III SA/Łd 267/13

Dnia 26 kwietnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia o braku podstaw do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej p o s t a n a w i a: 1/ odmówić przyznania skarżącej – M.S. prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi) M.S., reprezentowana przez J.S., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia o braku podstaw do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. W skardze został zawarty wniosek o zwolnienie od kosztów i opłat postępowania sądowego. W złożonym następnie przez J.S. urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), który Referendarz sądowy potraktował jako wniosek złożony przez J.S. w imieniu M.S. (vide: zarządzenie z dnia 25 marca 2013 roku), pełnomocnik skarżącej wskazał, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką i ojcem. Rodzina nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o powierzchni 72,7 m2. Oświadczył przy tym, że matka skarżącej uzyskuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 938,25 zł. On zaś, będąc ojcem skarżącej, jest osobą bezrobotną. Skarżąca natomiast aktualnie przebywa i pracuje za granicą. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej podał, że miesięczne wydatki rodziny zamykają się kwotą 822,33 zł. Do wniosku załączył zaświadczenie ZUS dotyczące wysokości świadczenia przedemerytalnego matki skarżącej, a także zaświadczenie z PUP w S. potwierdzające jego status jako osoby bezrobotnej. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 25 marca 2013 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do określenia kwoty miesięcznego dochodu osiąganego przez skarżącą w związku z podjęciem pracy za granicą i do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą oraz pozostałe osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 marca 2013 roku. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów i informacji szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 25 marca 2013 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie J.S., wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Tytułem wstępu wyjaśnić zatem należy, że problematyka zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. b powołanego przepisu, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 powołanej ustawy wynika, że stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi w pierwszej kolejności do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, a tym samym wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. W tym względzie przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w kwestii całościowego przedstawienia sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierały jedynie wskazanie, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką i ojcem. Rodzina nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 72,7 m2. Miesięczne wydatki rodziny zamykają się kwotą 822,33 zł. Matka skarżącej uzyskuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 938,25 zł, ojciec jest osobą bezrobotną. Ponadto z oświadczeń tych wynikało, że skarżąca aktualnie przebywa i pracuje za granicą. We wniosku nie sprecyzowano jednak kwoty dochodu osiąganego przez skarżącą z tytułu zatrudnienia za granicą. Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia złożonego w jej imieniu wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do udzielania informacji w kwestii kwoty miesięcznego dochodu osiąganego przez skarżącą w związku z podjęciem pracy za granicą, a ponadto nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą i pozostałe osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy. Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia pełnomocnika skarżącej w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż skarżąca, wobec niewykonania zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 25 marca 2013 roku, nie wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, obejmującym ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. W dalszej kolejności odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Z mocy bowiem wskazanego na wstępie art. 239 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym, w niniejszej sprawie nie ciąży na niej obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)