III SA/Łd 269/17
WyrokWSA w Łodzi2017-04-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata statusu osoby bezrobotnej z dniem 27 kwietnia 2015 r. skutkuje odmową przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca 2015 r. do 14 czerwca 2016 r., pomimo że decyzja o utracie statusu została wydana po zakończeniu stażu?Ratio decidendi
Utrata statusu osoby bezrobotnej z dniem 27 kwietnia 2015 r. skutkuje brakiem prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu, nawet jeśli decyzja o utracie statusu została wydana po zakończeniu stażu. Prawo do stypendium przysługuje wyłącznie osobom posiadającym status bezrobotnego, a podjęcie pracy zarobkowej, nawet krótkotrwałej, skutkuje utratą tego statusu.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna i przyznano jej stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca 2015 r. do 14 czerwca 2016 r. W trakcie tego okresu, a konkretnie od 27 kwietnia 2015 r. do 31 maja 2015 r., podjęła ona pracę zarobkową na podstawie umowy cywilnoprawnej, o czym nie poinformowała urzędu pracy. W konsekwencji, decyzją z dnia [...] utracono jej status osoby bezrobotnej z dniem 27 kwietnia 2015 r. Po wznowieniu postępowania, organy administracji uchyliły decyzje przyznające stypendium i odmówiły jego przyznania, co zostało zaskarżone przez A. K.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. K. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 49, art. 53 ust. 1, 4, 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 645, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o:
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r.,
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na okres od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r.,
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 1 marca do 14 czerwca 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na okres od 1 marca do 14 czerwca 2016 r.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] A. K. uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od dnia 27 marca 2015 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Z uwagi na podjęcie stażu w [...] w [...], Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] przyznał skarżącej prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie zaistnieją okoliczności powodujące jego utratę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] przyznał skarżącej stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty, na okres od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o przyznaniu skarżącej stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 1 marca do 14 czerwca 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę. W dniu [...] Prezydent Miasta [...] wydał decyzję o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 27 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca podjęła zatrudnienie (inną pracę zarobkową). Decyzja została podjęta w oparciu o dane zawarte w wydruku "RaportZUS-U1Prawo" z dnia [...]. Powyższe decyzje nie zostały zakwestionowane przez skarżącą, wobec czego stały się ostateczne.
Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie:
- przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę, zakończonej decyzją ostateczną z dnia 16 czerwca 2015 r.,
- przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę, zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...],
- przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 1 marca do 14 czerwca 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę, zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].
Decyzją z dnia [...], wydaną po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...], Prezydent Miasta [...] orzekł o:
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r.,
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na okres od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r.,
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 1 marca do 14 czerwca 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na okres od 1 marca do 14 czerwca 2016 r.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W piśmie z dnia 2 listopada 2016 r. firma A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] poinformowała Powiatowy Urząd Pracy w [...], że skarżąca była zatrudniona w spółce A. na podstawie umowy cywilnoprawnej w okresie: od 27 kwietnia do 31 maja 2016 r. i uzyskała przychód. Ponadto firma A. poinformowała, że skarżąca została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego oraz zdrowotnego i z tego tytułu zostały opłacone składki.
W piśmie z dnia 10 listopada 2016 r. Powiatowy Urząd Pracy w [...] poinformował skarżącą o przysługujących jej uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca skorzystała z przysługujących jej uprawnień, stawiła się w organie I instancji w [...] w dniu 22 listopada 2016 r. oraz złożyła oświadczenie, w którym stwierdziła, że na podstawie umowy cywilnoprawnej pracowała do 13 maja 2015 r. Praca nie odbywała się w "systemie ciągłym" tylko w wybrane dni. Łączna liczba dni przepracowanych w wyniku umowy wynosi 5. Skarżąca oświadczyła również, że zapoznała się z aktami sprawy i nie wnosi uwag.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o:
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r. w wysokości 120 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r.,
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na okres od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r.
- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na wniosek organizatora i za zgodą Starosty na okres od 1 marca do 14 czerwca 2016 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie wystąpią okoliczności powodujące jego utratę,
- odmowie przyznania stypendium z tytułu przedłużenia stażu na okres od 1 marca do 14 czerwca 2016 r.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zakwestionowała zasadność jej wydania i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ II instancji podzielając stanowisko organu I instancji podniósł następnie, iż skarżąca w związku z odbywaniem stażu nabyła prawo do stypendium w wysokości 120% zasiłku podstawowego od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r., a następnie od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r., jak również od 1 marca do 14 czerwca 2016 r. Powyższe potwierdzają decyzje Prezydenta Miasta [...]: z dnia [...], z dnia [...] oraz z dnia [...].
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawa do stypendium dla skarżącej zakończonej wskazanymi powyżej decyzjami ostatecznymi z dnia [...], z dnia [...] oraz z dnia [...]. Organ I instancji wznowił powyższe postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wskazał, że na podstawie analizy wydruku z systemu ZUS-PUP ustalono, że skarżąca, będąc zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], była także osobą podlegającą ubezpieczeniu społecznemu jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług u płatnika składek spółki A. w okresie od 27 kwietnia do 31 maja 2015 r. Organ I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi to nową, istotną okoliczność istniejącą w dacie wydania wymienionych wyżej decyzji, nieznaną organowi w chwili jej wydania.
W ocenie organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] organ I instancji podjął dodatkowe czynności w celu uzupełnienia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji z dnia [...] oraz wykazał, że skarżąca powinna utracić status osoby bezrobotnej od dnia 27 kwietnia 2015 r. Jako osoba nieposiadająca statusu bezrobotnego nie mogła korzystać z uprawnień przysługujących osobom bezrobotnym a tym samym nabyć prawa do stypendium stażowego przysługującego zgodnie z art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wyłącznie osobom bezrobotnym. Wobec powyższego zaistniały przesłanki do odmowy przyznania skarżącej prawa do stypendium stażowego za okresy: od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r., od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r., od 1 marca do 14 czerwca 2016 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza jednoznacznie, że skarżąca pracowała w firmie A. O tym fakcie skarżąca nie poinformowała Powiatowego Urzędu Pracy w [...]. Akta sprawy nie zawierają bowiem żadnego dokumentu, który by to potwierdził. Zastosowane w sprawie przepisy mają charakter kategoryczny, bezwzględnie obowiązujący i organ w razie stwierdzenia określonych przesłanek faktycznych nie ma luzu decyzyjnego co do treści decyzji, lecz musi wydać decyzję o treści przewidzianej przez ustawodawcę. Organy administracji stosując przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie mogą kierować się sytuacją osobistą osób bezrobotnych. Bezrobotny, który podjął inną pracę zarobkową nie spełnia warunków wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ustawowej definicji bezrobotnego uczyniono wyraźne zastrzeżenie, iż ze statusu bezrobotnego mogą korzystać tylko osoby pozostające poza zatrudnieniem lub niewykonujące innej pracy zarobkowej. Pociąga to za sobą istotne konsekwencje. Jakakolwiek aktywność mająca na celu uzyskiwanie zarobków, mieszcząca się w ramach tego, co uznawane jest w ustawie jako zatrudnienie, lub inna praca zarobkowa skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego, albo też stanowi przesłankę utraty tego statusu. Skarżąca została w należyty sposób pouczona o przysługujących jej prawach i obowiązkach. Wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej bezrobotny traci wszelkie inne uprawnienia przysługujące mu na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W skardze na powyższą decyzję A. K. wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy niezasadnym było uznanie, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania dotyczącego przyznania skarżącej stypendium z tytułu odbywania stażu w okresach od 15 czerwca do 14 grudnia 2015 r., od 15 grudnia 2015 r. do 29 lutego 2016 r., od 1 marca do 14 czerwca 2016 r. w postaci wydania w dniu [...] decyzji Prezydenta Miasta [...] o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotne z dniem 27 kwietnia 2015 r., co skutkowało uchyleniem wszystkich decyzji dotyczących przyznania stypendium stażowego i odmową przyznania stypendium z tego tytułu, w sytuacji gdy w dacie wydawanych decyzji skarżąca posiadała status bezrobotnego i spełniała wszelkie warunki do przyznania jej stypendium.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że umowa zlecenia była faktycznie wykonywania przez 5 dni. Z uwagi na krótkotrwały jej okres i brak zatrudnienia skarżąca nie miała świadomości, iż może ona w jakikolwiek sposób wpływać na posiadany przez nią status osoby bezrobotnej. W czasie wydawania pierwszej decyzji o przyznaniu stypendium z tytułu odbywania stażu (z dnia 16 czerwce. 2015 r.)., jak i dwóch kolejnych o przedłużeniu stażu (z dnia 16 grudnia 2015 r. i 2 marca 2016 r.), skarżąca spełniała wymagania niezbędne do uznania za osobę bezrobotną. W czasie wydawania wskazanych decyzji, jaki i odbywania stażu, nie posiadała innego zatrudnienia ani też nie wykonywała innych prac zarobkowych. Posiadała status osoby bezrobotnej nadany jej ostateczna decyzją administracyjną z dnia [...]. Informację i pouczenie o obowiązku przesyłania Powiatowemu Urzędowi Pracy pisemnych oświadczeń o przychodach podlegających opodatkowaniu w terminie 7 ani od ich uzyskania otrzymała i podpisała w dniu 10 czerwca 2015 r., a tym samym po upływie terminu do zgłoszenia dochodów uzyskanych z wykonywania krótkotrwałego umowy zlecenie. Tym samym skarżąca była przekonana o konieczności informowania urzędu o przyszłych dochodach tj. uzyskanych po otrzymaniu pouczenia. Nie miała świadomości, iż wcześniej wykonywana umowa zlecenie może mieć jakikolwiek wpływ na posiadany przez nią status bezrobotnego, tym bardziej, że w dniu podpisywania wskazanej informacji (pouczenia) oraz skierowania ją na staż spełniała ustawowe wymagania do uznania jej za osobę bezrobotną. Skarżąca odbyła staż w całości i dopiero po jego zakończeniu w dniu 19 lipca 2016 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję, na mocy której pozbawił ją statusu osoby bezrobotnej od dnia 27 kwietnia 2015 r. Konsekwencją wskazanej decyzji było wznowienie postępowania w sprawie przyznania stypendium i wydanie decyzji o uchyleniu ostatecznych decyzji administracyjnych i ponowne orzeczenie w tym przedmiocie. Skarżąca podniosła, że okoliczności lub dowody skutkujące wznowieniem postępowania powinny zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istnieć w dniu wydania decyzji w postępowaniu podlegający wznowieniu. Decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej wydania została dopiero w lipcu 2016 r., zatem nowa okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania nie istniała w dacie wydania kolejnych decyzji dotyczących stypendium za staż. W okresie odbywania stażu i pobieranie stypendium skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej przyznany jej decyzją właściwych organów. Umowa zlecenie nie była wykonywana ani w dacie skierowania na staż, ani w dacie przyznania stypendium, ani w okresie odbywania stażu. Odbywanie stażu jest okolicznością faktyczną. Określone zdarzenie miało już miejsca i nie można zniwelować wszystkich jego skutków. W przypadku uchylenia decyzji dotyczącej statusu osoby bezrobotnej, nie do się uchylić skutku faktycznego, jakim jest odbycie stażu. Uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium i odmowa jego przyznania powoduje konsekwencje, które będą dla skarżącej bardzo dotkliwe, co koliduje z zasadą proporcjonalności (wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) w odniesieniu do celu jaki powinien być osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji o przyznaniu stypendium. Uchylenie decyzji z datą wsteczną oznacza, że skarżąca będzie miała obowiązek zwrotu pobranego stypendium. Zdaniem skarżącej zachodzi rażąco dysproporcja między stwierdzonym uchybieniem skarżącej a sankcjami z tego tytułu. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie zarówno potrzebę ochrony interesu społecznego przed nadużywaniem uprawnień związanych ze statusem osoby bezrobotnej, jak również ochronę osób bezrobotnych, które powinny być objęte opieką Państwa jako pozostające w trudnej sytuacji życiowej, zgodnie z zasadami konstytucyjnymi solidarności społecznej i prawa do zabezpieczenia społecznego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015r. poz.149 ze zm.).
Zgodnie z treścią art.2 ust.1 pkt.2 wymienionej ustawy bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
W myśl art.53 ust.1 wymienionej ustawy starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art.53 ust.6 cytowanej ustawy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę; przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje.
Z wymienionych przepisów wynika, że jedną z przesłanek uznania osoby za bezrobotną jest to, iż nie jest ona zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Bezrobotny może zostać skierowany do odbycia stażu u konkretnego pracodawcy i w czasie jego odbywania przysługuje mu stypendium.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o uchyleniu trzech decyzji Prezydenta [...] ( z [...], z [...] i z [...]) o przyznaniu A. K. stypendium z tytułu odbywania stażu w okresie od 15 czerwca 2015r. do 14 czerwca 2016r. i odmowie przyznania tego świadczenia w tym okresie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że od dnia 27 marca 2015r. skarżącej przyznano status osoby bezrobotnej zaś w okresie do 15 czerwca 2015r. do 14 czerwca 2016r. odbywała ona staż w [...] i w tym okresie przyznano jej stypendium. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w okresie od 27 kwietnia 2015r. do 31 maja 2015r. A. K. była zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej w A. spółka z o.o. w [...] i za miesiąc kwiecień 2015r. osiągnęła przychód w wysokości 64 zł a za maj 284 zł. W tym okresie skarżąca była także zgłoszona do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego i z tego tytułu odprowadzone były składki. Wynika to z treści raportów ZUS z [...] (k.20) i z [...] (k.96-97), pisma spółki A. z 2 listopada 2016r. (k.99) oraz oświadczeń skarżącej z 22 listopada 2016r. (k.106) oraz złożonego na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017r. Wprawdzie w piśmie spółki A. podano, że A.K. była zatrudniona od 27 kwietnia do 31 maja 2016r. a nie w 2015r. lecz, w ocenie sądu, była to oczywista omyłka, gdyż w dalszej części pisma podano jakie przychody skarżąca osiągnęła w kwietniu 2015r. i w maju 2015r. Również treść raportów ZUS oraz oświadczenia samej skarżącej wskazują, że zatrudnienie miało miejsce w 2015r. a nie w 2016r. Okolicznością niesporną jest zatem, że A.K. wykonywała pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej od 27 kwietnia 2015r. do 31 maja 2015r.
A. K. podjęła zatem pracą zarobkową w okresie kiedy była zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna. Nie powiadomiła o tym jednak urzędu pracy mimo, że miała taki obowiązek i była o nim pouczona. W piśmie z 27 marca 2015r. zatytułowanym "Informacja o prawach i obowiązkach" w punkcie I – Obowiązki podpunkt 5 znajduje się informacja o obowiązku poinformowania PUP w ciągu 7 dni o podjęciu jakiekolwiek pracy zarobkowej (k.13-15). A. K. pokwitowała odbiór wymienionej informacji lecz nie powiadomiła urzędu pracy o podjęciu pracy zarobkowej. Urząd pracy dowiedział się o tym fakcie z raportu ZUS z [...]. Konsekwencją tego było wydanie w dniu [...] decyzji o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 27 kwietnia 2015r. (k.22). A.K. nie odwołała się od tej decyzji i stała się ona ostateczna.
Z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej przez skarżącą z dniem 27 kwietnia 2015r. nie przysługuje jej prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu pracy w okresie od 15 czerwca 2015r. do 14 czerwca 2016r. Prawo do stypendium przysługuje jedynie bezrobotnemu a więc osobie posiadającej status osoby bezrobotnej co wynika wprost z treści art.53 ust.6 ustawy z 20 kwietnia 2004r. W sytuacji gdy A.K. utraciła taki status z dniem 27 kwietnia 2015r. to nie przysługuje jej prawo do stypendium. Organy administracji trafnie odmówiły skarżącej prawa do tego świadczenia w okresie od 15 czerwca 2015r. do 14 czerwca 2016r.
W ocenie sądu istniała podstawa do wznowienia postępowania zakończonego decyzjami Prezydenta [...] z [...], z [...] i z [...], o której mowa w art.145 § 1 pkt.5 K.p.a. Nową okolicznością faktyczną jest to, że skarżąca wykonywała pracę zarobkową na podstawie umowy cywilnoprawnej w okresie do 27 kwietnia do 31 maja 2015r. Okoliczność ta istniała w dacie wydania decyzji i nie była znana organowi, który wydał decyzję. Ujawniona została ona dopiero w raporcie ZUS z [...]. Nie ulega wątpliwości, że jest to okoliczność istotna dla sprawy. W przypadku bowiem gdyby organ ją znał to nie przyznałby skarżącej prawa do stypendium. Można zatem uznać, że spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania w rozumieniu art.145 § 1 pkt.5 K.p.a.
W ocenie sądu nie ma istotnego znaczenia dla sprawy okoliczność podniesiona w skardze, że A.K. faktycznie świadczyła pracę na podstawie umowy zlecenia zaledwie przez 5 dni. Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017r. skarżąca wyjaśniła, że pracowała w spółce na centrali telefonicznej zaledwie przez 2 dni w kwietniu 2015r. i przez 3 dni w maju 2015r.
Okoliczność przez jaki okres czasu A.K. wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Istotne jest jedynie to, że w dniu 27 kwietnia 2015r. podjęła ona pracę zarobkową w spółce i nie powiadomiła o tym urzędu pracy. Sam fakt podjęcia pracy zarobkowej skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej i pozbawienia takiego statusu nastąpiło w decyzji Prezydenta [...] z [...]. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.
Nieuzasadniony jest również zarzut skargi, iż w okresie odbywania stażu (od 15 czerwca 2015r. do 14 czerwca 2016r.) A,.K. była faktycznie bezrobotną gdyż wcześniej zrezygnowała z pracy w spółce A.
Należy zaznaczyć, że prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu pracy przysługuje osobie posiadającej status osoby bezrobotnej. A. K. utracił ataki status z dniem 27 kwietnia 2015r. (utrata decyzją z [...]) a ponownie status bezrobotnej nabyła od dnia 19 lipca 2016r. (decyzją z [...] – k.53). W okresie pobierania stypendium nie posiadała statusu osoby bezrobotnej a więc nie przysługuje jej prawo do tego świadczenia. Zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnośnie kwestii podniesionych w skardze, że w przyszłości A.K. będzie musiała zwrócić pobrane stypendium co będzie dla niej bardzo dotkliwe a ponadto będzie stanowiło naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności to kwestie te pozostają poza zakresem rozważań sądu w niniejszej sprawie.
Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie nie jest bowiem kwestia obowiązku zwrotu wypłaconego stypendium lecz to czy skarżącej przysługuje prawo do tego świadczenia z tytułu stażu pracy. Kwestia zwrotu pobranego stypendium jest osobną sprawą nie będącą przedmiotem niniejszego postępowania.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z dniem 27 kwietnia 2015r. A. K. utraciła status osoby bezrobotnej i nie przysługuje jej prawo do stypendium w okresie do 15 czerwca 2015r. do 14 czerwca 2016r. Organy administracji trafnie wznowiły postępowania zakończone decyzjami o przyznaniu tego świadczenia w wymienionym okresie i odmówiły skarżącej prawa do stypendium. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę A. K.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło