III SA/Łd 266/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-10-19
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jego sytuacja majątkowa uzasadnia brak możliwości poniesienia tych kosztów?Ratio decidendi
Skarżący, którego sprawa dotyczy odmowy przyznania stypendium szkolnego, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. Niemniej jednak, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, ze względu na niskie dochody gospodarstwa domowego i brak dodatkowych środków, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odmawiającą przyznania stypendium szkolnego. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Wniosek opierał się na oświadczeniu o niskich dochodach gospodarstwa domowego, które utrzymuje się głównie z wynagrodzenia ojca i świadczeń rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego postanawia 1) przyznać skarżącemu M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A.
III SA/Łd 266/09
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 kwietnia 2009 r. M. K. (dalej skarżący) – reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego – A. K. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego.
Wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W związku z powyższym, w dniu 15 października 2009 r. A. K. – jako przedstawiciel ustawowy M. K. – złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na urzędowym druku "PPF".
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca (M. K.) pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką A. K., ojcem J. K., bratem – M. K. (6 lat) oraz siostrą – M. K. (19 lat). Jedyne dochody gospodarstwa domowego – zgodnie z oświadczeniem – stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę J. K. w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. Z uzasadnienia wniosku wynika, że matka skarżącego otrzymuje także: zasiłki rodzinne na dzieci, dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnopsrawnego i zasiłek pielęgnacyjny. Wysokość powyższych świadczeń – wobec nie podania ich we wniosku wyliczona została na podstawie zaświadczenia z Urzędu Miasta Łodzi, załączonego do akt sprawy, w wysokości odpowiednio: 196 zł miesięcznie, 160 zł miesięcznie, 80 zł miesięcznie, 153 zł miesięcznie. Z protokołu rozprawy przed sądem wynika również, że skarżący otrzymuje od czerwca 2009 r. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 505,80 zł. Daje to łączny deklarowany dochód w gospodarstwie domowym w wysokości ok. 2.100 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 420 zł. Matka wnioskodawcy wskazała także, że jest właścicielką mieszkania spółdzielczego o powierzchni 63,56 m2. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Podniosła ponadto, że jest zadłużona na kwotę ok. 3.000 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania stypendium szkolnego (socjalnego). Przyznawanie stypendiów szkolnych, w szczególności stypendiów socjalnych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. a) wskazywanej ustawy, a wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny.
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że M. K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką A. K., ojcem J. K. oraz rodzeństwem – bratem M. K. (6 lat) oraz siostrą – M. K. (19 lat). Rodzina utrzymuje się przede wszystkim z dochodów uzyskiwanych przez J. K. z tytułu umowy o pracę w kwocie ok. 1.000 zł. Dodatkowy dochód rodziny stanowi dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 505,80 zł. Z uzasadnienia wniosku wynika, że matka skarżącego otrzymuje także: zasiłki rodzinne na dzieci, dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i zasiłek pielęgnacyjny, które łącznie wynoszą 589 zł. Dochody gospodarstwa domowego wynoszą więc łącznie ok. 2.100 zł, co daje średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 420 zł. Skarżący i jego rodzina nie posiadają przy tym żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, nie osiągają także dodatkowych dochodów. Z osiąganego dochodu ponoszą natomiast bieżące koszty utrzymania, leczenia i zakupu środków leczniczych.
Tym samym, uznać należy, że sytuacja majątkowa w gospodarstwie domowym skarżącego pozwala uznać, że brak jest dodatkowych wolnych środków majątkowych, które mogłyby posłużyć na opłacenie kosztów niniejszego postępowania, a w szczególności kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a), art. 262 w zw. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło