III SA/Łd 260/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-04-04
Skład orzekający: Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a jeśli tak, czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego?Ratio decidendi
Skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA. Prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego może być przyznane stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca B.K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o swoim stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na niskie dochody i posiadanie jedynie niewielkiego mieszkania. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając przepisy PPSA dotyczące zwolnienia z kosztów i prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2/ umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 kwietnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne postanawia: 1/ przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2/ umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. lf
III SA/Łd 260/14
Uzasadnienie
B.K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie z jej skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Skarżąca nie ma stałego miesięcznego dochodu, otrzymuje prowizję na podstawie umowy agencyjnej – średnio 132,12 zł. Mąż skarżącej otrzymuje wynagrodzenie za pracę na 1/2 etatu w wysokości 840 zł. Strona, oprócz 25-metrowego mieszkania, nie zadeklarowała posiadania innego majątku ani oszczędności. Skarżąca oświadczyła również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych uregulowana jest w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e) powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu są składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy, a skarżąca z mocy ustawy korzysta już ze zwolnienia od konieczności poniesienia kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Z kolei w myśl art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego za zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ww. ustawy osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Zgodnie zaś z art. 245 § 3 prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. tylko ustanowienie radcy prawnego.
Mając na uwadze sytuację osobistą i materialną, przedstawioną przez skarżącą, za uzasadnione należy uznać przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w części poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Strona w sposób dostateczny wykazała, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a) i art. 262 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
U.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło