyłki priorytetowej, a to z kolei przedłużyło termin do złożenia zażalenia. W ocenie Sądu okoliczność ta nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zgodnie z treścią przepisu art. 67 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, jeżeli w sprawie ustanowiony jest pełnomocnik to doręczenia należy dokonywać wyłącznie jemu. Przepisy dotyczące doręczeń mają charakter obligatoryjny. Jeżeli więc strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tym podmiotom. Żaden z tych podmiotów nie może skutecznie domagać się wysyłania korespondencji wprost do strony (por. postanowienie SN z dnia 8 września 1993 r., III CRN 30/93, OSN 1994, nr 7-8, poz. 160). Dodatkowo zaznaczyć należy, że pełnomocnik skarżącego odebrał przedmiotowe postanowienie w dniu 1 października 2009 roku (zwrotne potwierdzenie odbioru), natomiast pismo do skarżącego przesłał w dopiero w dniu 5 października 2009 roku listem poleconym (dowód nadania przesyłki). Do pisma skierowanego do skarżącego załączono prośbę o podpisanie pełnomocnictwa do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i wniosek o przyznanie prawa pomocy PPF. Okoliczności te budzą wątpliwości Sądu. Należy zauważyć, że skarżący w niniejszym postępowaniu reprezentowany jest przez pełnomocnika z urzędu będącego adwokatem - postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2009 roku przyznające skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i oddalającym wniosek w pozostałym zakresie. Jak wynika z akt sądowych w dniu 15 lipca 2009 roku pełnomocnik skarżącego złożył do akt pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego, które w świetle przepisu art. 39 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, umocowuje do podejmowania wszelkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu przed wojewódzkim jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Dodatkowo art. 44 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa. Dlatego też niezrozumiała jest dla Sądu, podnoszona przez pełnomocnika skarżącego konieczność przedłożenia dodatkowego pełnomocnictwa do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jednocześnie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa jest sprawą z kategorii szeroko rozumianej pomocy społecznej, bowiem dotyczy dodatku mieszkaniowego. Zaś zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Dlatego też kolejny argument podnoszony przez stronę skarżącą nie ma racji bytu, bowiem w przedmiotowej sprawie skarżący nie był obowiązany do uiszczenia opłaty od zażalenia, a co za tym idzie nie istniała potrzeba złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Należy również zaznaczyć, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został w dniu 23 października 2009 roku (data stempla pocztowego), natomiast przepis art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi jednoznacznie wskazuje, że pismo z wnioskiem powinno być wniesione w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jak już wcześniej zaznaczono pełnomocnik skarżącego odebrał odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem z dnia 24 września 2009 roku w dniu 1 października 2009 roku i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia zażalenia. Natomiast pismo informujące o wydanym postanowieniu wysłał do skarżącego dopiero w dniu 5 października 2009 roku. Nawet gdyby przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 19 października 2009 roku, czyli w dniu, w którym skarżący dowiedział się o treści postanowienia, to nie tłumaczy to w żaden sposób zbyt długiego zwlekania w działaniu pełnomocnika skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż odległość czasowa jest zbyt długa i nie usprawiedliwia uchybienia terminowi. Reasumując, w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż okoliczności wskazane we wniosku nie uprawdopodobniają braku winy strony w uchybieniu terminu. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, co wskazuje na obowiązek dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W niniejszej sprawie strona skarżąca reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, na którym spoczywał obowiązek dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności na rzecz skarżącego. W sytuacji bowiem, kiedy strona korzysta z usług profesjonalisty, odpowiada za jego zaniedbania, jak za własne. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. D.T.