III SA/Łd 263/06
WyrokWSA w Łodzi2007-01-25
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej jest zgodne z prawem, jeśli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, a podnoszone przez nią okoliczności dotyczące odmowy przyjęcia odwołania w dniu złożenia zostały przedstawione dopiero w skardze do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kluczowe jest, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, a podnoszone przez nią zarzuty dotyczące odmowy przyjęcia odwołania w dniu jego złożenia mogły być rozpatrzone jedynie w ramach wniosku o przywrócenie terminu, a nie w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu. Sąd podkreślił, że stwierdzenie uchybienia terminu jest okolicznością obiektywną i nie zależy od uznania organu.Stan faktyczny
Skarżący M. G. wniósł skargę na postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Decyzja o wymeldowaniu została doręczona skarżącemu 23 lutego 2006 r., a odwołanie zostało wniesione 10 marca 2006 r., czyli po upływie 14-dniowego terminu. Skarżący podnosił, że nie mógł terminowo złożyć odwołania z powodu odmowy przyjęcia go w urzędzie 9 marca 2006 r. z powodu nieobecności kierownika działu. Nie złożył jednak wniosku o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę; umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji; przyznano wynagrodzenie pełnomocnikom z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki,, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu 1. oddala skargę; 2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji; 3. przyznaje adwokat A. C. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] a kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych zawierającą podatek od towarów i usług oraz kwotę 15 (piętnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową do pełnomocnictwa, łącznie kwotę 307,80 (trzysta siedem i 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat A. C. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; 4. przyznaje adwokatowi R. R. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 292,80 ((dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych zawierającą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce J. G. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi R. R. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
III SA/Łd 263/06
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Wojewoda [...] – na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) – stwierdził, iż odwołanie M. G. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, iż ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wynika, iż decyzję z dnia [...] o wymeldowaniu M. G. z pobytu stałego w lokalu nr 30 przy ulicy A 17 w Ł. wysłano na wskazany przez niego adres do korespondencji. Wymieniona decyzja została odebrana przez skarżącego w dniu 23 lutego 2006 roku. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym stronom prawie wniesienia odwołania do Wojewody [...] w terminie 14 dni od daty jej doręczenia .
Mając na uwadze powyższe organ wskazał, iż termin do wniesienia odwołania biegł od dnia 24 lutego 2006 roku i upłynął w dniu 9 marca 2006 roku. Ponieważ odwołanie wniesiono w dniu 10 marca 2006 roku, po upływie 14 dniowego terminu należało orzec jak w postanowieniu. Wojewoda podkreślił, że do odwołania nie został załączony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Na powyższe postanowienie M. G. w dniu 4 maja 2006 r. wniósł za pośrednictwem Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W swoim środku zaskarżenia podnosił, że faktycznie jest człowiekiem bezdomnym, korzystającym z pomocy rodziny i dlatego nie można od niego wymagać zachowań ściśle terminowych. Adres, na który organ przesłał decyzję był adresem dla korespondencji i nie on osobiście odbierał decyzję. M. G. wskazał, iż w dniu 9 marca 2006 roku odmówiono mu przyjęcia odwołania z uwagi na fakt, iż nieobecny był wówczas kierownik działu, który miał zadecydować o możliwości przyjęcia dokumentów skarżącego bez stosownych opłat. Z tej przyczyny skarżący złożył odwołanie 10 marca 2006 roku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu II instancji skarżący ani w odwołaniu ani w skardze do WSA nie przywołał żadnych okoliczności, które mogłyby być potraktowane przez organ II instancji jako wyjaśnienie przyczyny uchybienia terminu. Wskazał, że nie praktykuje się odmawiania przyjęcia jakiegokolwiek pisma, od którego nie uiszczono opłat. Informacje wskazane w odpowiedzi na skargę oparte były na wyjaśnieniach udzielonych przez Kierownika Referatu Spraw Społecznych i Rejestracji Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł.–B. (pismo z dnia 17 maja 2006 roku, k. 59 akt administracyjnych) z których wynika, iż w dniu 10 marca 2006 roku przyjęto odwołanie skarżącego, pomimo braku wymaganych opłat. Dopiero w dniu 14 marca 2006 roku Kierownik Referatu zdecydował o zwolnieniu z opłat i na odwołaniu skarżącego przystawiono pieczątkę, iż jego pismo nie podlega opłacie skarbowej. Jednocześnie w piśmie tym przyznano, że w dniu 9 marca w godz. 13.45 –16.00 Kierownik Referatu był poza terenem Urzędu.
Pismem z dnia 12 września 2007 roku pełnomocnik skarżącego poparł w całości skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnosił też o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nie uzupełnieniu materiału dowodowego przez organ odwoławczy i nie przesłuchaniu pracowników sekretariatu Urzędu zastępujących w dniu 9 marca 2006r. Kierownika Referatu Spraw Społecznych i Rejestracji UMŁ Delegatura Ł.- B. - w celu wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących odmowy przyjęcia w tym dniu jego odwołania. W ocenie pełnomocnika skarżącego wyjaśnienie takich okoliczności spoczywa na Wojewodzie [...].
W dniu 23 stycznia 2007 r skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu z uwagi na istniejące realnie niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków tej decyzji.
Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę oraz wniosek z dnia 23 stycznia 2007 r. Oświadczył, że nie składał w imieniu skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i skarżący również nie składał takiego wniosku .
Pełnomocnik Wojewody [...] oraz pełnomocnik uczestniczki postępowania wnosili o oddalenie skargi i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Pełnomocnik uczestniczki wniósł ponadto o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania z urzędu i oświadczył, że nie zostały one opłacone ani w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004 roku sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie czy odwołanie M. G. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], zostało wniesione w przewidzianym terminie.
Rozpoznając przedmiotową sprawę, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 cyt. ustawy). Czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 129 ust. 2 w/w ustawy należy liczyć z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 57 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. § 1 tegoż przepisu, który stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie (w niniejszej sprawie doręczenie skarżącemu odwołania), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, iż z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. została doręczona w dniu 23 lutego 2006 roku na adres wskazany przez skarżącego ( dowód doręczenia k- 34 akt administracyjnych). W żadnym z pism skarżący nie kwestionował daty doręczenia decyzji. Zatem od 24 lutego 2006 roku rozpoczął bieg 14 dniowy termin do wniesienia odwołania przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. Termin ten upłynął w dniu 9 marca 2006 roku. W sprawie jest niesporne, iż M. G. wniósł odwołanie od decyzji w dniu 10 marca 2006 roku, a zatem po upływie 14 dniowego terminu do jego wniesienia. W tej sytuacji organ odwoławczy był zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Należy podkreślić, że dla oceny, czy odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, bez znaczenia są wskazywane w skardze przyczyny, z powodu których odwołanie złożone zostało po terminie. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Innymi słowy stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (niepublikowany wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 roku, SA/Gd 1482/96). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 roku, SA/Łd 2665/95, BS 1997, nr 5, poz. 32).
Przyczyny, z powodu których odwołanie wniesione zostało po upływie terminu podlegają ocenie organu , ale tylko w przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wówczas, jeżeli termin ten zostanie przywrócony, wydawanie postanowienia o uchybieniu terminu staje się bezprzedmiotowe , a droga do rozpatrzenia odwołania jest otwarta.
W rozpoznawanej sprawie skarżący takiego wniosku nie złożył, ani nawet w odwołaniu nie wskazywał na okoliczności , które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jego zarzuty dotyczące odmowy przyjęcia odwołania w Delegaturze Ł.-B. UMŁ w dniu 9 marca 2006 r., które wymagałyby wyjaśnienia w toku postępowania o przywrócenie terminu, sformułowane zostały dopiero w skardze skierowanej do Sądu i powtórzone w piśmie jego pełnomocnika z dnia 12 września 2006 roku, a więc również z tego powodu nie mogły być przedmiotem postępowania wyjaśniającego przed wydaniem zaskarżonego postanowienia .
W świetle powyższego nie jest więc zasadny – podniesiony przez pełnomocnika skarżącego - zarzut naruszenia przez Wojewodę [...] art. 136 k.p.a., gdyż organ wydając zaskarżone postanowienie, nie badał z jakich powodów nastąpiło uchybienie terminu lecz jedynie ustalał czy został zachowany termin do złożenia odwołania.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 63 i 61 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
Pełnomocnikom z urzędu przyznano wynagrodzenie w wysokości określonej w § 19 pkt 1 i 2 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 roku, nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) w związku z art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło