III SA/Łd 265/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-10-19

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, strona może uzyskać wsparcie w zakresie zastępstwa procesowego, jeśli wykaże trudną sytuację materialną uniemożliwiającą pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych został oddalony jako bezzasadny z uwagi na istniejące zwolnienie ustawowe.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego. Po oddaleniu skargi, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że rodzina skarżącej utrzymuje się z niskiego wynagrodzenia ojca oraz świadczeń rodzinnych, posiadając łącznie około 2.100 zł dochodu miesięcznie przy średnio 420 zł na członka rodziny, a także posiada mieszkanie spółdzielcze. Skarżąca nie posiadała oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego postanawia 1) przyznać skarżącej M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 265/09 Uzasadnienie Pismem z dnia 25 kwietnia 2009 r. M. K. (dalej skarżąca) – reprezentowana przez pełnomocnika – A. K. – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego. Wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W związku z powyższym, w dniu 15 października 2009 r. A. K. (matka skarżącej) złożyła w jej imieniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na urzędowym druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni (M. K.) pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką A. K., ojcem J. K., braćmi – M. K. (16 lat) oraz M. K. (6 lat). Jedyne dochody gospodarstwa domowego – zgodnie z oświadczeniem – stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę J. K. w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. Z uzasadnienia wniosku wynika, że matka skarżącej otrzymuje także: zasiłki rodzinne na dzieci, dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnopsrawnego i zasiłek pielęgnacyjny. Wysokość powyższych świadczeń – wobec nie podania ich przez skarżącą wyliczona została na podstawie zaświadczenia z Urzędu Miasta Łodzi, załączonego do akt sprawy, w wysokości odpowiednio: 196 zł miesięcznie, 160 zł miesięcznie, 80 zł miesięcznie, 153 zł miesięcznie. Z protokołu rozprawy przed sądem wynika również, że skarżąca otrzymuje od czerwca 2009 r. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 505,80 zł. Daje to łączny deklarowany dochód w gospodarstwie domowym w wysokości ok. 2.100 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 420 zł. Matka wnioskodawczyni wskazała także, że jest właścicielką mieszkania spółdzielczego o powierzchni 63,56 m2. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Podniosła ponadto, że jest zadłużona na kwotę ok. 3.000 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania stypendium szkolnego (socjalnego). Przyznawanie stypendiów szkolnych, w szczególności stypendiów socjalnych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. a) wskazywanej ustawy, a wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że M. K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką A. K., ojcem J. K. oraz rodzeństwem - braćmi M. K. (16 lat) oraz M. K. (6 lat). Rodzina utrzymuje się przede wszystkim z dochodów uzyskiwanych przez J. K. z tytułu umowy o pracę w kwocie ok. 1.000 zł. Dodatkowy dochód rodziny stanowi dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 505,80 zł. Z uzasadnienia wniosku wynika, że matka skarżącej otrzymuje także: zasiłki rodzinne na dzieci, dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i zasiłek pielęgnacyjny, które łącznie wynoszą 589 zł. Dochody gospodarstwa domowego wynoszą więc łącznie ok. 2.100 zł, co daje średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 420 zł. Skarżąca i jej rodzina nie posiadają przy tym żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, nie osiągają także dodatkowych dochodów. Z osiąganego dochodu ponoszą natomiast bieżące koszty utrzymania, leczenia i zakupu środków leczniczych. Tym samym, uznać należy, że sytuacja majątkowa w gospodarstwie domowym skarżącej pozwala uznać, że brak jest dodatkowych wolnych środków majątkowych, które mogłyby posłużyć na opłacenie kosztów niniejszego postępowania, a w szczególności kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie faktycznym należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a), art. 262 w zw. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło